۲۷ مرداد ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - جشن سال نو طبری در راه است

ششمین جشنواره‌ی بومی «نوروز طبری» از 28 تا 30 امردادماه 1405 در روستای اله‌رودبار شهرستان بابل برگزار می‌شود. این جشن ریشه‌هایی کهن دارد و دربردارنده‌ی آیین‌ها و سنت‌های بومی بخشی از مازندران است.

نوروز طبری چیست؟

در گاه‌شمار طبری نخستین ماه سال «فردینه‌ماه» نام دارد. ماه‌های دیگر کِرچه‌ ما، هره‌ ما، تیرِ ما، مردالِ ما، شروینه ما، میرِ ما، اونهِ ما، ارکه ما، دِ ما، وهمنه ما و نوروز ما نام دارند. در این گاه‌شمار، سال 365 روز است و 12 ماه سی‌روزه دارد. پنج روز پایانی سال را «پیتِک» نام داده‌اند. برپایه‌ی این گاه‌شماری، اکنون سال 1538 طبری است.

سرآغاز (:منشاء) گاه‌شماری طبری، فرمانروایی کاووس، پسر قباد ساسانی (488- 531 م.) بر طبرستان است. کاووس بزرگترین پسر قباد بود و در سال 520 میلادی راهی طبرستان شد تا بر این گستره فرمانروایی کند. او در این جایگاه، برنام (:لقب) «پتشخوارگر» داشت. پتشخوارگر نام کهن کوه‌های طبرستان بوده است. کاووس که ولیعهد قباد بود، سرانجام جای خود را به خسرو انوشیروان داد.

سالنمای طبری

گاه‌شمار طبری ادامه‌ی سالنمای ساسانی است و به سبب به شمار نیاوردن (:محاسبه‌نشدن) کاهش (:کسر) بازمانده‌ی سال، در هر چهار سال یک روز نسبت به فصل‌های چهارگانه عقب می‌افتد. با این همه، برپایه‌ی پژوهش‌های انجام شده، سالنمای طبری از دید علمی و باریک‌نگری، فراتر از سالنمای میلادی است و در سنجش با سالنمای میلادی، کمترین لغزش را دارد. باید دانست که نوروز طبری زمان ایستایی (:ثابتی) ندارد و همواره در گردش است.

سالنمای طبری سده‌هاست که در زندگی بومی‌های مازندران به‌کار گرفته می‌شود. مردم آن دیار، از چند روز پیش از آغاز سال نو طبری، تدارک این جشن را می‌بینند و برای آن پیش‌جشن‌هایی دارند. آن‌ها باور دارند که پیروزی فریدون بر ضحاک در آغاز سال نو طبری بوده است. یکی از پیش‌جشن‌های آغاز سال نو، رفتن به آرامگاه‌ها است. آن‌ها شیرینی و خوراکی را که ویژه‌ی این روز است، با خود می‌برند و در میان مردم پخش می‌کنند. پاکیزه ساختن خانه‌، پوشیدن لباس نو، دیدار با خویشاوندان و پخت خوراکی‌های بومی و شیرینی‌ها، از آیین‌های نوروز طبری است. خواندن آوازهای بومی و نواختن سازهای فولکلور، از دیگر آیین‌های این جشن است.

امسال نیز نوروز طبری در بازه‌ی زمانی 28 تا 30 امرداد ماه در روستای اله‌رودبار پاس داشته و جشن گرفته می‌شود. مردم این روستا از تبار طبری هستند و به زبان مازندرانی (گویش بابلی) سخن می‌گویند. اله‌رودبار در دهستان اسبوکلا (از بخش‌های مرکزی شهرستان بابل) جای دارد.

برگزاری نمایشگاه و اجرای برنامه‌های فرهنگی و بومی از شمار بخش‌های پیش‌بینی‌شده برای این جشنواره است. 



خبرنگار امرداد: سپینود جم

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر