دبیرِی کنونی پارسی، سرچشمه همه نابهنجاری ها و نادرست نویسی ها

دانشور زرتشت ستودِ

شاهنامه را به دامان خرد و اندیشه ایرانیان بازگردانیم

نخستین نشست شورای حامیان پروژه جامع شاهنامه با حضور جمعی از چهره‌های علمی، فرهنگی و کارآفرینان در بوتیک رستوران کاخ سعدآباد برگزار شد؛ نشستی که نام فردوسی و شاهنامه، بار دیگر در مرکز گفت‌وگویی درباره هویت ملی قرار گرفت. برگزاری نخستین نشست شورای حامیان پروژه جامع شاهنامه را می‌توان گامی برای شکل‌گیری همراهی میان جامعه علمی، فرهنگی و بخش خصوصی برای حمایت از طرح‌های مرتبط با شاهنامه و میراث فردوسی دانست.

تاریخ و فرهنگ ایران - دستیابی به سنگ‌نوشته‌‌ی ایلخانی در نیم‌ور محلات

سنگ‌نوشته‌ای هشت‌خطی از دوره‌ی ایلخانی، در جریان بازسازی ورودی خاوری مسجد جامع نیم‌ور محلات در استان مرکزی کشف شد؛ اثری که به گمان کارشناسان، یک وقف‌نامه‌ی سنگی است.

دسترسی رایگان به شاهنامه‌ی جیحونی

مصطفی جیحونی، شاهنامه‌شناس، ویرایشش از شاهنامه‌ را که نتیجه‌ی کوشش 12 ساله‌ی اوست، به‌گونه‌ی رایگان دردسترس مردم گذاشته است و می‌گوید می‌خواهم بهره‌بردن از این کتاب همگانی‌‌تر شود.

تاریخ و فرهنگ ایران - همدان؛ دارای سه‌هزار سال تاریخ در سایه‌ی الوند

همدان بیش از سه‌هزار سال دیرینگی تاریخی دارد. این شهر و دیگر شهرها و روستاهای همدان، در دامن کوه بلند الوند، نمادی از پایداری تاریخ و فرهنگ ایران به‌شمار می‌رود و در دل خود انبوهی از رویدادهای تاریخی را نهفته است. همدان همان هگمتانه‌ی کهن است که در باختر ایران و در کنار رشته‌کوه‌های بلند، هزاران سال است که آرمیده و بالیده است. بی‌سبب نیست که این شهر را «پایتخت تاریخ و تمدن ایران» نام نهاده‌اند.

۲۸ مرداد ۳۲ و میراثِ آن، (بخش۱) - دکتر علی میرفطروس

بازخوانی یک مقاله

* در فاصلۀ چاپ نخستِ کتاب «آسیب شناسی یک شکست» تا کنون بیش از بیست تن از نویسندگان و پژوهشگران، «کودتا در ۲۸ مرداد» را نفی و انکار کرده اند.

* تبلیغات حزب توده و شکاف عمیقی که مفهوم «کودتا» در ذهن و ضمیر روشنفکران ایران پدید آورد باعثِ «امتناع تفکّر» شد.

* دکتر آبراهامیان ضمن بی توجهی به عللِ انفعال حیرت انگیز مصدّق در روز ۲۸ مرداد و مخالفت او با هرگونه کمکِ مردمی برای مقابله با «کودتاچیان»، عکس چند تانک ارتشی را زینت بخش روی جلد کتابش نموده تا وقوع «کودتا» را در ذهن خواننده «عینیّت» بخشد در حالیکه تانك‌هائی كه خانۀ مصدّق را ویران كردند، متعلّق به واحدهای نظامی دولت مصدّق بودند.

ضرورت بازاندیشیِ برخی مفاهیم در تاریخ ایران (بخش ۱) - دکتر علی میرفطروس

-«من زادۀ بزرگان،از خاندانِ جم و وارثِ تخت و تاج عَجَمم. من

زنده کنندۀ آن عزّتم که بر باد رفته و روزگار کهن آثار آن را از میان

برده است. من آشکارا کینه خواه آنان هستم و طالبِ انتقامم…

درفش کاویان همراه من است که با آن بر همۀ ملل امیدِ

سروری دارم. به بنی هاشم(منظور آل عبّاس و خلفای عبّاسی)

بگوی پیش از آنکه پشیمان شوید به خلع خود اقدام کنید… از این

پس به حجاز- سرزمین اصلی خود-برگردید و به خوردنِ سوسمار

و چراندن گوسفند بپردازید… من بزودی به نیروی شمشیر و قلَم

بر تخت پادشاهان خواهم نشست.»       

 ممشاد اصفهانی،شاعر سدۀ سوم هجری/ نهم میلادی^[۱]

درخواست احزاب برای توقف بررسی کنوانسیون دریای کاسپین

گروهی از احزاب و جریان‌های سیاسی کشور با انتشار نامه‌ای خطاب به رییس مجلس شورای اسلامی، خواستار به تعویق افتادن بررسی لایحه «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر» موسوم به پیمان آکتائو تا زمان انجام بررسی‌های جامع کارشناسی و فراهم شدن زمینه گفت‌وگوی ملی شدند. امضاکنندگان نامه با اشاره به اهمیت راهبردی و حقوقی دریای کاسپین، بر ضرورت بررسی پیامدهای این کنوانسیون و تبیین شفاف آن برای افکار عمومی تأکید کرده‌اند.

چنگیز شیخلی، پدر غارنوردی و غارشناسی ایران درگذشت

چنگیز شیخلی از پیشگامان اکتشاف غارهای ایران و غارنوردی، در 99 سالگی درگذشت. چنگیز شیخلی که چندی در بستر بیماری بود، چهارشنبه 28 امردادماه 1405 درگذشت. او را به نام «پدر غارنوردی و غارشناسی ایران» می‌شناختند.

فردوسی و آفرینش

در زندگی پرسش‌هایی هست که مثل سوهان، ذهن را در انزوا به خود وامی‌دارد و صیقل می‌زند. این پرسش‌ها را نمی‌شود با هر کسی مطرح کرد؛ چون عموماً عادت دارند رخدادهای باورنکردنی (که زاینده‌ی آن پرسش‌هاست) را جزو اتفاقات و پیش‌آمدهای نادر و عجیب بشمارند و اگر کسی بگوید یا بنویسد، مردم بر سبیل عقاید جاری و باورهای خودشان، سعی می‌کنند آن را با لبخندی شکاک، تمسخرآمیز تلقی کنند. زیرا بشر هنوز پاسخی برایشان پیدا نکرده و تنهاترین پاسخ، فراموشی پرسش‌هاست. (وام گرفته از صادق هدایت).

ناموران ایران - حسین گل‌گلاب؛ مردی که ای ایران را برای همیشه سرود

در یکی از تلخ‌ترین روزهای ایران، زمانی که ارتش‌های بیگانه در سال 1320 خورشیدی، سرزمین ما را زیر چکمه‌های خود داشتند، حسین گل گلاب، نام بلند ایران را با سرود جاودانه‌ی «ای ایران»، فریاد کرد و از ماندگاری و مرز پُرگوهر آن سخن گفت. این سرود، جانی تازه در تَن ایرانیان دمید. گل گلاب افزون‌بر سرودن آن ترانه‌ی میهن‌دوستانه، دانشمندی شناخته‌شده در گیاه‌شناسی و دیگر رشته‌های علمی بود.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

تاریخ و فرهنگ ایران - جشن سال نو طبری در راه است

ششمین جشنواره‌ی بومی «نوروز طبری» از 28 تا 30 امردادماه 1405 در روستای اله‌رودبار شهرستان بابل برگزار می‌شود. این جشن ریشه‌هایی کهن دارد و دربردارنده‌ی آیین‌ها و سنت‌های بومی بخشی از مازندران است.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

از دارالفنون تا نگارستان؛ روایت زندگی و هنر کمال‌الملک

کمال‌الملک پایه‌گذار شیوه‌ای از نقاشی در ایران بود که پیش از آن چندان در نزد هنرمندان هم‌میهنش شناخته‌شده نبود. او از رهگذر شناخت نقاشی کلاسیک اروپا و به‌ویژه نقاشی دوره‌ی نوزایی (رنسانس)، مکتبی نو در نقاشی ایران پی افکند. 27 امردادماه سالگرد درگذشت اوست.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

ایرانگرایی چیست و چگونه ایران را رها می سازد؟ - دانشور زرتشت ستودِ

تاریخ و فرهنگ ایران - شناختی تازه از فن‌آوری دست‌افزارهای سنگی پیش از تاریخ زاگرس

پژوهشگران باستان‌شناسی دانشگاه تهران با بررسی مجموعه دست‌افزارهای سنگی سهاچای‌تپه، یافته‌های تازه‌ای از فن‌آوری ساخت ابزار و پیوندهای فرهنگی جامعه‌های دوره‌ی مس‌سنگی در گستره‌ی زاگرس را آشکار کردند.

ایستادگی «ایران شاهنشاهی» در آخرین جنگ کلاسیک قرن

کیهان لندن

افغان کیست و افغانستان کجاست؟

نگاهی به واژه‌های افغان و افغانستان در ادب فارسی

عباس سلیمی آنگیل (دبیر کارگروه آسیب‌شناسی پارسی‌انجمن): در این یادداشت، برآنیم تا پی ببریم که واژه‌های «افغان» و «افغانستان» از چه روزگاری در ادبیات فارسی پیدا شده‌اند و نیز بدانیم که این دو نام برای شناساندن چه گروهی و چه سرزمینی به کار می‌رفته‌اند. بایسته است اشاره کنم که ما گستره‌ی ادبیات فارسی (دری) را در نظر داشته‌ایم، پس به واژه‌های گنگی چون «ابگان» و «اوگان» و… که معنای روشنی ندارند و در ادبیات فارسی هم نیامده‌اند نپرداخته‌ایم. دیگر آنکه سراغ بیت‌هایی رفته‌ایم که معنای این دو واژه را بر ما روشن کنند؛ نخستین اشاره‌های شاعران به این واژه‌ها راهگشاتر از اشاره‌هایی است که در سده‌های واپسین آمده است.

تراز آب کاسپین به پایین‌ترین میزان در دوسده‌ی گذشته رسید

پیامدهای تغییرات اقلیمی سرانجام دامان دریای کاسپین (خزر) را گرفت و آن‌گونه که در گزارش‌ها آمده است، افزایش دمای آب و رشد میزان تبخیر، در کنار تغییرات ورودی آب، موجب منفی شدن بیلان آبی این پهنه شده و تراز آب کاسپین را به پایین‌ترین میزان در دو سده‌ی گذشته رسانده است. 

شاهکار آبکاری هخامنشی | باستانخانه بریتانیا

دانشور زرتشت ستودِ

تاریخ و فرهنگ ایران - هفت سازه آبی ناشناخته ایران

علی آقاجانزاده

گرداب‌سنگی و دیدنی‌های تاریخی خرم‌آباد

هجدهم امردادماه 1355 خورشیدی، «گرداب‌سنگی» خرم‌آباد، در استان لرستان، در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. ثبت این اثر تاریخی گامی بلند برای نگاهبانی از یک یادگار نیاکانی بود؛ سازه‌ای که از روزگار باستانی ایران به‌جا مانده است و پابه‌پای تاریخ پُرکشاکش خرم‌آباد و گستره‌ی لرستان، نگرنده‌ی رویدادهای بسیار بوده است.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

زبان پارسی و خوره‌ای به نام طالب

این‌که ساکنان افغانستان از اقوام مختلف، در ارتباطات میان‌قومی خود غالباً از زبان فارسی استفاده می‌کنند، نشان‌دهندۀ حضور فعال این زبان به عنوان زبان میانجی است؛ نقشی که صدها سال است زبان فارسی آن را حفظ کرده است. البته در یک قرن گذشته، تلاش‌های منسجمی صورت گرفته تا نقش آن در سپهر سیاست و فرهنگ کشور تضعیف شود.

تاریخ و فرهنگ ایران - بادگیرهای ایران در خیابان‌های ایتالیا

هزاران کیلومتر دورتر از کوچه‌های خشتی یزد و کرمان، جایی در جزیره ساردنی ایتالیا، یک طراح به گذشته چشم دوخته است؛ به سازه‌هایی که سده‌ها بر بام خانه‌های کویری ایرانیان ایستاده‌اند و پیش از آن‌که برق و کولر به زندگی انسان راه پیدا کنند، به سادگی باد، هوای خانه را دل‌خواه می‌کردند.

چهره‌های تأثیرگذار اما کمتر شناخته‌ شده انقلاب مشروطه همراه با استاد امیر طاهری

چنته - احسان ارجمند

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

تاریخ و فرهنگ ایران - پرده‌برداری از سنگ‌نبشته‌های 600 ساله‌ی فارسی در بیدر هند

پژوهشی میدانی از هموند (:عضو )هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی، گوشه‌ای کمتر شناخته‌شده از پیوندهای فرهنگی ایران و هند را آشکار کرده است؛ پژوهشی که نشان می‌دهد ارج‌نهادن سلاطین بهمنی به خاندان شاه نعمت‌الله ولی، زمینه‌ساز شکل‌گیری مجموعه‌ای ارزشمند از سنگ‌نوشته‌های فارسی در شهر بیدر هند شده؛ آثاری که پس از حدود شش سده همچنان استوار بر جای مانده‌اند.

گشایش فرودگاه مهرآباد در سال 1337 خورشیدی

ساعت 6 پسین روز 14 امردادماه 1337 خورشیدی فرودگاه مدرن مهرآباد در تهران گشایش یافت. در همان ساعت نیز نخستین هواپیمای جت ملخ‌دار شرکت واحد هواپیمایی ایران به خجستگی این رویداد، به پرواز درآمد.

چرا سَره‌ گرایی؟

بسیاری می‌پرسند که آیا علمی و منطقی است که بخواهیم وام‌واژه‌ای آشنا را از زبان بزداییم و واژه‌ای پارسی را به جایش بگذاریم؟ آری، جز انگیزه‌های هویتی و میهن‌پرستانه، دلایل علمی و کارکردی‌ای هست که از برنامه‌ریزی زبانی با گرایش سَره پشتیبانی می‌کند. چند دلیل را با هم مرور کنیم.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

تاریخچه تراشیدن سر | احمد کسروی

دانشور زرتشت ستودِ

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

تاریخ و فرهنگ ایران - کوشش‌های باستان‌شناسی برای زنده‌سازی دروازه پارسه

تُل آجری بخشی از بازمانده‌ی شهر باستانی پارسه در مرودشت است که باستان‌شناسان باور دارند دروازه‌ی ورود هخامنشیان بوده است و از ارزش تاریخی شگرفی برخوردار است. اکنون مسوولان میراث فرهنگی فارس می‌کوشند تا با تبدیل این گستره به سایت‌موزه، امکان بازدید گردشگران را از آن فراهم کنند.