۲۵ آبان ۱۴۰۵

زبان ایرانی - رایمان هم‌ارزی برای سیاست

واژه «سیاست» یکی از پُربَسامدترین وام‌واژه‌های زبان پارسی است. از آنجا که «سیاست» واژه‌ای پایه‌ای و بسیار پرکاربرد است، سزاوار است که در اندیشه یافتن جایگزینی پارسی برای آن باشیم.

ایران در چنگال اهریمنان - بیمارستانی که بافت تاریخی را ویران می‌کند

یک کنشگر میراث فرهنگی با انتقاد از ساخت بیمارستانی تازه در گستره بافت تاریخی کرمان، نسبت به ویرانی خانه‌های تاریخی، بی‌توجهی به ضوابط ساخت‌وساز و پیامدهای ترافیکی این پروژه هشدار داد و گفت: درحالی ساخت بیمارستان جدید انجام می‌شود که بیمارستان تاریخی مرسلین سال‌هاست به حال خود رها شده است و در آستانه‌ی نابودی است.

تاریخ و فرهنگ ایران - شناسایی سنگ‌نوشته‌ی «جشن تیرگان» در فارس

شناسایی سنگ‌نبشته‌ای در فارس که نوشته‌‌های «ماه تیر» و «روز باد» بر آن نقش بسته است، سندی تازه از پیوند آیین‌های تیرگان در ایران باستان به دست داد. یافته‌ای که می‌تواند در شناخت پیشینه تاریخی جشن تیرگان در دوره ساسانی، اهمیت ویژه‌ای داشته باشد.

۲۴ آبان ۱۴۰۵

زیست بوم ایران - آهوی ریم به شنزارهای کرخه بازگشت

شنزارهای باختر کرخه در استان خوزستان، پس از سال‌ها تهدید و کاهش جمعیت حیات‌وحش، نشانه‌هایی از بازگشت و افزایش جمعیت آهوی ریم را نشان می‌دهد. زادآوری آهوها و دیده‌شدن نسل‌های تازه، نشانه‌ای امیدوارکننده از بهبود وضعیت این زیست‌بوم است.

۲۳ آبان ۱۴۰۵

بازی هشت پا و فرهنگ شمارگان - دانشور زرتشت ستودِ

پَسیخانیان؛ صدای «اصالت انسان» - دکتر علی میرفطروس

محمود پسیخانی: از خویشتن یاری جوی! زیرا که غیر از تو نیرو و خدائی نیست.

ایران در چنگال اهریمنان - زیست‌بوم جدید برنامه‌ی درسی یا فدرالیسم زیرجُلکی؟

استانی شدن آموزش‌وپروش یا گامی دیگر به سوی لبنانی شدن ایران؟ (درباره‌ی زیست‌بوم جدید برنامه‌ی درسی دوره‌ی اول ابتدایی)

ایران در چنگال اهریمنان - دستیازی به سنگ‌نبشته تخت خان ایلام

سنگ‌نوشته تاریخی «تخت خان» در استان ایلام، از دوره قاجار، در پی یک اقدام وندالیستی مورد دستیازی قرار گرفت؛ این دستیازی با پرتاب محلولی از خاک، سنگ و آهک به سوی این سنگ‌نوشته همراه بوده است. با این همه، به گفته‌ی مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی ایلام، این اثر ویران نشده و قرار است عملیات کارشناسی، پاکسازی و مرمت آن در روزهای آینده آغاز شود. سنگ‌نبشته تخت خان که آگاهی‌های ارزشمندی درباره والیان پشتکوه و اوضاع سیاسی و اجتماعی منطقه در دوره قاجار در خود دارد، پیش‌تر نیز به دلیل نبود حفاظت مناسب آسیب‌های گوناگونی دیده است.

زبان ایرانی - «هودمان» هم‌اَرزی برای «اقتصاد»

وام‌واژه «اقتصاد» یکی از پرکاربردترین وام‌واژه‌های زبان پارسی است. در این یادداشت برآنیم که واژه‌ای پارسی را به هم‌ارزی این وام‌واژه پیشنهاد کنیم. در راستای این یازه (مقصود) بهتر است نخست پیشینه واژه‌هایی را که در این معنا به کار برده شده‌اند بررسی می‌کنیم: «اقتصاد» در عربی به معنی میانه‌روی و پرهیز از بیش‌روی و کم‌روی است. یعنی مدیریت پول و دارایی به گونه‌ای که میان درآمد و هزینه ترازمندی وجود داشته باشد.

ناموران ایران - یادی از استاد سعید نفیسی

استاد سعید نفیسی، نویسنده و پژوهنده‌ی نامدار ایران، در شب 22 آبان‌ماه 1345 خورشیدی، در بیمارستانی در تهران دیده از جهان فروبست. زندگی او سرشار از کار و کوشش بود. او حتا در روزهای پایانی زندگی که از تنگی نفس رنج می‌برد، شور بی‌کران خود را به ادبیات و فرهنگ ایران از دست نداد و از پژوهش‌هایی یاد می‌کرد که باید انجام می‌داد و از کتاب‌هایی نام می‌بُرد که آهنگ (:قصد) نوشتن‌شان را داشت. هیچ‌کس باور نمی‌کرد که تنها چند روز به پایان زندگی او مانده است. اما پس از هفتادویک‌سال زندگی سودرسان، زمان بدرود گفتن سعید نفیسی با جهان فرارسیده بود. اکنون شصت‌سال از روزی می‌گذرد که پیکر بی‌جان او را تا آرام‌جای جاودانی‌اش بدرقه کردند.