آش جوشپره گناباد، در سال‌نمای گردشگری ثبت شد

جشنواره‌ی آش جوشپره روستای باغ آسیا در شهرستان گناباد، در سال‌نمای رویدادهای گردشگری کشور، ثبت شد. این خوراک هشت سال پیش در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت رسیده بود.

زیست بوم ایران - بوستان چیتگر زیر تیغ اهریمن، 30 هزار درخت سرنگون شدند

درختان چیتگر یکی‌یکی از چرخه فضای سبز تهران خارج می‌شوند؛ تصاویری از تنه‌های بریده‌شده و قطعات خالی این بوستان جنگلی، بار دیگر نگرانی‌ها درباره سرنوشت جنگلی را که از دهه ۴۰ برای تهران ساخته شد، افزایش داده است.

زیست بوم ایران - چنار کهنسال روستای فیروزآباد ثبت ملی شد

درخت چنار کهنسال روستای فیروزآباد شهرستان مشهد در فهرست میراث طبیعی ملی ایران ثبت شد.

تخت جمشید را نجات دهید!

جامعه‌ی باستان‌شناسی ایران در نامه‌ای به مسعود پزشکیان، رییس‌جمهور، درخواست کرد که برای نجات میراث فرهنگی ایران و نگاهبانی از تخت جمشید، کاری فوری انجام شود. این نامه پس از طرح پیوست (:الحاق) حریم درجه دو تخت جمشید به مرودشت و نگرانی از توسعه ساخت‌وساز در محوطه‌ای که هنوز کاوش باستان‌شناسی نشده، نوشته شده است.

زیست بوم ایران - نخل، روایتی پنج‌هزار ساله‌ از نخلستان‌های باستان تا امروز

بیست‌وپنجم شهریورماه در سال‌نمای کشور به نام «روز خرما» شناخته می‌شود. در کشور ما سالانه یک‌میلیون تُن خرما تولید می‌شود. از این‌رو خرما جایگاهی مهم و همیشگی در سفره‌ی ایرانی‌ها دارد. ارزش خوراکی خرما و سودمندی‌های درمانگری‌اش نیز از روز خرما رویدادی درخور نگرش می‌سازد. 

ایران در چنگال اهریمنان - تپه‌های آبیل، زیر ساخت‌وسازها ویران میشوند

بررسی‌های باستان‌شناسان در تپه‌های آبیل شهرستان هیرمند در استان سیستان و بلوچستان، نشان می‌دهد از میان بیش از ۴۰ تپه و پشته کم‌بلندا با برجای‌مانده‌های معماری خشتی، بیش از ۶ تپه باستانی که تا سال ۱۳۹۸ دارای آثار معماری مشهود بوده‌اند، به سراسر ویران و هموارسازی (:تسطیح) شده‌اند. نزدیک به ۵.۵ هکتار از عرصه این محوطه تاریخی در پی ساخت‌وسازهای مسکونی، به‌ویژه پس از سیل ویرانگر سال ۱۳۹۸، از میان رفته است.

تاریخ و فرهنگ ایران - سالگرد ثبت ملی پاسارگاد

بیست‌وچهارم شهریور 1310 خورشیدی، مجموعه‌ی پاسارگاد در فهرست آثار تاریخی ایران ثبت شد. اکنون از ثبت ملی این مجموعه‌ی کم‌مانند باستانی، 95 سال می‌گذرد. پاسارگاد با همه‌ی فرازوفرودهایی که در این بازه‌ی زمانی کم‌وبیش یکصدساله دیده، اثری است که نگاه جهان به آن دوخته شده است.

تاریخ و فرهنگ ایران - نقش قوچ کوهی و اسبان زیبا؛ تازه‌ترین یافته‌ها از صخره‌های مرودشت

در تازه‌ترین یافته‌های باستان‌شناسی در  دشت مرودشت فارس، نقش‌های سوزنی «قوچ کوهی» و «اسبان زیبا» از دوره ساسانی به دست آمد.

ایران در چنگال اهریمنان - آسیب‌رسانی به سنگ‌نگاره ۱۸۰۰ ساله تنگ چوگان

در میان صخره‌های بلند «تنگ چوگان»، و در کناره رودخانه تاریخی شاپور در کازرون یکی از بی‌مانندترین اسناد تصویری تاریخ باستانی ایران، در پی دستیازی‌های ویرانگر انسانی و عامل طبیعی دچار آسیب‌های جبران‌ناپذیر شده است.

فرتور سال 2585

شاهنامه نگهبان هویت و تمدن ما است

در شهریورماه امسال (1405 خورشیدی)، کشور فارسی‌زبان تاجیکستان سی‌وپنجمین سال خویش‌آزادی و خودگردانی (:استقلال) خود را با برگزاری آیین‌هایی باشُکوه و ویژه، جشن گرفت. از ایران شماری از استادان زبان‌وادبیات فارسی باشنده‌ی جشن‌ها بودند. یکی از آن‌ها دکتر علی‌رضا قیامتی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد و شاهنامه‌شناس نامور، بود. او در تالاری مملو از استادان و مهمانان باشنده، به همان بهانه و نیز یادکرد از شاهنامه و جایگاه آن در نزد مردم تاجیکستان، سخنرانی کرد. امامعلی رحمان، رییس‌جمهور تاجیکستان، در زمان سخنرانی دکتر قیامتی در تالار حضور داشت و سخن‌های استاد ایرانی را به‌دقت شنید. عنوان سخنرانی قیامتی «شاهنامه؛ پل مشترک ما- تاجیکستان و ایران» بود.

ایران در چنگال اهریمنان - حریم تخت‌ جمشید کمتر شد

با وجود مخالفت وزارت میراث فرهنگی و شورای راهبری پایگاه‌های جهانی پارسه و پاسارگاد، سرانجام بخشی از حریم درجه ۲ تخت‌ جمشید (روستای مهدیه) به محدوده‌ی شهری مرودشت پیوست.

تاریخ و فرهنگ ایران - پنجمین سنگ‌نوشته‌ی اورارتویی استان آذربایجان شرقی، ثبت ملی شد

سنگ‌نوشته‌ی صخره‌ای قراجه‌لو اهر در واپسین نشست شورای ثبت ملی آثار غیرمنقول کشور به‌عنوان پنجمین کتیبه‌ی اورارتویی آذربایجان‌شرقی در فهرست آثار ملی ثبت شد.

دل گیتی، ایران - سرود از کدبان شاهین آریایی

دانشور زرتشت ستودِ

روز گرگان، روایت یک نام، یک شهر، یک تاریخ

چند سال پیش بنا بر این گذاشته شد که در سالنمای کشور روز بیستم شهریورماه به نام «روز گرگان» شناخته شود. سبب این نامگذاری به رویدادی چند دهه‌ای بازمی‌گشت. در آن رویداد، در 20 شهریور 1316 خورشیدی، نام استرآباد به گرگان تغییر یافت تا خاطره‌ی شهر کهن گرگان زنده بماند. شهر گرگان با تاریخی دیرینه، در سده‌ی هفتم مهی و بر اثر یورش مغولان به‌تمامی ویران شده بود. سپس‌تر در روزگاری نزدیک به ما شهر کنونی گرگان پی افکنده شد. نامگذاری روزی به نام گرگان، زمانی‌ست تا با دیرینگی تاریخ، زیبایی طبیعت، ژرفای فرهنگ و مردم مهربان و مهمان‌نواز گرگان، بیش‌تر آشنا شویم.

دیوار تاریخی گرگان

ایران در چنگال اهریمنان - خانه‌ی تاریخی تومانیان ویران شد

شبیخون با لودر به سازه‌ی درخور ارزش و تاریخی خانه‌ی تومانیان (پادگان روس‌ها) در سبزوار آن هم در روز روشن، موجی از اعتراض میان کنشگران میراث فرهنگی پدید آورده است.

مهندسی خرد در آینه‌ی شاهنامه؛ تحلیل مدیریتی و فنی ساخت ایوان مدائن

شاهنامه‌ی فردوسی تنها مجموعه‌ای از حماسه‌ها و اسطوره‌ها نیست؛ این اثر، «دایره‌المعارف حافظه‌ی سازمانی» و حکمرانی ایرانیان است. در هر بخش از این اثر، می‌توان ساختار یک «تمدن متفکر» را دید که برای هر کنش اجتماعی، یک «نظام‌نامه» داشته است. امروز که بسیاری از ما برای یادگیری اصول مدیریت پروژه و قراردادهای فنی، به استانداردهای وارداتی رجوع می‌کنیم، بازخوانی روایت ساخت «ایوان مدائن» در پادشاهی خسرو پرویز، سندی افتخارآمیز است. این مقاله، با تلفیق «دقت مهندسی» و «حکمت ادبی»، به تحلیل یک پروژه‌ی عظیم عمرانی می‌پردازد که از منظر مدیریت پروژه‌ی مدرن، یک الگوی کامل است.

آغاز بازسازی کاخ گلستان پس از جنگ و نجات سازه‌ها پیش از بارندگی

مرحله دوم برنامه جامع حفاظت و مرمت کاخ گلستان، با تمرکز بر تثبیت بناها و پیشگیری از گسترش آسیب‌های ناشی از جنگ ۴۰ روزه، آغاز شد.

شهر سوخته، زیر چکمه‌ی چپاول

از زمانی که تمدن جیرفت و شهرسوخته شناخته شد، خبر حفاری‌های غیرمجاز در آن گستره‌ی کهن و به‌دست قاچاقچیان، همواره به‌گوش رسیده است. اما این روزها خبرهای نگران‌کننده‌ی بیش‌تری می‌رسد؛ خبرهایی که از به باد غارت رفتن بازمانده‌ی تمدن جیرفت به دست قاچاقچی‌ها نشان دارد.

تاریخ و فرهنگ ایران - کدام وام‌واژه؟ خوش‌خیم یا بدخیم؟

این که زبانی وام‌واژه داشته باشد به خودی خود نه آکی (عیبی) به شمار می‌آید و نه ننگی بر دامن زبان می‌نشاند. در برخورد با وام‌واژه‌ها نخست باید آنها را بر پایه‌ی سنجه‌هایی دسته‌بندی کرد. از دید من در یک دسته‌بندی ساده می‌توان وام‌واژه‌ها را به دو دسته‌ی «خوش‌خیم» و «بدخیم» بخش کرد.

زیست بوم ایران - چنار 500 ساله‌ی قاسم‌آباد ثبت ملی شد

همزمان با چنار کهنسال روستای قاسم‌آباد، دو گویش «تُرکی شاهسونی» و «تُرکی سربندی»، و جشنواره‌ی پرواز کاغذبادها نیز به ثبت ملی رسیدند.

ضرورت بازاندیشیِ برخی مفاهیم در تاریخ ایران (بخش ۲) - دکتر علی میرفطروس

عنایت دوستان عالیمقدار به بخش نخست مقاله نوید تازه ای در بازاندیشیِ تاریخ ایران است. در واقع، «شیوۀ اروپا محوری» (Euro-centrisme) یا اعتقاد به «امتناع تفکّر در فرهنگ ایران» روشنگر علل و عوامل این «امتناع» نیست چرا که در تاریک ترین دوره های اروپا در قرون وسطی جامعۀ ایران از مناسباتی برخوردار بود که امروزه «تجدّد» نامیده می شود.^۱ 

هشدار درباره توسعه مرودشت در حریم درجه 2 تخت‌جمشید

سرپرست پایگاه میراث جهانی تخت‌جمشید با مخالفت آشکار با افزودن (:الحاق) روستای مهدیه به شهر مرودشت، توسعه‌ی گستره‌ی شهری در حریم درجه ۲ این اثر جهانی را تصمیمی غیرکارشناسی و به‌دور از توصیه‌های یونسکو دانست و نسبت به پیامدهای بلندمدت آن برای وضعیت حفاظتی تخت‌جمشید و جایگاه این اثر در فهرست میراث جهانی هشدار داد.

نان سنگگ، در فهرست میراث ناملموس ایران ثبت شد

مدیرکل ثبت آثار ملی و جهانی وزارت میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی از ثبت «نان سنگک» در فهرست میراث ناملموس کشور خبر داد و گفت: این نان به‌عنوان یکی از اصیل‌ترین و مردمی‌ترین جلوه‌های فرهنگ خوراکی ایران، پس از گذر از مراحل کارشناسی در شورای ملی ثبت آثار ناملموس به ثبت رسید.

زیست بوم ایران - بازگشت گوزن‌زرد به یزد پس از نیم‌ سده

زمینه‌های بازگشت تدریجی گوزن زرد ایرانی پس از بیش از نیم‌ سده، به طبیعت فراهم شده و پیش‌بینی می‌شود این طرح در یک‌سال آینده انجام شود.

تاریخ و فرهنگ ایران - پیدا شدن بازی فکری 4600 ساله در شهر سوخته

سرپرست گروه کاوش شهرسوخته از کشف مجموعه‌ای کم‌مانند از نشانه‌های فرهنگی، اجتماعی و گذران زندگی در بیست‌ویکمین فصل کاوش‌های این گستره خبر داد و گفت: کشف گونه‌ای متفاوت از یک بازی فکری 4600 ساله، شانه‌ی استخوانی نقش‌دار، بازمانده‌های مواد ارگانیک مانند: تخم‌مرغ، پارچه و چرم و گونه‌های جدیدی از تدفین، افق‌های تازه‌ای را برای شناخت ویژگی‌های کمترشناخته‌شده زندگی و فرهنگ مردمان شهرسوخته در هزاره‌ی سوم پیش از میلاد گشوده است.

جهان‌گشایی آشتی‌جویانه‌ی کوروش بزرگ، نماد فرهنگ ایرانی بود

آیین «منشور کوروش؛ سرمایه‌ی ملی و میراث جهانی» به‌کوشش انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، با باشندگی شماری از دوستداران و کارشناسان تاریخ و فرهنگ ایرانی سه‌شنبه، دهم شهریورماه 2585 در تالار اجتماعات این انجمن برگزار شد.

زیست بوم ایران - اُرُس سریشا؛ میراث زنده‌ای که به فهرست آثار ملی پیوست

فرنشین اداره‌ی میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع‌ دستی تربت‌ حیدریه، در استان خراسان رضوی، از ثبت رسمی درخت اُرُس روستای سریشا در فهرست میراث طبیعی کشور خبر داد و این اثر کهنسال را نمادی از پیوند ناگسستنی فرهنگ و طبیعت آن گستره دانست که با دریافت سند ملی، جایگاه خود را به عنوان یکی از محورهای کلیدی در توسعه‌ی گردشگری زیست‌محیطی و نگهبانی از میراث‌های طبیعی این شهرستان نشان می‌دهد.

روز قزوین؛ یادآوری 9 هزارسال اصالت و دیرپایی

در سالنمای کشور، نهم شهریورماه به نام «روز قزوین» شناخته می‌شود. این روز برای ارج‌گذاری از تاریخ و فرهنگ و نام‌آوران قزوین است. به‌ویژه آن‌که در سال‌هایی از سده‌ی دهم مهی، شهر قزوین پایتخت ایران نیز بوده است و مردمانش همواره به هنرمندی و ساخت صنایع دستی کم‌مانند، آوازه داشته‌اند.

۲۸ مرداد ۳۲ و میراثِ آن، (بخش ۲) - دکتر علی میرفطروس

اشاره:

 عنایت دوستان عالیمقدار به بخش نخست مقاله نوید تازه ای در بازاندیشیِ تاریخ ایران است. در واقع، «شیوۀ اروپا محوری» (Euro-centrisme) یا اعتقاد به «امتناع تفکّر در فرهنگ ایران» روشنگر علل و عوامل این «امتناع» نیست چرا که در تاریک ترین دوره های اروپا در قرون وسطی جامعۀ ایران از مناسباتی برخوردار بود که امروزه «تجدّد» نامیده می شود.^۱ از سوی دیگر، گسترش شهرنشینی و تعدّد کتابخانه های بزرگ و سطح مجالس و مناظرات فلسفی در سدۀ سوم / نهم بسیار بیشتر و گسترده تر از اروپای همان عصر بود ^۲. در بخش حاضر گوشۀ دیگری از این رنسانس را خواهیم خواند بی آنکه دچار «اینهمانی»گردیم.

به کارزار رد «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر» توسط مجلس شورای اسلامی بپیوندید

در حالی که زمزمه‌های تصویب لایحه‌ی «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر» در مجلس به گوش می‌رسد، باید گفت، تصویب کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای مازندران (خزر)، در مجلس شورای اسلامی، آزمونی حیاتی برای نگاهبانی از منافع ملی است. با استناد به قراردادهای تاریخی ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰،  این کنوانسیون نه تنها به تقسیمات ناعادلانه مشروعیت می‌بخشد، بلکه با نادیده گرفتن حقوق تاریخی ایران، جایگاه حقوقی کشور را در منطقه‌ای استراتژیک به خطر می‌اندازد.

قنات گناباد در آستانه‌ی فروپاشی است

کاریز (قنات) قصبه گناباد، این شاهکار مهندسی باستانی و سازه‌‌‌ی آبی شگفت‌انگیز جهان، امروز در چنبره‌ی تهدیدهای انسانی و سوء مدیریت‌ها، در آستانه‌ی فروپاشی قرار گرفته است. سازه‌ای که پس از ۲۵ سده هم‌نوایی با طبیعت، اکنون به دلیل دست‌درازی‌های انسانی، چرای بی‌رویه و تغییر کاربری‌های مخرب در آستانه‌ی یک فاجعه‌ی تاریخی است. هشدارهای  مسوولان میراث فرهنگی گناباد، زنگ خطری جدی برای سرپرستان امر است تا پیش از آنکه فرسایش و نفوذ آلاینده‌ها، این میراث جهانی یونسکو را به دست فراموشی و فروپاشی بسپارد، رویکردی علمی و حفاظتی جایگزینِ سیاست‌های کنونی شود.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

کاشی‌کاری ایران و کندل‌نگاری تاجیکستان، در یک نمایشگاه

نمایشگاه مشترک «یک میراث، دو سرزمین» از آثار کندل‌نگاری تاجیکستان و کاشی‌کاری ایران به‌گونه‌ی همزمان در موزه‌ی عکاس‌خانه‌ی مجموعه میراث جهانی کاخ گلستان و به‌شیوه‌ی برخط در موزه‌ی ملی کشور تاجیکستان گشایش یافت.

دبیرِی کنونی پارسی، سرچشمه همه نابهنجاری ها و نادرست نویسی ها

دانشور زرتشت ستودِ

شاهنامه را به دامان خرد و اندیشه ایرانیان بازگردانیم

نخستین نشست شورای حامیان پروژه جامع شاهنامه با حضور جمعی از چهره‌های علمی، فرهنگی و کارآفرینان در بوتیک رستوران کاخ سعدآباد برگزار شد؛ نشستی که نام فردوسی و شاهنامه، بار دیگر در مرکز گفت‌وگویی درباره هویت ملی قرار گرفت. برگزاری نخستین نشست شورای حامیان پروژه جامع شاهنامه را می‌توان گامی برای شکل‌گیری همراهی میان جامعه علمی، فرهنگی و بخش خصوصی برای حمایت از طرح‌های مرتبط با شاهنامه و میراث فردوسی دانست.

تاریخ و فرهنگ ایران - دستیابی به سنگ‌نوشته‌‌ی ایلخانی در نیم‌ور محلات

سنگ‌نوشته‌ای هشت‌خطی از دوره‌ی ایلخانی، در جریان بازسازی ورودی خاوری مسجد جامع نیم‌ور محلات در استان مرکزی کشف شد؛ اثری که به گمان کارشناسان، یک وقف‌نامه‌ی سنگی است.

دسترسی رایگان به شاهنامه‌ی جیحونی

مصطفی جیحونی، شاهنامه‌شناس، ویرایشش از شاهنامه‌ را که نتیجه‌ی کوشش 12 ساله‌ی اوست، به‌گونه‌ی رایگان دردسترس مردم گذاشته است و می‌گوید می‌خواهم بهره‌بردن از این کتاب همگانی‌‌تر شود.

تاریخ و فرهنگ ایران - همدان؛ دارای سه‌هزار سال تاریخ در سایه‌ی الوند

همدان بیش از سه‌هزار سال دیرینگی تاریخی دارد. این شهر و دیگر شهرها و روستاهای همدان، در دامن کوه بلند الوند، نمادی از پایداری تاریخ و فرهنگ ایران به‌شمار می‌رود و در دل خود انبوهی از رویدادهای تاریخی را نهفته است. همدان همان هگمتانه‌ی کهن است که در باختر ایران و در کنار رشته‌کوه‌های بلند، هزاران سال است که آرمیده و بالیده است. بی‌سبب نیست که این شهر را «پایتخت تاریخ و تمدن ایران» نام نهاده‌اند.

۲۸ مرداد ۳۲ و میراثِ آن، (بخش۱) - دکتر علی میرفطروس

بازخوانی یک مقاله

* در فاصلۀ چاپ نخستِ کتاب «آسیب شناسی یک شکست» تا کنون بیش از بیست تن از نویسندگان و پژوهشگران، «کودتا در ۲۸ مرداد» را نفی و انکار کرده اند.

* تبلیغات حزب توده و شکاف عمیقی که مفهوم «کودتا» در ذهن و ضمیر روشنفکران ایران پدید آورد باعثِ «امتناع تفکّر» شد.

* دکتر آبراهامیان ضمن بی توجهی به عللِ انفعال حیرت انگیز مصدّق در روز ۲۸ مرداد و مخالفت او با هرگونه کمکِ مردمی برای مقابله با «کودتاچیان»، عکس چند تانک ارتشی را زینت بخش روی جلد کتابش نموده تا وقوع «کودتا» را در ذهن خواننده «عینیّت» بخشد در حالیکه تانك‌هائی كه خانۀ مصدّق را ویران كردند، متعلّق به واحدهای نظامی دولت مصدّق بودند.

ضرورت بازاندیشیِ برخی مفاهیم در تاریخ ایران (بخش ۱) - دکتر علی میرفطروس

-«من زادۀ بزرگان،از خاندانِ جم و وارثِ تخت و تاج عَجَمم. من

زنده کنندۀ آن عزّتم که بر باد رفته و روزگار کهن آثار آن را از میان

برده است. من آشکارا کینه خواه آنان هستم و طالبِ انتقامم…

درفش کاویان همراه من است که با آن بر همۀ ملل امیدِ

سروری دارم. به بنی هاشم(منظور آل عبّاس و خلفای عبّاسی)

بگوی پیش از آنکه پشیمان شوید به خلع خود اقدام کنید… از این

پس به حجاز- سرزمین اصلی خود-برگردید و به خوردنِ سوسمار

و چراندن گوسفند بپردازید… من بزودی به نیروی شمشیر و قلَم

بر تخت پادشاهان خواهم نشست.»       

 ممشاد اصفهانی،شاعر سدۀ سوم هجری/ نهم میلادی^[۱]

درخواست احزاب برای توقف بررسی کنوانسیون دریای کاسپین

گروهی از احزاب و جریان‌های سیاسی کشور با انتشار نامه‌ای خطاب به رییس مجلس شورای اسلامی، خواستار به تعویق افتادن بررسی لایحه «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر» موسوم به پیمان آکتائو تا زمان انجام بررسی‌های جامع کارشناسی و فراهم شدن زمینه گفت‌وگوی ملی شدند. امضاکنندگان نامه با اشاره به اهمیت راهبردی و حقوقی دریای کاسپین، بر ضرورت بررسی پیامدهای این کنوانسیون و تبیین شفاف آن برای افکار عمومی تأکید کرده‌اند.

چنگیز شیخلی، پدر غارنوردی و غارشناسی ایران درگذشت

چنگیز شیخلی از پیشگامان اکتشاف غارهای ایران و غارنوردی، در 99 سالگی درگذشت. چنگیز شیخلی که چندی در بستر بیماری بود، چهارشنبه 28 امردادماه 1405 درگذشت. او را به نام «پدر غارنوردی و غارشناسی ایران» می‌شناختند.

فردوسی و آفرینش

در زندگی پرسش‌هایی هست که مثل سوهان، ذهن را در انزوا به خود وامی‌دارد و صیقل می‌زند. این پرسش‌ها را نمی‌شود با هر کسی مطرح کرد؛ چون عموماً عادت دارند رخدادهای باورنکردنی (که زاینده‌ی آن پرسش‌هاست) را جزو اتفاقات و پیش‌آمدهای نادر و عجیب بشمارند و اگر کسی بگوید یا بنویسد، مردم بر سبیل عقاید جاری و باورهای خودشان، سعی می‌کنند آن را با لبخندی شکاک، تمسخرآمیز تلقی کنند. زیرا بشر هنوز پاسخی برایشان پیدا نکرده و تنهاترین پاسخ، فراموشی پرسش‌هاست. (وام گرفته از صادق هدایت).

ناموران ایران - حسین گل‌گلاب؛ مردی که ای ایران را برای همیشه سرود

در یکی از تلخ‌ترین روزهای ایران، زمانی که ارتش‌های بیگانه در سال 1320 خورشیدی، سرزمین ما را زیر چکمه‌های خود داشتند، حسین گل گلاب، نام بلند ایران را با سرود جاودانه‌ی «ای ایران»، فریاد کرد و از ماندگاری و مرز پُرگوهر آن سخن گفت. این سرود، جانی تازه در تَن ایرانیان دمید. گل گلاب افزون‌بر سرودن آن ترانه‌ی میهن‌دوستانه، دانشمندی شناخته‌شده در گیاه‌شناسی و دیگر رشته‌های علمی بود.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

تاریخ و فرهنگ ایران - جشن سال نو طبری در راه است

ششمین جشنواره‌ی بومی «نوروز طبری» از 28 تا 30 امردادماه 1405 در روستای اله‌رودبار شهرستان بابل برگزار می‌شود. این جشن ریشه‌هایی کهن دارد و دربردارنده‌ی آیین‌ها و سنت‌های بومی بخشی از مازندران است.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

از دارالفنون تا نگارستان؛ روایت زندگی و هنر کمال‌الملک

کمال‌الملک پایه‌گذار شیوه‌ای از نقاشی در ایران بود که پیش از آن چندان در نزد هنرمندان هم‌میهنش شناخته‌شده نبود. او از رهگذر شناخت نقاشی کلاسیک اروپا و به‌ویژه نقاشی دوره‌ی نوزایی (رنسانس)، مکتبی نو در نقاشی ایران پی افکند. 27 امردادماه سالگرد درگذشت اوست.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

ایرانگرایی چیست و چگونه ایران را رها می سازد؟ - دانشور زرتشت ستودِ

تاریخ و فرهنگ ایران - شناختی تازه از فن‌آوری دست‌افزارهای سنگی پیش از تاریخ زاگرس

پژوهشگران باستان‌شناسی دانشگاه تهران با بررسی مجموعه دست‌افزارهای سنگی سهاچای‌تپه، یافته‌های تازه‌ای از فن‌آوری ساخت ابزار و پیوندهای فرهنگی جامعه‌های دوره‌ی مس‌سنگی در گستره‌ی زاگرس را آشکار کردند.

ایستادگی «ایران شاهنشاهی» در آخرین جنگ کلاسیک قرن

کیهان لندن

افغان کیست و افغانستان کجاست؟

نگاهی به واژه‌های افغان و افغانستان در ادب فارسی

عباس سلیمی آنگیل (دبیر کارگروه آسیب‌شناسی پارسی‌انجمن): در این یادداشت، برآنیم تا پی ببریم که واژه‌های «افغان» و «افغانستان» از چه روزگاری در ادبیات فارسی پیدا شده‌اند و نیز بدانیم که این دو نام برای شناساندن چه گروهی و چه سرزمینی به کار می‌رفته‌اند. بایسته است اشاره کنم که ما گستره‌ی ادبیات فارسی (دری) را در نظر داشته‌ایم، پس به واژه‌های گنگی چون «ابگان» و «اوگان» و… که معنای روشنی ندارند و در ادبیات فارسی هم نیامده‌اند نپرداخته‌ایم. دیگر آنکه سراغ بیت‌هایی رفته‌ایم که معنای این دو واژه را بر ما روشن کنند؛ نخستین اشاره‌های شاعران به این واژه‌ها راهگشاتر از اشاره‌هایی است که در سده‌های واپسین آمده است.

تراز آب کاسپین به پایین‌ترین میزان در دوسده‌ی گذشته رسید

پیامدهای تغییرات اقلیمی سرانجام دامان دریای کاسپین (خزر) را گرفت و آن‌گونه که در گزارش‌ها آمده است، افزایش دمای آب و رشد میزان تبخیر، در کنار تغییرات ورودی آب، موجب منفی شدن بیلان آبی این پهنه شده و تراز آب کاسپین را به پایین‌ترین میزان در دو سده‌ی گذشته رسانده است. 

شاهکار آبکاری هخامنشی | باستانخانه بریتانیا

دانشور زرتشت ستودِ

تاریخ و فرهنگ ایران - هفت سازه آبی ناشناخته ایران

علی آقاجانزاده

گرداب‌سنگی و دیدنی‌های تاریخی خرم‌آباد

هجدهم امردادماه 1355 خورشیدی، «گرداب‌سنگی» خرم‌آباد، در استان لرستان، در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد. ثبت این اثر تاریخی گامی بلند برای نگاهبانی از یک یادگار نیاکانی بود؛ سازه‌ای که از روزگار باستانی ایران به‌جا مانده است و پابه‌پای تاریخ پُرکشاکش خرم‌آباد و گستره‌ی لرستان، نگرنده‌ی رویدادهای بسیار بوده است.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

زبان پارسی و خوره‌ای به نام طالب

این‌که ساکنان افغانستان از اقوام مختلف، در ارتباطات میان‌قومی خود غالباً از زبان فارسی استفاده می‌کنند، نشان‌دهندۀ حضور فعال این زبان به عنوان زبان میانجی است؛ نقشی که صدها سال است زبان فارسی آن را حفظ کرده است. البته در یک قرن گذشته، تلاش‌های منسجمی صورت گرفته تا نقش آن در سپهر سیاست و فرهنگ کشور تضعیف شود.

تاریخ و فرهنگ ایران - بادگیرهای ایران در خیابان‌های ایتالیا

هزاران کیلومتر دورتر از کوچه‌های خشتی یزد و کرمان، جایی در جزیره ساردنی ایتالیا، یک طراح به گذشته چشم دوخته است؛ به سازه‌هایی که سده‌ها بر بام خانه‌های کویری ایرانیان ایستاده‌اند و پیش از آن‌که برق و کولر به زندگی انسان راه پیدا کنند، به سادگی باد، هوای خانه را دل‌خواه می‌کردند.