بیستوچهارم شهریور 1310 خورشیدی، مجموعهی پاسارگاد در فهرست آثار تاریخی ایران ثبت شد. اکنون از ثبت ملی این مجموعهی کممانند باستانی، 95 سال میگذرد. پاسارگاد با همهی فرازوفرودهایی که در این بازهی زمانی کموبیش یکصدساله دیده، اثری است که نگاه جهان به آن دوخته شده است.
در میان صخرههای بلند «تنگ چوگان»، و در کناره رودخانه تاریخی شاپور در کازرون یکی از بیمانندترین اسناد تصویری تاریخ باستانی ایران، در پی دستیازیهای ویرانگر انسانی و عامل طبیعی دچار آسیبهای جبرانناپذیر شده است.
در شهریورماه امسال (1405 خورشیدی)، کشور فارسیزبان تاجیکستان سیوپنجمین سال خویشآزادی و خودگردانی (:استقلال) خود را با برگزاری آیینهایی باشُکوه و ویژه، جشن گرفت. از ایران شماری از استادان زبانوادبیات فارسی باشندهی جشنها بودند. یکی از آنها دکتر علیرضا قیامتی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد و شاهنامهشناس نامور، بود. او در تالاری مملو از استادان و مهمانان باشنده، به همان بهانه و نیز یادکرد از شاهنامه و جایگاه آن در نزد مردم تاجیکستان، سخنرانی کرد. امامعلی رحمان، رییسجمهور تاجیکستان، در زمان سخنرانی دکتر قیامتی در تالار حضور داشت و سخنهای استاد ایرانی را بهدقت شنید. عنوان سخنرانی قیامتی «شاهنامه؛ پل مشترک ما- تاجیکستان و ایران» بود.
با وجود مخالفت وزارت میراث فرهنگی و شورای راهبری پایگاههای جهانی پارسه و پاسارگاد، سرانجام بخشی از حریم درجه ۲ تخت جمشید (روستای مهدیه) به محدودهی شهری مرودشت پیوست.
سنگنوشتهی صخرهای قراجهلو اهر در واپسین نشست شورای ثبت ملی آثار غیرمنقول کشور بهعنوان پنجمین کتیبهی اورارتویی آذربایجانشرقی در فهرست آثار ملی ثبت شد.
چند سال پیش بنا بر این گذاشته شد که در سالنمای کشور روز بیستم شهریورماه به نام «روز گرگان» شناخته شود. سبب این نامگذاری به رویدادی چند دههای بازمیگشت. در آن رویداد، در 20 شهریور 1316 خورشیدی، نام استرآباد به گرگان تغییر یافت تا خاطرهی شهر کهن گرگان زنده بماند. شهر گرگان با تاریخی دیرینه، در سدهی هفتم مهی و بر اثر یورش مغولان بهتمامی ویران شده بود. سپستر در روزگاری نزدیک به ما شهر کنونی گرگان پی افکنده شد. نامگذاری روزی به نام گرگان، زمانیست تا با دیرینگی تاریخ، زیبایی طبیعت، ژرفای فرهنگ و مردم مهربان و مهماننواز گرگان، بیشتر آشنا شویم.
دیوار تاریخی گرگان
شبیخون با لودر به سازهی درخور ارزش و تاریخی خانهی تومانیان (پادگان روسها) در سبزوار آن هم در روز روشن، موجی از اعتراض میان کنشگران میراث فرهنگی پدید آورده است.
