۱۱ شهریور ۱۴۰۵

جهان‌گشایی آشتی‌جویانه‌ی کوروش بزرگ، نماد فرهنگ ایرانی بود

آیین «منشور کوروش؛ سرمایه‌ی ملی و میراث جهانی» به‌کوشش انجمن آثار و مفاخر فرهنگی،  با باشندگی شماری از دوستداران و کارشناسان تاریخ و فرهنگ ایرانی سه‌شنبه، دهم شهریورماه 2585 در تالار اجتماعات این انجمن برگزار شد.


کار کوروش بزرگ جلوه‌ای از فرهنگ و روح ایرانی بود

به گزارش روابط‌عمومی انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، در این آیین روزبه زرین‌کوب، هموند هیات علمی دانشگاه تهران، گفت: آنچه بسیاری از را در این مجلس گرد آورده، پیش از هر چیز نام ایران است.

وی در ادامه افزود: برای فهم جایگاه کوروش باید صحنه‌ی تاریخی جهان در روزگار او را پیش رو داشت. در سال 539 پیش از میلاد، ایرانیان پس از سده‌ها فشار، یورش، چپاولگری و تهدید قدرت‌هایی چون آشور، در برابر گزینشی سرنوشت‌ساز میان ادامه‌ی یک زندگی همراه با ناامنی و یا جنبشی بزرگ برای ماندگاری و آینده خود قرار داشتند.

زرین‌کوب با گفتن این‌که پدیداری هخامنشیان، ایران را از یک قدرت محلی و منطقه‌ای به بازیگری تعیین‌کننده در سیاست جهانی تبدیل کرد، افزود: کوروش در چنین شرایطی با گشودن بابِل، شیوه‌ای دیگرگون از جهانگشایان پیشین در پیش گرفت. در جهانی که ویران کردن شهرهای مغلوب، کشتار مردم و نابودی نیایشگاه‌ها کاری رایج بود، رفتار آشتی‌جویانه و انسانی کوروش با مردم بابل، پدیده‌ای تازه به شمار می‌آمد.

زرین‌کوب ادامه داد: سنجش رفتار کوروش با کشورگشایانی (:فاتحانی) که پس از گشودن بابل و شوش به ویرانی، کشتار و نابودی شهرها دست زدند، نشان می‌دهد که عملکرد انسانی کوروش جلوه‌ای روشن از فرهنگ و روح ایرانی بود. کوروش در بابل تنها یک شهریار فاتح نبود، بلکه نماد فرهنگ ایرانی بود.

وی افزود: کوروش بدون برخورداری از تجربه‌ی طولانی در اداره یک قلمرو پهناور و چندفرهنگی، توانست با تکیه بر چارچوب‌های فرهنگ ایرانی، فرمانروایی‌ انسانی و شرافتمندانه را بر سرزمینی گسترده با اقوام، زبان‌ها و دین‌های گوناگون سامان دهد.

زرین‌کوب با اشاره به پیام ماندگار منشور کوروش گفت: این منشور پس از گذشت سده‌‌ها همچنان انسان ایرانی را به گذر از مرزهای تباری، دینی، مذهبی و زبانی و رسیدن به وحدت و یگانگی فرامی‌خواند. در «ایران جهانی» جایی برای خودبینی، جدایی و تجزیه‌طلبی نیست و همه مردمان و تبارها، خودی و وابسته به یک پیکره‌ی فرهنگی‌ هستند.

کوروش با آزادگی‌اش شناخته می‌شود

محمود شالویی ، فرنشین انجمن آثار و مفاخر فرهنگی برگزاری این آیین فرصتی است تا افزون بر بررسی ویژگی‌های تاریخی و جهانی منشور کوروش، با یکی از چهره‌های برجسته‌ی تاریخ ایران نیز بیشتر آشنا شویم و جایگاه میراث فرهنگی و تمدنی ایران را در عرصه جهانی بهتر بشناسیم.

وی افزود: هیچ ملتی به اندازه‌ی ملت ایران از چنین ریشه‌های ژرف فرهنگی، تاریخی و تمدنی برخوردار نیست و پیوستگی پدیداری دانشمندان و اندیشمندانی چون ابوریحان بیرونی، فارابی، ابن‌سینا، زکریای رازی، مولانا، حافظ، سعدی، رودکی و فردوسی، گواه توانایی‌های ماندگار این سرزمین است.

منشور کوروش؛ از میراث ملی تا مسوولیت جهانی

در ادامه احمد پاکتچی، سفیر و نماینده دایم ایران در یونسکو، با پافشاری بر این‌که سخنان خود را نه از دید کارشناس مسایل ایران باستان، بلکه به عنوان گزارشی از روند تصویب قطعنامه‌ی منشور کوروش در یونسکو بازگو می‌کند، گفت: در این‌جا بیشتر می‌خواهم تصویری از آنچه در یونسکو گذشت و راهی که این قطعنامه برای تصویب پیمود، سخن بگویم.

وی افزود: درباره‌ی منشور کوروش باید توجه داشت که در فضای بین‌المللی، هنگامی که از چند هزار سال پیشینه‌ی تمدنی ایران سخن می‌گوییم، عظمت این گذشته بیش از پیش آشکار می‌شود.

او افزود: نباید درباره داشته‌های فرهنگی خود دچار بزرگ‌نمایی و خودفریفتگی شویم، اما در برابر نیز نباید آنچه را داریم نادیده بگیریم. میراث فرهنگی ایران، افزون بر آن‌که سرمایه‌ای ملی است، میراثی جهانی نیز به‌شمار می‌رود و به همان اندازه که ملت ایران در پدید آوردن آن کوشیده، مسوولیت نگاهبانی و شناساندن آن را نیز بر دوش دارد.

پاکتچی ادامه داد: قطعنامه‌ی منشور کوروش در یونسکو با 194 رای موافق، بدون حتی یک رای مخالف و بدون هیچ اصلاحیه‌ای به تصویب رسید؛ رویدادی که برای یک سند بین‌المللی کار شناخته‌شده‌ای نیست. همچنین ۱۴ کشور در جریان تصویب قطعنامه در پشتیبانی از آن سخن گفتند.

وی افزود: این قطعنامه یک «ثبت» ساده در فهرست میراث جهانی یونسکو نیست، بلکه قطعنامه‌ای مستقل و ویژه درباره منشور کوروش است که از ارزش این منشور به عنوان یکی از کهن‌ترین اسناد هم‌پیوند با حقوق بشر و گفت‌وگوی فرهنگ‌ها و تنوع فرهنگی ستایش می‌کند.

نماینده دایم ایران در یونسکو گفت: از مهم‌ترین مفاد این قطعنامه، فراخوان کشورهای هموند برای شناساندن منشور کوروش در برنامه‌های آموزشی و درسی و نیز اجرای برنامه‌هایی برای بهره‌گیری از درون‌مایه‌ی آن در جهان امروز است؛ بنابراین، موضوع تنها بزرگداشت یک میراث تاریخی نیست، بلکه تلاش برای زنده نگه داشتن و بهره‌گیری از پیام آن در جهان کنونی است.

وی پافشاری کرد: نباید کوروش و منشور او را یک رویداد جداگانه در تاریخ ایران بدانیم؛ بلکه باید راه دفرهنگی و تاریخی‌ای را شناخت که به چنین دستاوردی انجامیده است. ایران باستان و ایران امروز دو فرهنگ گسسته نیستند؛ ما با یک فرهنگ پیوسته و زنده مواجهیم که در گذر تاریخ، گنجینه‌های ارزشمندی برای بشریت پدید آورده و همچنان توان تولید و اثرگذاری دارد.

تبدیل سرمایه ملی به میراثی جهانی

حسن فرطوسی، دبیرکل کمیسیون ملی یونسکو در ایران، آخرین سخنران این برنامه بود و با اشاره به اهمیت تبدیل سرمایه ملی به میراثی جهانی گفت: رویدادی که به واسطه یک قطعنامه در یونسکو رقم خورد، یکی از نشانه‌های روشن تبدیل تهدید به فرصت بود و نشان داد که می‌توان در شرایط دشوار، با بهره‌گیری از توانایی‌های دیپلماسی فرهنگی، از یک چالش، فرصتی برای شناساندن سرمایه‌های فرهنگی ایران به جهان ساخت.

وی افزود: پیشنهاد نخست قطعنامه منشور کوروش از سوی تاجیکستان بازگو شد و در مقطعی که امکان ثبت یک رویداد در چارچوب سهمیه‌ها وجود نداشت، با ابتکار و پیگیری نمایندگان ایران و تاجیکستان، راه دیگری برای طرح موضوع در یونسکو شکل گرفت. در این میان، نقش دکتر احمد پاکتچی، سفیر و نماینده دایم ایران در یونسکو، در پیشبرد این روند بسیار مهم و شایسته قدردانی است.



خبرنگار امرداد: سپینود جم

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر