۳۱ خرداد ۱۴۰۵
تاریخ و فرهنگ ایران - نقش کلیدی ایران در چهارراه تجارت باستانی کرانههای کاسپین
پژوهشهای تازه در گسترهی باستانی «کاراکاباک» در کرانههای (:سواحل) خاوری دریای کاسپین (:خزر) در قزاقستان، از نقش پررنگ ایران در شبکههای تجاری و فرهنگی باستانی اوراسیا پرده برداشته است. دستیابی به سکههایی از دورههای اشکانی و ساسانی در کنار آثار برجایمانده از بیزانس، چین و آسیای مرکزی نشان میدهد که این سکونتگاه باستانی، میان سدههای نخست تا ششم میلادی، بخشی از شبکه گسترده بازرگانی مبادلاتی بوده که ایران در آن نقشی کلیدی داشته است.
تاریخ و فرهنگ ایران - باستانشناسان در بابُل به ردپای عصر مفرغ رسیدند
فصل دوم کاوشهای باستانشناسی در تپه تاریخی دژ بن خشرودپی بابل به شناسایی لایههایی از عصر مفرغ متاخر، دورههای دیگر تاریخی انجامید. یافتههایی که به گفته سرپرست این طرح، افزونبر آشکار کردن نشانههایی از یکجانشینی (:استقرارهای) کهن، گویای گسست محیطی و دگرگونی طبیعی در این پهنه نیز هست.
تاریخ و فرهنگ ایران - کشف هزارتوی دستکند ساسانی در قدبرا
در دل خاک پربار الیگودرز، جایی که سدهها سکوت فرمان میراند، باستانشناسان به معمایی سنگی دست یافتهاند؛ مجموعهای از دالانها و اتاقهای زیرزمینی که چونان پلی میان تاریخ ساسانی و دوران پس از آن است.
۳۰ خرداد ۱۴۰۵
زبان ایرانی - قطبنمای راه واژهسازان
زنگ بیسیکلت، هفاهف موتوسیکلت / زین دو بتر طاقطاق گاریِ بیدین
حالیا وقت نداریم به دیدار و سلام / آنچه راپورت رسیده است بماند تا شام
تاریخ و فرهنگ ایران - دندانی که ۳۹ هزار سال پیش به گردن انسان نخستین آویخته شد
پیدا شدن یک دندان نیش سوراخشده گوزن در غار «یافته» خرمآباد، پژوهشگران را به یکی از مهمترین نشانههای زندگی انسانهای نخستین در فلات ایران رساند. اثری که با دیرینگیای نزدیک به ۳۹ هزار سال، از آن به عنوان یکی از کهنترین اشیای نمادین و تزیینی شناختهشدهی جهان و کهنترین نمونهی صنایع دستی شناختهشده در ایران یاد میشود.
۲۸ خرداد ۱۴۰۵
تاریخ و فرهنگ ایران - دستیابی به پایهستون هخامنشی در هگمتانه
باستانشناسان ایرانی در هگمتانه، به یک پایهستون هخامنشی، بازماندهی سامانههای هدایت آب و ساختار مهرازی (:معماری) قاجاری و پهلوی دست یافتند.
زیست بوم ایران - دو توله گمشده هلیا پیدا شدند
دو توله گمشده یوزپلنگ ماده «هلیا» در پناهگاه حیاتوحش میاندشت شناسایی و هویت آنها بهطور قطعی تایید شد. این رخداد به نگرانیهای چندماهه درباره سرنوشت این دو توله پایان داد.
۲۵ خرداد ۱۴۰۵
زیست بوم ایران - گاندو در آستانه نابودی
گاندو، تنها تمساح بومی ایران و یکی از نمادهای طبیعی و فرهنگی بلوچستان (نماد برکت و پاکی آب)، بیش از هر زمان دیگری با خطر نابودی روبهرو شده است. این گونه ارزشمند که تنها گونه کروکودیل در ایران است و در تالابها، برکهها و رودخانههای جنوب سیستان و بلوچستان زیست میکند، اکنون قربانی خشکسالیهای پیاپی، کاهش منابع آبی و تخریب زیستگاههای طبیعی شده است.
