گلچینی از اوستا، فرگرد دوم - دانشور زرتشت ستودِ

نودوچهارمین سالروز ثبت ملی آتشکده‌ی نطنز

آتشکده‌ی نطنز، بازمانده از دوره‌ی ساسانیان، در باغ‍‌شهر تاریخی نطنز، در استان اصفهان، یادگاری گران‌بها از دوره‌ای شکوهمند از تاریخ ایران است. این سازه‌ی دینی در 18 تیرماه 1311 خورشیدی در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. امروز نودوچهارمین سال از سپری شدن آن ثبت تاریخی است.

تاریخ و فرهنگ ایران - تاتی، یار پرتوان زبان پارسی

«تات‌ها و تاتی، مردمان و زبانی ایرانی»

در نوشته‌های بسیاری، «تات» به معنی ایرانی (غیرترک) به کار رفته است. چنانچه در لغات‌الترک کاشغری (۴۶۶ مَهی)، واژه‌ی تات برابر «الفارسیه» و تَت به معنای ایرانی آمده است. در متل‌های ترک‌زبانان تبریز، تات به معنای دانا و شهرنشین است. در لغت‌نامه‌ی دهخدا، تات‌ها مردمی فارسی‌زبانند که به زبان کهن و بومی سخن می‌گویند.

داستان پنهان نسل‌ها و راهی به‌سوی روشنایی کارمای نیاکانی

پیشگفتار: صدای نیاکان هنوز خاموش نیست؛ گاهی در سکوت شب، در دل یک نگرانی بی‌دلیل، یا میان تکراری که نمی‌دانیم چرا رهایمان نمی‌کند، احساس می‌کنیم چیزی فراتر از زندگی امروزمان در وجودمان می‌جوشد.

انگار سایه‌ای قدیمی، زخمی کهنه یا قصه‌ای ناتمام از پشت‌پرده تاریخ خانواده، هنوز در جان ما نفس می‌کشد.

پرواز نخستین جت هواپیمایی ملی ایران

پیش از آن‌که خط هوایی خوش‌نام «ایران‌اِیر» در سال 1341 خورشیدی آغاز به کار کند، شرکتی به نام «هواپیمایی ایران» در سال 1325 بنیان گذاشته شده بود. اما ایران‌ایر بود که به سبب ناوگان مجهز خود به آوازه‌ای بلند در میان خط‌های هواپیمایی جهان دست یافت و در 13 تیرماه 1344 خورشیدی نخستین پرواز خود با هواپیماهای جت را آغاز کرد.

ققنوس در آتش (بخش ۱) - دکتر علی میرفطروس

* روزبه پارسی (ابن مقفّع) برجسته ترین حافظِ حافظۀ ملّی و تاریخی ایرانیان پیش از فردوسی بود.

* «تعریب»(عربی گرداندنِ نام های ایرانی) باعثِ هویّت زدائی از شخصیّت های تاریخ ایران شده است. ما قرن ها است که از شناختِ نام و نشانِ واقعیِ بسیاری از فرزانگان تاریخ و فرهنگ ایران، محروم مانده ایم.

* وجود ده ها «تاج نامه» نشانۀ تداوم خاطرۀ شهریاریِ ساسانی پس از اسلام است. 

آیا اندیشه گرفتار زبان است؟

زبان پدیده‌ای شگرف و پیچیده است و از برجسته‌ترین توانایی‌های ما آدمیان به شمار می‌آید. همه‌ی جانوران دارای سامانه‌هایی برای داد و شد، میان خود هستند، اما آدم‌ها از پیشرفته‌ترین این سامانه‌ها که همان «گفتار» باشد، برخوردارند. زبان دستمایه‌ای‌ست گران‌بها برای بازگویی اندیشه، زبانی که هر کس می‌آموزد، به برهان چارچوب‌های ساختاری آن، سازمان‌دهنده‌ی اندیشه و برداشت‌های او از جهان پیرامونش است. به کوتاه سخن، «زبان» ابزاری است برای رونمایی از جوهره‌ی اندیشه‌هایی که در زندگی روزانه‌ی ما به کار می‌رود. آیا می‌توان بدون زبان، اندیشید؟ پاسخ آنکه، بدون «زبان» اندیشه پیدایی نمی‌یابد.

تاریخ و فرهنگ ایران - زبان فارسی و آموزش عشایر

من با آنکه در خانواده‌ای ترک‌زبان زاده شده‌ام، اما عاشق بی‌قرار زبان فارسی هستم. از این نظر، همانندی بسیاری به محمود غزنوی دارم.

بن خانک یا کعبه زرتشت؟

نام «کعبه زرتشت» سال‌هاست بر یکی از شناخته‌شده‌ترین بناهای باستانی نقش‌رستم سایه افکنده است، در حالی که پژوهش‌های تاریخی و کتیبه‌های ساسانی از نام دیگری برای این بنای رازآلود یاد می‌کنند؛ «بن‌خانک». در این نوشتار، دکتر رهام نوشیروانی و مهندس رامتین هوشنگی با نگاهی به شواهد تاریخی، معماری و کتیبه‌های برجای‌مانده، ضمن بررسی فرضیه‌های گوناگون درباره کاربری این سازه، بر اهمیت به‌کارگیری نام اصیل «بن‌خانک» و جایگاه آن در حافظه تاریخی و فرهنگی ایران تأکید کرده‌اند.

تاریخ و فرهنگ ایران - آیین بیست‌و‌شش عیدماه در مازندران

هم‌میهنان زرتشتی همانند گوهرهایی به‌جا مانده از ایران باستان و نگاهبان راستین میراث ایران هستند؛ اما برخی اقوام ایرانی نیز یادگارهایی از ایران باستان را تا کنون زنده نگاه داشته‌اند. در این میان کرانه‌ی جنوبی دریای کاسپین از نگاه اساتیر ایرانی سخن‌های بسیار برای گفتن دارد که واکاوی آن‌ها می‌تواند رمزهای اساتیر ایرانی را روشن نماید. برای نمونه، جشن‌ها و آیین‌هایی در تبرستان برگزار می‌شود که بی‌گمان به‌جا مانده از ایران باستان است که در این جستار به یکی از این آیین‌ها خواهیم پرداخت.