۱ آبان ۱۴۰۵

ناموران ایران - روز بزرگداشت بیهقی؛ تاریخ‌نگاری چیره‌دست و پدر نثر فارسی

در سال‌نمای رسمی کشور، روز یکم آبان‌ماه به نام «روز بزرگداشت بیهقی» شناخته شده است. بیهقی، نویسنده‌ای چیره‌دست و تاریخ‌نگاری برجسته بود. شیوه‌ی تاریخ‌نگاری، نثر دل‌انگیز و جهان اندیشه‌ی بیهقی چنان است که اثر او را در جایگاه بلند و دست‌نیافتنی‌ای در زبان و ادبیات فارسی قرار می‌دهد. بیهقی اثری برجای گذاشته است که در فن تاریخ‌نگاری همانندی برای آن نمی‌توان یافت.

۳۰ مهر ۱۴۰۵

55 سال پس از جشن‌های 2500 ساله؛ پهلوی فقط کوروش را زنده نکرد

30 مهرماه؛ تغییر نام خیابان علاء‌الدوله به فردوسی

نزدیک به یک‌سده پیش، خیابانی در تهران که آغاز آن از میدان توپخانه بود و «خیابان علاء‌الدوله» نامیده می‌شد، به «خیابان فردوسی» تغییر نام یافت. اکنون 92 سال از آن روز سپری شده است و این خیابان یکی از شناخته‌شده‌ترین خیابان‌های پایتخت است.

فرهنگ و هنر ایران - دانش لنج‌سازی و دریانوردی سنتی خلیج فارس در خطر است

دانش لنج‌سازی و دریانوردی سنتی خلیج فارس، که بخشی از هویت فرهنگی ایران است و در فهرست یونسکو ثبت جهانی شده است، در آستانه‌ی از میان‌رفتن است.

زیست بوم ایران - کاهش آب دریای کاسپین، پیامدهای پیش رو

یک نشریه تخصصی آسیای مرکزی پس از نشست تازه‌ی ترکمنستان در گزارشی، نوشت: کاهش شدید سطح آب دریای کاسپین و عقب‌نشینی ده‌ها کیلومتری خط ساحلی آن، آینده‌ی کریدور میانه را با چالش ساختاری جدی روبه‌رو کرده و با کاهش بهره‌وری حمل‌ونقل دریایی، هزینه‌های این اَبرپروژه را به‌شدت افزایش داده است.

۲۹ مهر ۱۴۰۵

کوشش‌های یوسف مجیدزاده در شناخت تمدن پنج‌هزار ساله‌ی جیرفت

دکتر یوسف مجیدزاده، باستان‌شناس نامدار ایران و شناساننده‌ی تمدن پنج‌هزار ساله‌ی جیرفت، 27 مهرماه امسال (1405 خورشیدی) درگذشت. کوشش‌های او برای شناخت تمدن بسیار کهن جیرفت و بازگرداندن آثار غارت‌شده‌ی این تمدن به ایران، به‌یاد سپردنی است. گزارش کوتاهی از آن کوشش‌ها در این‌جا آورده شده است.

زیست بوم ایران - بازگشت رقصان پرندگان کوچ‌رو به آبگیرهای کهگیلویه‌ و بویراحمد

دگرگونی فصل و سرد شدن اقلیم گستره‌های سردسیری آسیا، آبگیرها و تالاب‌های استان کهگیلویه‌وبویراحمد را بار دیگر میزبان هزاران پرنده‌ی کوچ‌رو کرده که این پدیده فرصت پرنده‌نگری را برای علاقه‌مندان فراهم آورده است.

۲۸ مهر ۱۴۰۵

بهای سنگین غرب جهت قتل رؤیاهای «تمدن بزرگ» شاه برای ایران بزرگ

-ایران در سال ۱۳۵۷ تنها یک پادشاه را از دست نداد؛ یک مسیر تاریخی، یک چشم‌انداز ملی و رؤیای تبدیل‌شدن به قدرتی پیشرفته و اثرگذار در جهان را از دست داد.

خِرَد، میراث نانوشته‌ی شهریاران (به یاد و میراث اندیشگی شجاع‌الدین شفا)

-خردمند باید از شهامتِ گفتن نیز برخوردار باشد؛ از آن فضیلتی که به او اجازه می‌دهد حقیقت را حتی آنگاه که با پسند و مصلحت زودگذر صاحبان قدرت سازگار نیست، بر زبان آورد. زیرا خِردی که تنها به تأیید تصمیم‌های گرفته‌شده مشغول باشد، دیگر راهنمای قدرت نیست، که به خدمتگزار آن بدل شده است.

یوسف مجیدزاده، باستان‌شناس سرشناس درگذشت

یوسف مجیدزاده، باستان‌شناس نامدار ایرانی و چهره‌ی برجسته میراث فرهنگی، در 90 سالگی درگذشت.