۸ آبان ۱۴۰۴
۷ آبان ۱۴۰۴
پیوند شاه و ملت - گسترش شهر مرودشت به سوی تخت جمشید از دستور کار بیرون گذاشته شد
با فشار شهروندان در پاسداری از یادمان های شاهنشاهان ایران زمین، گسترش شهر مرودشت به سوی تخت جمشید از دستور کار بیرون گذاشته شد.
۶ آبان ۱۴۰۴
۵ آبان ۱۴۰۴
تاریخ و فرهنگ ایران - رد پای 200هزارسالهی انسان پارینهسنگی در شمال خلیج فارس
باستانشناسان، گسترهی پارینهسنگی «دهتل» در شهرستان بستک استان هرمزگان را با آرمان شناسایی یافتههای یکجانشینی (:شواهد استقراری) انسانهای نخستین در جنوب ایران، کاوش کردند. برآیند این کاوش تایید کرد که این گستره بیش از ۲۰۰ هزار سال پیش، بهگونهی پیاپی مورد استفاده انسانهای پارینهسنگی بوده است.
تاریخ و فرهنگ ایران - پیمان گرشاسب و دیو سپید
۴ آبان ۱۴۰۴
زیست بوم ایران - چشمهی هزارانسالهی کوهرنگ از تپش ایستاد
چشمه کوهرنگ زردکوه بختیاری؛ پر آبترین چشمهی ایران و سرچشمهی کارون، زایندهرود و دز، پس از هزاران سال زندگیبخشی، از جوشش ایستاد.
۳ آبان ۱۴۰۴
۱ آبان ۱۴۰۴
تاریخ و فرهنگ ایران - دستیابی به نخستین گورستان باستانی در جلگهی گیلان
دستیابی باستانشناسان به گورستان عصر آهن در گیلان، تاریخ این گستره را دگرگون کرد.
۲۹ مهر ۱۴۰۴
۲۸ مهر ۱۴۰۴
تاریخ و فرهنگ ایران - مدیریت آب در روزگار هخامنشی
شاهنشاهی هخامنشی با گسترهای فراخ از شمال آفریقا تا آسیای مرکزی و شبهقاره هند، نظامی پیچیده از راهها و آبراههها را برای اداره و کنترل قلمرو خود پدید آورد. نقش آب در این ساختار تنها بهعنوان منبع حیاتی معیشت و کشاورزی خلاصه نمیشد، بلکه در زمینههای نظامی، سیاسی و ایدئولوژیک نیز اهمیت داشت.
۲۶ مهر ۱۴۰۴
عباسمیرزا و دو جنگ بازنده - فریدون مجلسی
ناخودآگاه ایرانی متأثر از آن دو جنگ
بارگیریِ «دربارهی زبانِ آسی»
۲۴ مهر ۱۴۰۴
تاریخ و فرهنگ ایران - تخت جمشید از فهرست میراث جهانی بیرون میرود
گفتههای نمایندهی مرودشت در مجلس شورای اسلامی، دربارهی افزودهشدن ۹۶۱ هکتار به گسترهی شهری مرودشت هراس بیرونرفتن تختجمشید از میراث جهانی را به جان ایرانیان انداخته است. این نخستینبار است که تخت جمشید با خطر جدی بیرونرفتن از فهرست یونسکو، روبهرو میشود.
۲۲ مهر ۱۴۰۴
۱۹ مهر ۱۴۰۴
زبان مادری در رویارویی با زبان فارسی یا همسو با آن؟
- در ایران در حقیقت فقط سه یا چهار قوم وجود دارد. اول از همه ایرانیها هستند. دوم، ترکان هستند که منظور همان ترکمنها هستند و سوم، دراویدیها هستند که به زبان براهوی تکلم میکنند. مندائیان یا صابئین و ارمنیان و گرجیها و یهودیان نیز از ساکنان کهن ایران هستند که بیشتر اقلیتهای مذهبی به شمار میآیند.
تاریخ و فرهنگ ایران - اَواکی یا سکوت؟
واژهی «اَواکی» را به جای وامواژهی عربی «سکوت» پیشنهاد میکنم. در اینجا شاید نخستین پرسشی که به ذهن میرسد این باشد که مگر ما در پارسی در این معنا واژههایی همچون «خاموشی» و «دم فرو بستن» و… را نداریم؟ پس چه نیازی به واژهسازی هست؟
تاریخ و فرهنگ ایران - کاوشهای باستانشناسی در تُلِ مَلیانِ بیضا
کاوشهای باستانشناختی در تُلِ «مَلیانِ» بیضا یا همان شهر «اَنشانِ» باستانی به سرپرستی مشترک کامیار عبدی و علیرضا سرداری انجام شد.
۱۷ مهر ۱۴۰۴
۱۵ مهر ۱۴۰۴
۱۲ مهر ۱۴۰۴
هویت ملی و جایگاه زبان در اندیشهی فردوسی و شاهنامه
جشنهای ایرانی؛ بازتولید کهنالگوها و خودآگاهی ملی با تکیه بر جشن مهرگان
جغرافیای تاریخی ایران همواره زایشگر اساتیر گوناگون بوده است. امر سیاسی و سیاست نیز در پیوند با این وضعیت قرار داشته و هیچگاه به دوراز استورهگرایی نبوده است.
۱۰ مهر ۱۴۰۴
۹ مهر ۱۴۰۴
دهم مهرماه، جشن مهرگان
«مهرگان» در کنار نوروز و سده، از شمار سه جشن بزرگ ایرانی است. اگر برخی از جشنهای ایرانی در گذر زمان کمرنگ شدهاند، مهرگان همواره در یاد ایرانیان زنده و نامیرا مانده است. در این نوشتار به فلسفهی جشن مهرگان و نماد آن در تاریخ ادبیات و استورههای ایرانی نمیپردازیم و تنها زمان درست برگزاری آن را یادآور میشویم.
تاریخ و فرهنگ ایران - دستیابی به کوچکترین نقشبرجستهی ایلامی در ایذه
پژوهشگران به کوچکترین نقشبرجسته ایلامی در ایذه (خوزستان)، که نیایش پادشاهی چهارهزارساله با خدای خورشید و دادگری را به تصویر کشیده است، دست پیدا کردند. این یافته، چشماندازی نو برای بازشناسی سنتهای دینی و پیوندهای فرهنگی ایلام با میانرودان گشوده است.
