۲۲ تیر ۱۴۰۵

نام آوران ایران - خوارزمی پیشرو دانشمندان سده‌های میانی جهان

خوارزمی از نامورترین دانشمندان ایران با آوازه‌ای جهانی است. نام او تنها در جهان گذشته پژواک نداشت؛ اکنون نیز در همه‌ی جهان به بزرگی و نوآوری در دانش‌های ریاضی، ستاره‌شناسی، جغرافیا و فلسفه شناخته می‌شود. امروز، 22 تیرماه، زادروز خجسته‌ی اوست.

ماندگاری زبان فارسی در پرتو فرهنگ ایرانی - دکتر محمد محمدی ملایری

از آن‌چه رخدادنگاران آورده‌اند، به خوبی می‌توان بر جایگاه والای زبان فارسی در روزگار چیرگی تازيان بر کشورمان پی برد. زبان اعراب، هیچ‌گاه در سرزمین ایران جا باز نکرد و به میان توده‌ی مردم راه نیافت. بنابراین، گرچه ایرانیانی که با عربان سر و کاری داشتند، به ناچار عربی آموخته و با آن تنها نیازمندی‌های روزانه‌ی خود را برمی‌آوردند، اما زبان ایشان همچنان فارسی و لهجه‌های گوناگون و زیبای آن بود.

۲۰ تیر ۱۴۰۵

خیزش شاهرخی، 18 تیر | نقاب

دانشور زرتشت ستودِ

«تُل‌برمی» بازمانده‌ای از دوره‌ی ایلامی و غارت آن از سوی قاچاقچیان

گستره‌ی «تُل‌برمی» که به نام «برمک» نیز شناخته می‌شود، بازمانده‌ای از دوره‌ی ایلامی تاریخ ایران است و اکنون در نزدیکی روستایی به نام کیمه، در شهرستان رامهرمز، در استان خوزستان، جای دارد. باستان‌شناسان، تل‌برمی را شهری ایلامی بوده اسمی‌دانند که در گذر زمان به زیر خاک رفته و از شُکوه پیشین‌اش چیزی جز تلی از خاک و آثاری که بسیاری از آن‌ها را قاچاقچیان به غارت برده‌اند، چیزی نمانده است. این تپه‌ی باستانی در سال 20 تیرماه 1347 خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است و اکنون از آن زمان68 سال می‌گذرد.

پرند؛ ویرانه‌ای نوین بر تمدنی 14 هزار ساله

ملک ری از کهن‌ترین و رازآلودترین گستره‌های ایران بزرگ آریایی به‌شمار می‌رود؛ سرزمینی با پیشینه‌ای فراکهن که در برخی گزارش‌ها از آن در پیوند با ایرانویچ (قاره شمالگان) و زادگاه اشوزرتشت یاد شده است. در پهنه‌ی ایران بزرگ کنونی، بیش از هفت جایگاه با نام «ری» در خراسان، کرمان، آذرآبادگان و دیگر بخش‌ها دیده می‌شود که نام خود را از ریِ ایران‌ویج گرفته‌اند.

۱۸ تیر ۱۴۰۵

گلچینی از اوستا، فرگرد دوم - دانشور زرتشت ستودِ

نودوچهارمین سالروز ثبت ملی آتشکده‌ی نطنز

آتشکده‌ی نطنز، بازمانده از دوره‌ی ساسانیان، در باغ‍‌شهر تاریخی نطنز، در استان اصفهان، یادگاری گران‌بها از دوره‌ای شکوهمند از تاریخ ایران است. این سازه‌ی دینی در 18 تیرماه 1311 خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. امروز نودوچهارمین سال از سپری شدن آن ثبت تاریخی است.

تاریخ و فرهنگ ایران - تاتی، یار پرتوان زبان پارسی

«تات‌ها و تاتی، مردمان و زبانی ایرانی»

در نوشته‌های بسیاری، «تات» به معنی ایرانی (غیرترک) به کار رفته است. چنانچه در لغات‌الترک کاشغری (۴۶۶ مَهی)، واژه‌ی تات برابر «الفارسیه» و تَت به معنای ایرانی آمده است. در متل‌های ترک‌زبانان تبریز، تات به معنای دانا و شهرنشین است. در لغت‌نامه‌ی دهخدا، تات‌ها مردمی فارسی‌زبانند که به زبان کهن و بومی سخن می‌گویند.

داستان پنهان نسل‌ها و راهی به‌سوی روشنایی کارمای نیاکانی

پیشگفتار: صدای نیاکان هنوز خاموش نیست؛ گاهی در سکوت شب، در دل یک نگرانی بی‌دلیل، یا میان تکراری که نمی‌دانیم چرا رهایمان نمی‌کند، احساس می‌کنیم چیزی فراتر از زندگی امروزمان در وجودمان می‌جوشد.

انگار سایه‌ای قدیمی، زخمی کهنه یا قصه‌ای ناتمام از پشت‌پرده تاریخ خانواده، هنوز در جان ما نفس می‌کشد.

۱۵ تیر ۱۴۰۵

پرواز نخستین جت هواپیمایی ملی ایران

پیش از آن‌که خط هوایی خوش‌نام «ایران‌اِیر» در سال 1341 خورشیدی آغاز به کار کند، شرکتی به نام «هواپیمایی ایران» در سال 1325 بنیان گذاشته شده بود. اما ایران‌ایر بود که به سبب ناوگان مجهز خود به آوازه‌ای بلند در میان خط‌های هواپیمایی جهان دست یافت و در 13 تیرماه 1344 خورشیدی نخستین پرواز خود با هواپیماهای جت را آغاز کرد.