۲۰ خرداد ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - فرش؛ تاروپودی گره‌خورده با فرهنگ ایرانی

امروز، 20 خوردادماه، در ایران به نام «روز ملی فرش» شناخته می‌شود. این روز همزمان با روز جهانی صنایع دستی است. از بهمن‌ماه سال 1399 خورشیدی روز ملی فرش در سالنمای ایران جای گرفت؛ روزی که پاس‌داشت جلوه‌ا‌ی باشکوه یکی از هنرهای ایران‌زمین -هنر فرش‌بافی- است.

تاریخ و فرهنگ ایران - سرگذشت آزاده در شاهنامه و بازتاب آن در هنر ایران

بهرام پنجم یا بهرام گور (420- 440 میلادی)، شهریار نامدار ساسانی، در شاهنامه سرگذشتی پُرفراز و فرود دارد. او پادشاهی شادورز و ماجراجو بود که ویژگی‌های شخصیتی‌اش به شکلی نمادین در هنر و ادبیات ایران پدیدار است. یکی از رویدادهای پرسش‌ساز او کشتن کنیزکش -آزاده- در شکارگاه است. داستان شکار بهرام و آزاده در هنر ایران پژواک بسیار داشته است. هم در هنر ساسانیان و هم در هنر دوره‌های پس از باستان ایران، نقش این رویداد را بر روی ظرف‌ها، سفال‌ها و بشقاب‌های تاریخی می‌یابیم.

بشقاب زرین ساسانی و نگاره‌ی بهرام و آزاده

۱۷ خرداد ۱۴۰۵

همراه با استاد طاهری - اسکندر مقدونی بود یا نبود؟

تاریخ و فرهنگ ایران - لرستان در جایگاه‌ نخست میراث ملی کشور

امرداد: لرستان، سرزمین پل‌های تاریخی و کهن‌دژهای باستانی، همچنان بر بلندای میراث‌داری ایران ایستاده است. استانی که با ثبت ۲۷۰۰ اثر در فهرست ملی و در اختیار داشتن عنوان «پایتخت پل‌سازی ایران»، روایتی ژرف از مهندسی دوران هخامنشی تا دوره اسلامی را در پهنه‌ای به گستردگی ۲۸ هزار کیلومتر مربع به تصویر می‌کشد.

واپسین فرصت برای نجات تپه‌ی پنج‌هزار ساله‌‌ی تهران

افزایش نگرانی‌ها درباره کاوش‌ها و دست‌درازی‌‌های پی‌درپی به تپه‌ی باستانی «کاووسیه» با بیش از 5 هزار سال دیرینگی، بار دیگر گفت‌وگوی تعیین پهنه و حریم این گستره‌ی تاریخی را به یکی از خواسته‌های کنشگران میراث فرهنگی و ساکنان منطقه تبدیل کرده است؛ گستره‌ای که در نزدیکی تهران جای دارد و ثبت ملی هم شده است.

63855604

۱۶ خرداد ۱۴۰۵

دستورِ ویژه‌ی پیشوای تاجیکستان برایِ بهبودِ آموزشِ دبیره‌ی پارسی در راستای گسترشِ فرهنگِ آریایی

پارسی‌انجمن:‌ امامعلیِ رحمان، پیشوای تاجیکستان که یگانه‌‌فرمانروای پاسدارنده‌ و زنده‌‌کننده‌ی برخی از آیینهای ایرانِ باستان در جهانِ امروز است، به وزیرخانه‌ی فرهنگ دستوری ویژه داده تا چونیِ (کیفیتِ) آموزشِ دبیره‌ی پارسی که تاجیکان آن را «الفبای نیاکان» می‌خوانند، در همه‌ی آموزشگاههای تاجیکستان بهبود یابد.

قمیشلو – دالانکوه به شبکه جهانی یونسکو پیوست

همزمان با روز جهانی محیط زیست، یونسکو در اقدامی برای تقویت شبکه جهانی حفاظت از کره زمین، ۱۴ ذخیره‌گاه زیست‌کره جدید در ۱۴ کشور جهان ثبت کرد.

172908950

۱۵ خرداد ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - بادگیر چپقی سیرجان، شاهکار سازه‌های کویری ایران

در بخش‌های کویری ایران هرجا را که بنگریم سازه‌های شگفت‌آوری را خواهیم دید که به آن‌ها «بادگیر» می‌گویند. بادگیرها در یزد، کرمان، کاشان، سمنان و بخش‌هایی از بندرعباس و بوشهر به فراوانی یافت می‌شوند. برخی بادگیرها طرح و نمایی نوآورانه و دیدنی دارند. اما بادگیری که در سیرجان است، از گونه‌ای دیگر است: دلربا در دیدن، یگانه در ساخت و نشانه‌ای از مهرازی (:معماری) فریبای کویری ایران؛ سازه‌ای که به آن «بادگیر چپقی» می‌گویند.

1 100

۱۳ خرداد ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - رازگشایی از آتشکده‌ی ویگُل؛ ناگفته‌هایی از یک تالار آیینی بی‌مانند

پیدا کردن تالاری ۱۴ متری با ۱۰ جفت پایه‌ی گچی، درگاه و کلون در آتشکده‌ی ویگل، باستان‌شناسان را به این برآیند رسانده که با فضایی روبه‌رو هستند که نه‌تنها در میان آثار ساسانی نمونه‌ای برای آن شناخته نشده، بلکه می‌تواند نگاه رایج به سازماندهی فضاهای دینی و آیینی آن دوره را دگرگون کند و به چالش بکشد. فضایی که به‌گفته‌ی سرپرست کاوش این محوطه، احتمالا برای نگهداری و دریافت پیشکش‌ها به‌کار می‌رفته، اما هنوز کارکرد دقیق آیینِ در پیوند با آن به‌درستی روشن نیست.
IMG 20260603 WA0001