۱ آذر ۱۴۰۵

فرهنگ و هنر ایران - ساسانیان و جهان پُر نوای موسیقی

«سازنامه» پژوهشی یگانه و سرشار از آگاهی‌های نویافته درباره‌ی موسیقی و سازهای دوره‌ی ساسانی است. آنچه تا کنون درباره‌ی موسیقی ایران در دوران ساسانیان می‌دانستیم گزارش‌گونه‌هایی بارها گفته‌شده بود. مهشید فراهانی، نویسنده‌ی سازنامه، در پژوهشی نوآورانه و فراخ‌دامن، با تکیه بر سرچشمه‌های نوشتاری کهن و نیز نگاره‌های باستانی، به شناختی گسترده و ستایش‌برانگیز از موسیقی ساسانی و سازهای آن دوره دست یافته است.

۳۰ آبان ۱۴۰۵

فروغی در ظلمات (بخش نخست) - دکتر علی میرفطروس

* فروغی برجسته ترین شخصیّت فرهنگی – سیاسیِ ایران بعد از جنبش مشروطیّت و نمایندۀ ممتازِ معماری فرهنگی و مهندسی اجتماعی درتاریخ اندیشه و سیاستِ ایرانِ معاصر بود.

* فروغی با دو بالِ عقلانیّت و اعتدال ( واقع گرائی) کوشید تا جامعۀ پُر آشوب ایران را به سامان وُ ثبات برساند. آن عقلانیّت و اعتدال سیاسی  وجه دیگری نیز داشت و آن، پرهیز فروغی از«عوام گرائی» (پوپولیسم) بود.

* به جرأت می توان گفت که هیچ دولتمردی درتاریخ معاصرایران آنهمه به شاهنامۀ فردوسی عنایت نکرده مگر محمدعلی فروغی.

نقش سازنده فروغی - فریدون مجلسی

ایران بارها تا مرز فروپاشی و حتی فراتر از آن رفته؛ اما فرهنگ وحدت ‌بخش این سرزمین، با تحمل ضربات، بار دیگر برخاسته و به خود متکی شده است. در قرون اخیر می ‌توان از فروپاشی صفوی، فروپاشی افشاری و فروپاشی زندیه تا فروپاشی درونی قاجاریه ســخن گفــت.

حکومت رضاشاه و «دستِ انگلیسی ها»! - دکتر علی ميرفطروس

 * پژوهش های اخیر نشان می دهند که در کودتای سوّم اسفند و روی کار آمدن رضاخان، دولت انگلیس نه تنها نقشی نداشت، بلکه بسیاری از دولتمردان انگلیس از وقوع کودتا دچار حیرت شده بودند.

* وزیر مختار وقتِ انگلیس در ایران: «رضاخان، میهن پرست تر از آن بود که هرگز آلت دستی سرسپرده شود».

* در آن دوران، همه در انتظار یک «شهسوارِ ناجی» بودند تا آرامش و امنیّت و آبادانی را در مملکت مستقر کند و در این «انتظار» -البتّه- از استقرارِ آزادی و دموکراسی سخنی نبود.

تمدن و یادمانهای پنج‌هزار ساله ایران در بازار غارتگران جهان

حراج «سی ان جی» نیویورک که بیشتر به فروش سکه‌های باستانی آوازه دارد، این‌بار آثار قاچاق شده از لرستان، املش و فلات ایران را زیر چکش گذاشت.

۲۹ آبان ۱۴۰۵

ناموران ایران - حسن پیرنیا، نویسنده و سیاست‌مدار نیکنام ایرانی

حسن پیرنیا (مشیرالدوله) از سیاست‌مداران نیک‌نام ایران در سده‌ی گذشته و از تاریخ‌دانان آگاه و برجسته‌ی روزگار خود شناخته می‌شود. او در همه‌ی سال‌هایی که در جایگاه نخست‌وزیری خدمت کرد کارنامه‌ای درخشان و پاکدلانه از خود به یادگار گذاشت و هیچ‌گاه آلوده به زدوبندهای سیاسی نشد. نوشتن کتاب مهم «ایران باستان» نیز دستاوردهای زندگی او را درخشان‌تر و سودرسان‌تر می‌سازد. بیست‌ونهم آبان‌ماه سالگرد خاموشی اوست.

۲۸ آبان ۱۴۰۵

زیست بوم ایران - تالاب آق‌گل همچنان تشنه است

تالاب آق‌گل یکی از تالاب‌های طبیعی و بزرگ‌ترین تالاب فصلی شهرستان ملایر است که در مرز استان‌های مرکزی و همدان جای دارد. تالاب آق‌گل از سال 2576 شاهنشاهی تاکنون به سبب کمبود بارش و نرسیدن آب از رودخانه‌های بالادستی آبگیری نشده است. بارندگی‌های اخیر نیز تنها سبب مرطوب شدن سطح خاک تالاب شده و هنوز شرایط برای آبگیری و آمدن پرندگان کوچ‌رو فراهم نشده است.

ایران در چنگال اهریمنان - تاریخ چندهزار ساله اشکفت سلمان زیر تیغ ویرانی

میراث چند هزار ساله ایذه در سایه عملیات خاک‌برداری و تصمیم‌های غیرکارشناسی در خطر نابودی است.

۲۷ آبان ۱۴۰۵

زیست بوم ایران - چند درخت کهنسال کرمانشاه ثبت ملی شدند

درختان کهنسال استان کرمانشاه در فهرست میراث ملی کشور ثبت شدند. درخت بنه‌ی کهنسال روستای کلاه‌دراز سفلی شهرستان گیلان‌غرب، درختان چنار کهنسال روستای دارسیفور شهرستان کنگاور و درختان توت کهنسال روستای سرآسیاب شهرستان صحنه، به فهرست میراث طبیعی کشور راه یافتند.

۲۵ آبان ۱۴۰۵

زبان ایرانی - رایمان هم‌ارزی برای سیاست

واژه «سیاست» یکی از پُربَسامدترین وام‌واژه‌های زبان پارسی است. از آنجا که «سیاست» واژه‌ای پایه‌ای و بسیار پرکاربرد است، سزاوار است که در اندیشه یافتن جایگزینی پارسی برای آن باشیم.