۱۴ مرداد ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - پرده‌برداری از سنگ‌نبشته‌های 600 ساله‌ی فارسی در بیدر هند

پژوهشی میدانی از هموند (:عضو )هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی، گوشه‌ای کمتر شناخته‌شده از پیوندهای فرهنگی ایران و هند را آشکار کرده است؛ پژوهشی که نشان می‌دهد ارج‌نهادن سلاطین بهمنی به خاندان شاه نعمت‌الله ولی، زمینه‌ساز شکل‌گیری مجموعه‌ای ارزشمند از سنگ‌نوشته‌های فارسی در شهر بیدر هند شده؛ آثاری که پس از حدود شش سده همچنان استوار بر جای مانده‌اند.

به گزارش ایسنا، مرتضی رضوان‌فر، هموند هیات علمی پژوهشگاه میراث فرهنگی، در پژوهش و بررسی میدانی که در این‌باره انجام داده است، می‌گوید: سلطان شهاب‌الدین احمدشاه ولی بهمنی (۸۲۵-۸۳۸ ه. ق)، به‌سبب دل‌سپردگی به شاه نعمت‌اله ولی، از او دعوت کرد از ماهان به هندوستان برود، اما شیخ نپذیرفت. سلطان دوباره از او خواست فرزندش خلیل‌اله را به هند بفرستد. شیخ از آنجا که یک پسر داشت، نوه‌ی خویش، میرزا نوراله (فرزند خلیل‌اله) را روانه‌ی هند کرد. سلطان احمد با همراهی همه‌ی شاهزادگان و امیران به پیشواز میرزا نوراله رفت و دستور داد در جای استقبال، مسجد و روستایی بسازند و آن‌جا را «نعمت‌آباد» نامید. او میرزا نوراله را «ملک‌المشایخ» نامید و دخترش را نیز به عقد او درآورد.

این پژوهشگر افزوده است: پس از درگذشت شاه نعمت‌اله ولی در کرمان، سلطان احمد با فرستادن گروهی از بزرگان و هزینه‌ای بسیار، گنبد و بارگاهی زیبا برایش در ماهان ساخت که سنگ‌نگاره‌اش، همراه با تاریخ و نام، هنوز پس از 600 سال در ماهان برجای است.

پیوند شاهان دکن با خاندان ایرانی شاه‌نعمت‌اله ولی

گفتنی است که خلیل‌اله، فرزند شاه نعمت‌اله، پس از درگذشت پدر و در دوران پادشاهی علاءالدین بهمنی (فرزند سلطان احمد)، به هندوستان رفت و در سال 860 مهی در بیدر درگذشت و در خلیلیه‌ی شهر دکن به خاک سپرده شد.

آرامگاه او سنگ‌نبشه‌ای زیبا به خط مغیث شیرازی دارد. در شهر بیدر، سنگ‌نبشته‌های فراوانی به زبان‌های فارسی و عربی وجود دارد که برخی از آن‌ها آثار خوش‌نویسان برجسته‌ای چون مغیث‌الدین شیرازی، شکراله قزوینی و ملاشرف‌الدین مازندرانی است و از شاهکارهای خوش‌نویسی در سراسر هند به شمار می‌روند. این سنگ‌نبشته‌ها در آرامگاه‌های پادشاهان بهمنی، آرامگاه شاه‌خلیل‌اله، ارگ بیدر و آرامگاه چند تن از پادشاهان بریدشاهی جای دارد. دل‌سپردگی پادشاهان جنوب هند به خاندان شاه نعمت‌اله ولی سبب شد در گذر چند سده، زمینه‌ی دلخواهی برای گسترش شعر و ادبیات فارسی در هندوستان فراهم شود.

فرتورهایی از سنگ‌نبشته‌ها و سازه‌ی آرامگاه شاه خلیل‌اله کرمانی در شهر بیدر هند، که در ایسنا منتشر شده در ادامه آمده است.





خبرنگار امرداد: سپینود جم   

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر