۱۴ آبان ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - گودبرداری خانه‌ای در قزوین به لایه‌های باستانی رسید

در جریان گودبرداری و خاکبرداری یک خانه در حریم مسجد ـ مدرسه حیدریه در شهر قزوین، لایه‌های باستانی هویدا شد. مدیرکل میراث فرهنگی قزوین می‌گوید این عملیات عمرانی با آ‌نکه در حریم یک سازه تاریخی بوده، اما با استعلام از میراث فرهنگی، انجام شده و اکنون در پی این کشف، ‌متوقف شده است.

روز مازندران؛ جایگاه دودمان‌های تاریخی ایران

در سالنمای رسمی کشور، چهاردهم آبان‌ماه «روز مازندران» نامگذاری شده است. یک سبب این نامگذاری از آن‌رو است که فرهنگ و آیین‌های تاریخی و دامنه‌دار این استان پُربار و بسیار دل‌انگیز و شناخت آن برای هر ایرانی مایه‌ی سربلندی است. با این همه، برشمردن حتا فهرستی از آثار تاریخی، جاهای گردشگری و دیدنی‌‌های زیست‌بومی مازندران به‌سبب بسیاری و فراوانی آن‌ها، درازدامن و سیاهه‌ای بلندبالا خواهد شد. به بهانه‌ی این روز فرخنده، نگاهی گذرا به ویژگی‌های تاریخی و گردشگری استان مازندران می‌افکنیم.

۱۳ آبان ۱۴۰۵

نسک توران یا سکاییان، ترکان، اَران و آزربایگان | دانشور زرتشت‌ ستودِ | نسک خانی 13

زیست بوم ایران - بازگشت آرتمیا، پیام‌آور امید در پهنه ارومیه

پس از سال‌ها خشکی و پس‌روی، دریاچه ارومیه بار دیگر نشانه‌هایی از بازگشت زندگی را به نمایش گذاشته است؛ افزایش بیش از ۱۰ برابری حجم آب نسبت به سال گذشته، گسترش پهنه آبی و مشاهده دوباره آرتمیا، روزنه‌هایی از امید به بهبود وضعیت این زیست‌بوم ارزشمند گشوده است؛ هرچند راه  پایدارنگاه‌داشتن زندگی دریاچه همچنان ادامه دارد.

یادمان های تاریخی، از چین به سرزمین مهر بازگردانده شد

۱۵۱ یادمان (اثر) تاریخی ایران که برای نمایش به چین به امانت سپرده شده بود، پس از نزدیک به دو سال به کشور بازگردانده شدند.

سالروز درگذشت اکبر گلپایگانی؛ حنجره‌ طلایی آواز ایرانی

امروز سیزدهم آبان‌ماه 2585 شاهنشاهی، سومین سال درگذشت اکبر گلپایگانی، از استادان توانای موسیقی آوازی ایران است. او صدایی دل‌نشین داشت و ردیف‌ها و دستگاه‌های موسیقی سنتی ایران را استادانه آموخته بود. دوستداران گلپایگانی او را «مرد حنجره‌ طلایی آواز ایرانی» می‌نامیدند.

۱۲ آبان ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - ساخت شهر قزوین به فرمان شاپور یکم ساسانی

شهر قزوین در گذر تاریخی خود، از همان آغاز که این شهر به فرمان شاپور یکم ساسانی ساخته شد تا زمانی که صفویان آن را به پایتختی برگزیدند، داستان‌ها و سرگذشت‌های فراوانی را پشت سر گذشته است. تاریخ قزوین پُربرگ و خواندنی است. 12 آبان‌ماه 2585 شاهنشاهی، هزاروهفتصدوهشتادویکمین سالی است که از پی‌افکنی این شهر کهن و تاریخی می‌گذرد.

۱۱ آبان ۱۴۰۵

اردوی سور آناهیتا و شکوه در فرهنگ ایران | آناهیتا | دانشور زرتشت ستودِ

یادی از داوود پیرنیا؛ پایه‌گذار برنامه رادیویی گلها

دشوار است که دلبسته‌ای از دلبستگان موسیقی سنتی ایران را بیابیم که بخش یا بخش‌هایی از برنامه‌های رادیویی «گلها» را نشنیده باشد. این برنامه جایی برای هنرورزی شماری از برجسته‌ترین نوازندگان و خوانندگان ایران بود و سال‌های سال شنوندگان بسیاری را پای رادیو می‌نشاند تا بهترین قطعات موسیقی و دل‌انگیزترین صداهای استادان آواز ایرانی را بشنوند. پایه‌گذار آن برنامه‌ی رادیویی ماندگار، زنده‌یاد داوود پیرنیا بود؛ برنامه‌ای که سرانجام با رنجش و آزرده‌دلی پیرنیا، سمت و سوی دیگری یافت.

۹ آبان ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - چند واژه‌ی فارسی در بخش کوچ‌نشینی و تبارشناسی آن‌ها

اگر بخواهیم جمله‌ی فرضیِ «ایل قشقایی از ده‌ها باب و صدها طایفه پدید آمده است» را به زبان فارسیِ پیش از سده‌های ششم و هفتم بگوییم، به جای «ایل» و «باب» و «طایفه» چه واژه‌هایی باید به کار برد؟ [۱]