۳۱ مرداد ۱۴۰۵

درخواست احزاب برای توقف بررسی کنوانسیون دریای کاسپین

گروهی از احزاب و جریان‌های سیاسی کشور با انتشار نامه‌ای خطاب به رییس مجلس شورای اسلامی، خواستار به تعویق افتادن بررسی لایحه «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر» موسوم به پیمان آکتائو تا زمان انجام بررسی‌های جامع کارشناسی و فراهم شدن زمینه گفت‌وگوی ملی شدند. امضاکنندگان نامه با اشاره به اهمیت راهبردی و حقوقی دریای کاسپین، بر ضرورت بررسی پیامدهای این کنوانسیون و تبیین شفاف آن برای افکار عمومی تأکید کرده‌اند.

متن نامه به این شرح است:

ریاست محترم مجلس شورای اسلامی
با سلام

همان‌گونه که مستحضرید هیأت دولت در اواخر تیرماه ۱۴۰۵، لایحه‌ی «کنوانسیون وضعیت حقوقی دریای خزر» (موسوم به پیمان آکتائو) را جهت بررسی و تصویب به مجلس شورای اسلامی ارسال کرده است.

این کنوانسیون در سال ۱۳۹۷ به امضا رسید؛ با این حال، تاکنون ابعاد، جزییات، مبانی حقوقی، چرایی و کارکردهای آن و هم‌چنین پیامدهای احتمالی این توافق، به‌گونه‌ای شفاف، جامع و کارشناسی‌شده برای افکار عمومی تبیین نشده است.

در سال‌های گذشته و به‌ویژه در هفته‌های اخیر، پس از ارسال لایحه به مجلس، بسیاری از متخصصان، صاحب‌نظران و کارشناسان دغدغه‌مند نیز نگرانی‌ها و نقدهای خود را درباره برخی مفاد و آثار احتمالی این کنوانسیون در رسانه‌ها و فضای عمومی مطرح کرده‌اند.

گفتنی است، پیش از تهیه‌ی این کنوانسیون ٣١ حزب قانونی کشور در حاشیه‌ی نشست فصلی خانه‌ی احزاب (پنج‌شنبه ١١ بهمن ١٣٨۶)، بیانیه داده بودند که: رژیم حقوقی دریای مازندران، بر پایه‌ی دو قرارداد «مؤدت یا دوستی» (١٣٠٠ خورشیدی / ١٩٢١ میلادی) و «بازرگانی و دریاپیمایی» (١٣١٩ خورشیدی / ١٩۴٠ میلادی)، میان دولت‌های ایران و اتحاد جماهیر شوروی سابق استوار است. بر پایه‌ی فصل یازدهم قرارداد نخست هر دو دولت از حق برابر كشتی‌رانی آزاد در دریای یادشده برخوردار هستند و در قرارداد «بازرگانی و دریاپیمایی» به حق بهره‌گیری یكسان و انحصاری دو دولت از این دریا، چه از نظر كشتی‌رانی (ماده‌ی ١٣) و چه از نظر استفاده از منابع طبیعی (بند ۴ ماده‌ی ١٢)، به گونه‌ای روشن و غیر قابل تغییر اشاره شده و از آن‌جا كه تحدید حدودی در دریای مزبور میان ایران و شوروی به عمل نیامد، مالكیت و حاكمیت دو دولت بر این دریا به گونه‌ی مشاع و برابر است، که طبیعتا با رسمیت بخشیدن به این کنوانسیون آن معاهده‌ها بی‌اثر خواهند شد.

از این رو، و با توجه به اهمیت راهبردی، ژئوپلیتیکی و حقوقی دریای کاسپین و تأثیر مستقیم هرگونه تصمیم در این زمینه بر منافع ملی، حقوق تاریخی و قانونی ملت ایران و مصالح بلندمدت کشور، ما به‌عنوان جمعی از احزاب و جریان‌های سیاسی کشور، بر اساس توجه به مصالح ملی از مجلس شورای اسلامی انتظار داریم:

1. از بررسی شتاب‌زده و تصویب فوری این کنوانسیون خودداری شود؛
2. بررسی لایحه تا فراهم شدن شرایط مناسب و انجام مطالعات جامع کارشناسی، مسکوت گذاشته شود؛
3. دیدگاه‌ها و نظرات متخصصان مستقل و برجسته کشور در حوزه‌های مرتبط اخذ و منتشر شود و ابعاد حقوقی، سیاسی، اقتصادی، ژئوپلیتیکی و زیست‌محیطی کنوانسیون به‌صورت جامع و شفاف بررسی شود؛
4. پیش از اتخاذ تصمیم نهایی، زمینه اطلاع‌رسانی عمومی و شکل‌گیری یک گفت‌وگوی ملی پیرامون این موضوع فراهم گردد.
بدیهی است در شرایط کنونی که کشور با تهدیدهای خارجی، فشارهای داخلی و نارضایتی‌های سیاسی – اقتصادی و سایه‌ی سنگین جنگ مواجه است، طرح و تصمیم‌گیری درباره‌ی موضوعاتی با این درجه از اهمیت و حساسیت، بدون فراهم شدن فرصت کافی برای گفت‌وگوی ملی و بررسی کارشناسی، می‌تواند زمینه‌ساز اختلاف و خدشه به انسجام و همبستگی ملی شود.

موضوع حقوق ایران در دریای کاسپین، مسأله‌ای فراتر از اختلاف دیدگاه‌های سیاسی و جناحی است و مستقیماً با منافع ملی، تمامیت ارضی و حقوق نسل‌های آینده ارتباط دارد.

حفظ منافع ملی و حقوق ملت ایران، مسؤولیتی تاریخی است که نباید تحت تأثیر شرایط مقطعی و فشارهای زمانی قرار گیرد.


با احترام

حزب مهستان ایران
حزب فرزندان ایران
حزب ترقی
حزب اتحاد ملی ایران
حزب صدای فرهنگیان
مجمع دانشجویان و دانش‌آموختگان استان گلستان 




امرداد - فرزانه خسروی

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر