۲۱ آبان ۱۴۰۵

زیست بوم ایران - جانی تازه در تالاب‌های ایران

بارندگی‌های چند روز گذشته در بخش‌های گوناگون کشور، اگرچه شوربختانه در برخی منطقه‌ها با سیلاب، آب‌گرفتگی و خسارت همراه بوده، اما هم‌زمان فرصتی برای آبگیری دوباره شماری از تالاب‌ها و دریاچه‌های ایران فراهم کرده است؛ پهنه‌هایی که در سال‌های گذشته در پی خشکسالی، کاهش بارش، برداشت بی‌رویه از منابع آب و نرسیدن حقابه‌های محیط‌زیستی با بحران کم‌آبی و خشکیدگی روبه‌رو بوده‌اند.

۲۰ آبان ۱۴۰۵

چرایی و پیدایی جدا‌خواهی در ایران؛ رویکردها، شیوه‌ها، گفتمان و راهبرد

جداخواهی، یا تجزیه‌طلبی برپایه‌ی رویه ۲۲۹ کتاب «دانشنامه‌های سیاسی» داریوش آشوری به «درخواست گروه قومی ساکن سرزمین معینی برای جدایی از قلمرو و حوزه‌ی حاکمیت سیاسی دولتی که آن قوم و سرزمین جزیی از آن به‌شمار می‌رود، گفته می‌شود». این کُنش در سده‌های بیستم و بیست‌ویکم ترسایی (:میلادی) با پدیداری خود‌آگاهی‌های قومی فزونی یافته، به دو گونه خود را نشان داده است: گاه جداخواهان به‌دنبال ساخت کشوری تازه از سرزمین پیشین هستند و گاه نیز می‌خواهند به دولتی دیگر بپیوندند.

۱۹ آبان ۱۴۰۵

فرهنگ و هنر ایران - ایران در جایگاه نخست ثبت شهر و روستای جهانی صنایع دستی

ایران با ثبت ۱۷ شهر و روستای جهانی صنایع‌دستی، همچنان در بالای فهرست کشورهای جهان جای دارد؛ جایگاهی که بیش از دو برابر فاصله با نزدیک‌ترین رقیب، چین، دارد و اکنون با آغاز روند ثبت جهانی کرمان، امکان تقویت این جایگاه بیش از پیش فراهم شده است.

زیست بوم ایران - فسیل درخت 170 میلیون ساله‌؛ نماد دیرینگی طبیعت گلستان

 فسیل تنه درخت کشف‌شده در محور آزادشهر ـ شاهرود، با دیرینگی بازگو ‌شده‌ی نزدیک به 170 میلیون سال، بخشی از پیشینه‌ی طبیعی گلستان را نمایان می‌سازد؛ اثری که شناساندن و نگاهبانی از آن می‌تواند زمینه‌ی بهره‌برداری آموزشی، پژوهشی و نگرش بیشتر به گردشگری علمی استان را فراهم کند.

زیست بوم ایران - دماوند در فهرست یکصد سایت برتر میراث زمین‌شناختی جهان، جای گرفت

کوه آتشفشانی دماوند در تازه‌ترین ارزیابی اتحادیه بین‌المللی علوم زمین (IUGS)، در فهرست یکصد سایت برتر میراث زمین‌شناختی جهان (IUGS Geological Heritage Sites) جای گرفت. رویدادی که در 15 آبان 2585 شاهنشاهی (6 نوامبر 2026) در شهر لوله، در منطقه آلگاروِ پرتغال، اعلام شد.

۱۸ آبان ۱۴۰۵

ناموران ایران - آلنوش طریان؛ زنی که آسمان را به تسخیر رویاهایش درآورد

آلنوش طریان را باید از برجسته‌ترین و اثرگذارترین استادان فیزیک ایران برشمرد. کوشش‌های بی‌دریغ او برای پیشرفت  این دانش در ایران، از یاد نرفتنی و درخور ستایش فراوان است. او را مادر دانش ستاره‌شناسی مدرن در ایران و نخستین زن فیزیکدان ایرانی می‌دانند. یاد او را در صدوششمین سال‌روز زاده‌شدنش گرامی می‌داریم.

زیست بوم ایران - زمین‌لغزه سیمره؛ ثبت جهانی شد

زمین‌لغزه سیمره از سوی اتحادیه بین‌المللی علوم زمین (IUGS)،به عنوان یکی از برترین سایت‌های میراث زمین‌شناختی جهان (IUGS Geological Heritage Sites) ثبت شد.

۱۷ آبان ۱۴۰۵

یادمان های تاریخی در مسیر سیلاب؛ سازه‌ها و پل‌های در خطر

بارندگی‌های شدید و گمان طغیان رودخانه‌ها بار دیگر نگرانی‌ها درباره وضعیت سازه‌ها، پل‌ها و محوطه‌های تاریخی در معرض خطر را افزایش داده است. هرچند تاکنون در لرستان، خوزستان، چهارمحال و بختیاری و ایلام گزارشی از آسیب جدی به آثار تاریخی اعلام نشده، اما شماری از پل‌ها، بافت‌ها و سازه‌های تاریخی این استان‌ها به دلیل جای‌داشتن در مسیر رودخانه‌ها و آبراهه‌ها، فرسودگی سازه‌ای یا شرایط توپوگرافی، همچنان در برابر سیلاب آسیب‌پذیرند.

۱۶ آبان ۱۴۰۵

تاریخ ایران در جهان - نام استان‌های دوازده‌گانه‌ی عراق در زمان ساسانیان

استان‌های دوازده‌گانه‌ی عراق در زمان ساسانیان و خلیفه‌های مسلمان:
استان «شادفیروز» یا «شاذفیروز»؛ استان «شادهرمز»؛ استان «شادقباد»؛ استان «بازیجان‌خسرو»؛ استان «شادشاپور» یا «کسکر»؛ استان «پادبهمن»؛ استان «بالا»؛ استان «اردشیر بابکان»؛ استان «زاب‌ها» یا استان «به‌دیو یاسفان»؛ استان «بهقباد بالا»؛ استان «بهقباد میانه»؛ استان «بهقباد پایین»

۱۴ آبان ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - گودبرداری خانه‌ای در قزوین به لایه‌های باستانی رسید

در جریان گودبرداری و خاکبرداری یک خانه در حریم مسجد ـ مدرسه حیدریه در شهر قزوین، لایه‌های باستانی هویدا شد. مدیرکل میراث فرهنگی قزوین می‌گوید این عملیات عمرانی با آ‌نکه در حریم یک سازه تاریخی بوده، اما با استعلام از میراث فرهنگی، انجام شده و اکنون در پی این کشف، ‌متوقف شده است.