۱۲ آبان ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - ساخت شهر قزوین به فرمان شاپور یکم ساسانی

شهر قزوین در گذر تاریخی خود، از همان آغاز که این شهر به فرمان شاپور یکم ساسانی ساخته شد تا زمانی که صفویان آن را به پایتختی برگزیدند، داستان‌ها و سرگذشت‌های فراوانی را پشت سر گذشته است. تاریخ قزوین پُربرگ و خواندنی است. 12 آبان‌ماه 2585 شاهنشاهی، هزاروهفتصدوهشتادویکمین سالی است که از پی‌افکنی این شهر کهن و تاریخی می‌گذرد.

۱۱ آبان ۱۴۰۵

اردوی سور آناهیتا و شکوه در فرهنگ ایران | آناهیتا | دانشور زرتشت ستودِ

یادی از داوود پیرنیا؛ پایه‌گذار برنامه رادیویی گلها

دشوار است که دلبسته‌ای از دلبستگان موسیقی سنتی ایران را بیابیم که بخش یا بخش‌هایی از برنامه‌های رادیویی «گلها» را نشنیده باشد. این برنامه جایی برای هنرورزی شماری از برجسته‌ترین نوازندگان و خوانندگان ایران بود و سال‌های سال شنوندگان بسیاری را پای رادیو می‌نشاند تا بهترین قطعات موسیقی و دل‌انگیزترین صداهای استادان آواز ایرانی را بشنوند. پایه‌گذار آن برنامه‌ی رادیویی ماندگار، زنده‌یاد داوود پیرنیا بود؛ برنامه‌ای که سرانجام با رنجش و آزرده‌دلی پیرنیا، سمت و سوی دیگری یافت.

۹ آبان ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - چند واژه‌ی فارسی در بخش کوچ‌نشینی و تبارشناسی آن‌ها

اگر بخواهیم جمله‌ی فرضیِ «ایل قشقایی از ده‌ها باب و صدها طایفه پدید آمده است» را به زبان فارسیِ پیش از سده‌های ششم و هفتم بگوییم، به جای «ایل» و «باب» و «طایفه» چه واژه‌هایی باید به کار برد؟ [۱]

ترکیه‌ی جدید، یک یتیم ژئوپلیتیک!

در چند روز گذشته، بین کاربران ترکیه‌ای و چینی در شبکه‌ی X بحث‌ها و مناظره‌های داغ و جالبی رخ داده است. بحث‌ها زمانی شروع شد که ترکیه‌ای‌ها در اعتراض به رفتار چینی‌ها با اویغورها و مسلمانان سین‌کیانگ شروع به کمپین گسترده کرده و ساکنان این مناطق را هم‌تباران خود نامیدند و دفاع از آن‌ها را به اندازه دفاع از شهروندان خود کشور ترکیه الزامی دانستند.

میراث ایران؛ روایت غارت گنجینه‌ها و کوشش برای نجات سازه‌های تاریخی

در هفته‌ای که گذشت، (دوم تا هشتم آبان) غارت آثار تاریخی بیضا بار دیگر زخم حفاری‌های غیرمجاز بر پیکر میراث فرهنگی ایران را آشکار کرد؛ هم‌زمان، تلاش برای پایدارسازی گنبد سلطانیه، ادامه مرمت نقش رستم، پیگیری ثبت جهانی ماسوله، احیای بناهای تاریخی و ثبت جلوه‌هایی از میراث ناملموس در چند استان، بخشی از رویدادهای میراث فرهنگی کشور بود.

۴ آبان ۱۴۰۵

بازنشر از ۴ آبان ۱۳۹۸؛ دوقلوهای پهلوی؛ تمدن بزرگ در برابر سیاه‌چاله‌ی ارتجاع

- هر چه بیشتر زمان گذشت، خودآگاهی ملی جامعه‌ی جوان ایران آنها را بیشتر نسبت به راهی متقاعد ساخت که با انقلاب مشروطه و تلاش پهلوی‌ها برای آزادی و آبادی میهن هموار شده بود اما با دست‌انداز جمهوری اسلامی نه به بن‌بست بلکه در یک عقبگرد تاریخی به قهقرای همه‌جانبه انجامید. از همین رو مرور تاریخ معاصر ایران و نقش ایده و انقلاب مشروطه و دستاوردهای دوران پهلوی به عنوان میراث و داشته‌هایی که جامعه در شرایط کنونی با اعتماد به شاهزاه رضا پهلوی به عنوان رهبر انقلاب شیروخورشید ایران می‌تواند بر آنها دوباره بنا کند، اهمیت ویژه پیدا می‌کند.

شناسایی حلقه‌ گمشده‌ تاریخ ایران باستان در تمدن جیرفت

آیین یادبود زنده‌یاد یوسف مجیدزاده استاد و پژوهشگر برجسته باستان‌شناسی ایران یکشنبه سوم آبان ماه ۱۴۰۵ در سالن همایش موزه ملی ایران برگزار شد. در این نشست استادان تاریخ و باستان‌شناسی درباره سال‌های تحصیل در دانشگاه تهران، خاطرات کاوش‌های باستان‌شناختی و ویژگی‌های علمی و انسانی زنده‌یاد یوسف مجیدزاده سخن گفتند و یاد او را گرامی داشتند.