۲۰ تیر ۱۴۰۵

خیزش شاهرخی، 18 تیر | نقاب

دانشور زرتشت ستودِ

«تُل‌برمی» بازمانده‌ای از دوره‌ی ایلامی و غارت آن از سوی قاچاقچیان

گستره‌ی «تُل‌برمی» که به نام «برمک» نیز شناخته می‌شود، بازمانده‌ای از دوره‌ی ایلامی تاریخ ایران است و اکنون در نزدیکی روستایی به نام کیمه، در شهرستان رامهرمز، در استان خوزستان، جای دارد. باستان‌شناسان، تل‌برمی را شهری ایلامی بوده اسمی‌دانند که در گذر زمان به زیر خاک رفته و از شُکوه پیشین‌اش چیزی جز تلی از خاک و آثاری که بسیاری از آن‌ها را قاچاقچیان به غارت برده‌اند، چیزی نمانده است. این تپه‌ی باستانی در سال 20 تیرماه 1347 خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است و اکنون از آن زمان68 سال می‌گذرد.

پرند؛ ویرانه‌ای نوین بر تمدنی 14 هزار ساله

ملک ری از کهن‌ترین و رازآلودترین گستره‌های ایران بزرگ آریایی به‌شمار می‌رود؛ سرزمینی با پیشینه‌ای فراکهن که در برخی گزارش‌ها از آن در پیوند با ایرانویچ (قاره شمالگان) و زادگاه اشوزرتشت یاد شده است. در پهنه‌ی ایران بزرگ کنونی، بیش از هفت جایگاه با نام «ری» در خراسان، کرمان، آذرآبادگان و دیگر بخش‌ها دیده می‌شود که نام خود را از ریِ ایران‌ویج گرفته‌اند.

۱۸ تیر ۱۴۰۵

گلچینی از اوستا، فرگرد دوم - دانشور زرتشت ستودِ

نودوچهارمین سالروز ثبت ملی آتشکده‌ی نطنز

آتشکده‌ی نطنز، بازمانده از دوره‌ی ساسانیان، در باغ‍‌شهر تاریخی نطنز، در استان اصفهان، یادگاری گران‌بها از دوره‌ای شکوهمند از تاریخ ایران است. این سازه‌ی دینی در 18 تیرماه 1311 خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. امروز نودوچهارمین سال از سپری شدن آن ثبت تاریخی است.

تاریخ و فرهنگ ایران - تاتی، یار پرتوان زبان پارسی

«تات‌ها و تاتی، مردمان و زبانی ایرانی»

در نوشته‌های بسیاری، «تات» به معنی ایرانی (غیرترک) به کار رفته است. چنانچه در لغات‌الترک کاشغری (۴۶۶ مَهی)، واژه‌ی تات برابر «الفارسیه» و تَت به معنای ایرانی آمده است. در متل‌های ترک‌زبانان تبریز، تات به معنای دانا و شهرنشین است. در لغت‌نامه‌ی دهخدا، تات‌ها مردمی فارسی‌زبانند که به زبان کهن و بومی سخن می‌گویند.

داستان پنهان نسل‌ها و راهی به‌سوی روشنایی کارمای نیاکانی

پیشگفتار: صدای نیاکان هنوز خاموش نیست؛ گاهی در سکوت شب، در دل یک نگرانی بی‌دلیل، یا میان تکراری که نمی‌دانیم چرا رهایمان نمی‌کند، احساس می‌کنیم چیزی فراتر از زندگی امروزمان در وجودمان می‌جوشد.

انگار سایه‌ای قدیمی، زخمی کهنه یا قصه‌ای ناتمام از پشت‌پرده تاریخ خانواده، هنوز در جان ما نفس می‌کشد.

۱۵ تیر ۱۴۰۵

پرواز نخستین جت هواپیمایی ملی ایران

پیش از آن‌که خط هوایی خوش‌نام «ایران‌اِیر» در سال 1341 خورشیدی آغاز به کار کند، شرکتی به نام «هواپیمایی ایران» در سال 1325 بنیان گذاشته شده بود. اما ایران‌ایر بود که به سبب ناوگان مجهز خود به آوازه‌ای بلند در میان خط‌های هواپیمایی جهان دست یافت و در 13 تیرماه 1344 خورشیدی نخستین پرواز خود با هواپیماهای جت را آغاز کرد.

۱۳ تیر ۱۴۰۵

ققنوس در آتش (بخش ۱) - دکتر علی میرفطروس

* روزبه پارسی (ابن مقفّع) برجسته ترین حافظِ حافظۀ ملّی و تاریخی ایرانیان پیش از فردوسی بود.

* «تعریب»(عربی گرداندنِ نام های ایرانی) باعثِ هویّت زدائی از شخصیّت های تاریخ ایران شده است. ما قرن ها است که از شناختِ نام و نشانِ واقعیِ بسیاری از فرزانگان تاریخ و فرهنگ ایران، محروم مانده ایم.

* وجود ده ها «تاج نامه» نشانۀ تداوم خاطرۀ شهریاریِ ساسانی پس از اسلام است. 

۱۱ تیر ۱۴۰۵

آیا اندیشه گرفتار زبان است؟

زبان پدیده‌ای شگرف و پیچیده است و از برجسته‌ترین توانایی‌های ما آدمیان به شمار می‌آید. همه‌ی جانوران دارای سامانه‌هایی برای داد و شد، میان خود هستند، اما آدم‌ها از پیشرفته‌ترین این سامانه‌ها که همان «گفتار» باشد، برخوردارند. زبان دستمایه‌ای‌ست گران‌بها برای بازگویی اندیشه، زبانی که هر کس می‌آموزد، به برهان چارچوب‌های ساختاری آن، سازمان‌دهنده‌ی اندیشه و برداشت‌های او از جهان پیرامونش است. به کوتاه سخن، «زبان» ابزاری است برای رونمایی از جوهره‌ی اندیشه‌هایی که در زندگی روزانه‌ی ما به کار می‌رود. آیا می‌توان بدون زبان، اندیشید؟ پاسخ آنکه، بدون «زبان» اندیشه پیدایی نمی‌یابد.