اگر بخواهیم جمله‌ی فرضیِ «ایل قشقایی از ده‌ها باب و صدها طایفه پدید آمده است» را به زبان فارسیِ پیش از سده‌های ششم و هفتم بگوییم، به جای «ایل» و «باب» و «طایفه» چه واژه‌هایی باید به کار برد؟ [۱]
۹ آبان ۱۴۰۵
ترکیه‌ی جدید، یک یتیم ژئوپلیتیک!
در چند روز گذشته، بین کاربران ترکیه‌ای و چینی در شبکه‌ی X بحث‌ها و مناظره‌های داغ و جالبی رخ داده است. بحث‌ها زمانی شروع شد که ترکیه‌ای‌ها در اعتراض به رفتار چینی‌ها با اویغورها و مسلمانان سین‌کیانگ شروع به کمپین گسترده کرده و ساکنان این مناطق را هم‌تباران خود نامیدند و دفاع از آنها را به اندازه دفاع از شهروندان خود کشور ترکیه الزامی دانستند.
میراث ایران؛ روایت غارت گنجینه‌ها و کوشش برای نجات سازه‌های تاریخی
در هفته‌ای که گذشت، (دوم تا هشتم آبان) غارت آثار تاریخی بیضا بار دیگر زخم حفاری‌های غیرمجاز بر پیکر میراث فرهنگی ایران را آشکار کرد؛ همزمان، تلاش برای پایدارسازی گنبد سلطانیه، ادامه مرمت نقش رستم، پیگیری ثبت جهانی ماسوله، احیای بناهای تاریخی و ثبت جلوه‌هایی از میراث ناملموس در چند استان، بخشی از رویدادهای میراث فرهنگی کشور بود.
۶ آبان ۱۴۰۵
۴ آبان ۱۴۰۵
بازنشر از ۴ آبان ۱۳۹۸؛ دوقلوهای پهلوی؛ تمدن بزرگ در برابر سیاه‌چاله‌ی ارتجاع
- هر چه بیشتر زمان گذشت، خودآگاهی ملی جامعه‌ی جوان ایران آنها را بیشتر نسبت به راهی متقاعد ساخت که با انقلاب مشروطه و تلاش پهلوی‌ها برای آزادی و آبادی میهن هموار شده بود اما با دست‌انداز جمهوری اسلامی نه به بن‌بست بلکه در یک عقبگرد تاریخی به قهقرای همه‌جانبه انجامید. از همین رو مرور تاریخ معاصر ایران و نقش ایده و انقلاب مشروطه و دستاوردهای دوران پهلوی به عنوان میراث و داشته‌هایی که جامعه در شرایط کنونی با اعتماد به شاهزاه رضا پهلوی به عنوان رهبر انقلاب شیروخورشید ایران می‌تواند بر آنها دوباره بنا کند، اهمیت ویژه پیدا می‌کند.
شناسایی حلقه گمشده تاریخ ایران باستان در تمدن جیرفت
آیین یادبود زنده‌یاد یوسف مجیدزاده استاد و پژوهشگر برجسته باستان‌شناسی ایران یکشنبه سوم آبان ماه ۱۴۰۵ در سالن همایش موزه ملی ایران برگزار شد. در این نشست استادان تاریخ و باستان‌شناسی درباره سال‌های تحصیل در دانشگاه تهران، خاطرات کاوش‌های باستان‌شناختی و ویژگی‌های علمی و انسانی زنده‌یاد یوسف مجیدزاده سخن گفتند و یاد او را گرامی داشتند.
۲ آبان ۱۴۰۵
یادبود یوسف مجیدزاده، در موزه ملی برگزار می‌شود
آیین یادبود زنده‌یاد دکتر یوسف مجیدزاده، استاد و پژوهشگر برجسته باستان‌شناسی ایران، یکشنبه سوم آبان‌ماه ١٤٠٥ خورشیدی، ساعت ١٤ تا ١٦ در سالن همایش موزه ملی ایران برگزار می‌شود. پیش‌تر قرار بود این آیین سه‌شنبه پنجم آبان‌ماه برگزار شود.
۱ آبان ۱۴۰۵
ناموران ایران - روز بزرگداشت بیهقی؛ تاریخ‌نگاری چیره‌دست و پدر نثر فارسی
در سال‌نمای رسمی کشور، روز یکم آبان‌ماه به نام «روز بزرگداشت بیهقی» شناخته شده است. بیهقی، نویسنده‌ای چیره‌دست و تاریخ‌نگاری برجسته بود. شیوه‌ی تاریخ‌نگاری، نثر دل‌انگیز و جهان اندیشه‌ی بیهقی چنان است که اثر او را در جایگاه بلند و دست‌نیافتنی‌ای در زبان و ادبیات فارسی قرار می‌دهد. بیهقی اثری برجای گذاشته است که در فن تاریخ‌نگاری همانندی برای آن نمی‌توان یافت.
۳۰ مهر ۱۴۰۵
30 مهرماه؛ تغییر نام خیابان علاء‌الدوله به فردوسی
نزدیک به یک‌سده پیش، خیابانی در تهران که آغاز آن از میدان توپخانه بود و «خیابان علاء‌الدوله» نامیده می‌شد، به «خیابان فردوسی» تغییر نام یافت. اکنون 92 سال از آن روز سپری شده است و این خیابان یکی از شناخته‌شده‌ترین خیابان‌های پایتخت است.
فرهنگ و هنر ایران - دانش لنج‌سازی و دریانوردی سنتی خلیج فارس در خطر است
دانش لنج‌سازی و دریانوردی سنتی خلیج فارس، که بخشی از هویت فرهنگی ایران است و در فهرست یونسکو ثبت جهانی شده است، در آستانه‌ی از میان‌رفتن است.
زیست بوم ایران - کاهش آب دریای کاسپین، پیامدهای پیش رو
یک نشریه تخصصی آسیای مرکزی پس از نشست تازه‌ی ترکمنستان در گزارشی، نوشت: کاهش شدید سطح آب دریای کاسپین و عقب‌نشینی ده‌ها کیلومتری خط ساحلی آن، آینده‌ی کریدور میانه را با چالش ساختاری جدی روبه‌رو کرده و با کاهش بهره‌وری حمل‌ونقل دریایی، هزینه‌های این اَبرپروژه را به‌شدت افزایش داده است.
۲۹ مهر ۱۴۰۵
کوشش‌های یوسف مجیدزاده در شناخت تمدن پنج‌هزار ساله‌ی جیرفت
دکتر یوسف مجیدزاده، باستان‌شناس نامدار ایران و شناساننده‌ی تمدن پنج‌هزار ساله‌ی جیرفت، 27 مهرماه امسال (1405 خورشیدی) درگذشت. کوشش‌های او برای شناخت تمدن بسیار کهن جیرفت و بازگرداندن آثار غارت‌شده‌ی این تمدن به ایران، به‌یاد سپردنی است. گزارش کوتاهی از آن کوشش‌ها در این‌جا آورده شده است.
زیست بوم ایران - بازگشت رقصان پرندگان کوچ‌رو به آبگیرهای کهگیلویه و بویراحمد
دگرگونی فصل و سرد شدن اقلیم گستره‌های سردسیری آسیا، آبگیرها و تالاب‌های استان کهگیلویه‌وبویراحمد را بار دیگر میزبان هزاران پرنده‌ی کوچ‌رو کرده که این پدیده فرصت پرنده‌نگری را برای علاقه‌مندان فراهم آورده است.
۲۸ مهر ۱۴۰۵
بهای سنگین غرب جهت قتل رؤیاهای «تمدن بزرگ» شاه برای ایران بزرگ
-ایران در سال ۱۳۵۷ تنها یک پادشاه را از دست نداد؛ یک مسیر تاریخی، یک چشم‌انداز ملی و رؤیای تبدیل‌شدن به قدرتی پیشرفته و اثرگذار در جهان را از دست داد.
خِرَد، میراث نانوشته‌ی شهریاران (به یاد و میراث اندیشگی شجاع‌الدین شفا)
-خردمند باید از شهامتِ گفتن نیز برخوردار باشد؛ از آن فضیلتی که به او اجازه می‌دهد حقیقت را حتی آنگاه که با پسند و مصلحت زودگذر صاحبان قدرت سازگار نیست، بر زبان آورد. زیرا خِردی که تنها به تأیید تصمیم‌های گرفته‌شده مشغول باشد، دیگر راهنمای قدرت نیست، که به خدمتگزار آن بدل شده است.
یوسف مجیدزاده، باستان‌شناس سرشناس درگذشت
یوسف مجیدزاده، باستان‌شناس نامدار ایرانی و چهره‌ی برجسته میراث فرهنگی، در 90 سالگی درگذشت.
۲۷ مهر ۱۴۰۵
ایران در چنگال اهریمنان - بریدن چنار 800 ساله برای ساخت سرویس بهداشتی!
چنار ۸۰۰ ساله را کشتند تا سرویس بهداشتی بسازند؛ لودر را توقیف کردند تا عدالت برقرار شود! چه نمایش باشکوهی از مدیریت میراث طبیعی! درخت را انداختند، چوبش را ضبط کردند و لودر را به پارکینگ فرستادند؛ چه کسی پاسخ‌گوی قتل هشت سده زندگی است؟
۲۶ مهر ۱۴۰۵
ایلام و بازی تازه‌ی ایران‌ستیزان
درباره‌ی رشته‌ی زبان و ادبیات کردی در دانشگاه ایلام
از آن روزی که نشر چشمه کتاب "هیچ دوستی به‌جز کوهستان" را منتشر کرد و با تبلیغات سرگیجه‌آور به چاپ‌های بالا رساند، آشکار بود که برای شهر ایلام نقشه‌ها کشیده‌اند.
بیانیه دانشگاهیان در پاسخ به گفته‌های روبیو درباره خشایارشا
گروهی از اعضای هیات علمی دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی کشور در بیانیه‌ای گفته‌های وزیر خارجه آمریکا درباره خشایارشا را محکوم کردند.
مهارت پخت اشکنه‌جوز ثبت ملی شد
مهارت پخت غذای سنتی «اشکنه جوز» (اشکنه گردو) در شهرستان‌های بیرجند، سربیشه و درمیان، در استان خراسان جنوبی، به‌سبب برخورداری از ارزش‌های فرهنگی، تاریخی و مردم‌شناختی، در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسید.
زیست بوم ایران - جشنواره انار تفت
جشنواره انار تفت از ۲۶ مهرماه با برگزاری برنامه‌های فرهنگی، هنری و سرگرمی در شهرستان تفت آغاز به کار می‌کند و تا یکم آبان‌ماه میزبان دوستداران و بازدیدکنندگان خواهد بود.
روبیو تنها دروغی را تکرار کرد؛ خشایارشا آتن را آتش نزد!
پس از گفته‌های مارک روبیو (وزیر امور خارجه و مشاور امنیت ملی ایالات متحده آمریکا) درباره‌ی کشتار و سوختار آتن به دست پارسیان، گروهی از کارشناسان و تاریخنگاران در پاسخ به او برخاستند. آنها با پذیرش همان پیش‌فرضِ یونانیِ ویرانی و آتش زدن آتن به وسیله‌ی خشایارشا، آن را یک تلافی برحق در برابر آتش زدن سارد به وسیله‌ی یونان دانستند.
۲۵ مهر ۱۴۰۵
فرهنگ و هنر ایران - دو اثر چکن‌دوزیِ خراسان جنوبی ثبت ملی شد
دو اثر ارزشمند چکن‌دوزی مربوط به دوره قاجار، یک «کیسه توتون» و یک «عرقچین»، متعلق به موزه خصوصی لباس و منسوجات سنتی خراسان جنوبی، در فهرست میراث منقول کشور به ثبت رسید.
۲۲ مهر ۱۴۰۵
زبان ایرانی - «اگربست» و «اگربسته»، برابرهایی برای «شرط» و «مشروط»
واژه‌های «شرط»، «مشروط»، «شروط» و «شرط گذاشتن» را می‌توان در رده‌ی وام‌واژه‌های بدخیم دسته‌بندی کرد.
وام‌واژه‌ی بدخیم وام‌واژه‌ای است که جداشده دارد، یعنی همراه با خوشه‌ی واژگانی خود به زبان وام‌گیرنده اندر شده است، مانند:
منع، مانع، ممنوع، ممنوعیت، ممانعت
۲۱ مهر ۱۴۰۵
زیست بوم ایران - سه جای دیدنی لرستان ثبت ملی شد
دره کول‌پیر، باغ گیاه‌شناسی زاگرس خرم‌آباد، و دره تخت‌چو شهرستان پلدختر در فهرست آثار طبیعی کشور ثبت شد.
۲۰ مهر ۱۴۰۵
تاریخ و زیست بوم ایران - پیدا شدن ده‌ها ردپای دایناسور در ایران
نمایان‌شدن ده‌ها ردپای دایناسور در صخره‌ای در ایران، فرصتی ارزشمند برای شناخت گذشته‌ی دور زمین پدید آورده است؛ فرصتی که به گفته‌ی یک دیرینه‌شناس، بدون بررسی علمی و مستندنگاری فوری، ممکن است زیر فشار فرسایش و هوازدگی از دست برود.
استان البرز؛ گنجینه‌ی از تاریخ، فرهنگ، و زیست بوم ایران
از تپه‌های باستانیِ چند‌هزارساله تا روستاهای سرسبز و یادگارهای تاریخی، البرز گنجینه‌ای از تاریخ، فرهنگ و طبیعت ایران را در دل خود جای داده است. گستره‌ای که روزگاری زیستگاه مردمان کهن بود و امروز نیز با گوناگونی جمعیت، روایتی زنده از رنگارنگی فرهنگ این سرزمین است.
۱۹ مهر ۱۴۰۵
تاریخ و فرهنگ ایران - رویین؛ روستایی خاموش در جنگل‌های دشت برم
در دل جنگل‌های بلوط دشت‌برم کازرون، روستایی خاموش پس از سال‌ها فراموشی دوباره به تاریخ بازگشته است؛ «رویین»، سکونتگاهی رهاشده (:متروک) در گستره‌ی کوهمره فارس که گورنوشته‌های کهن، سفالینه‌ها و بازمانده‌های باغ‌های پلکانی‌اش، از پیشینه‌ای دست‌کم صفوی و روزگاری پررونق در این پهنه‌ی جنگلی روایت می‌کنند. این روستای فراموش‌شده در دشت برم، پس از پیدا شدن، شناسایی و مستندسازی شد.
۱۸ مهر ۱۴۰۵
مهارت پخت آش جوش‌وَره قاینات ثبت ملی شد
مهارت پخت آش جوش‌وَره شهرستان قاینات، به‌عنوان یکی از جلوه‌های ارزشمند فرهنگ غذایی و دانش بومی منطقه، به‌سبب برخورداری از ارزش‌های مردم‌شناختی و سپردن نسل‌به‌نسل، در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت رسید.
۱۶ مهر ۱۴۰۵
بارگاه شمس تبریزی گشایش یافت
بارگاه شمس تبریزی ۱۵ مهرماه ۱۴۰۵ خورشیدی، با باشندگی شماری از مسوولان، چهره‌های فرهنگی و هنری و دوستداران این عارف نامدار ایرانی، در خوی گشایش یافت.
۱۵ مهر ۱۴۰۵
ایران در چنگال اهریمنان - کرانه‌های ساحلی گیلان در حال فروریختن است
کرانه‌های ساحلی گیلان، از چابکسر تا آستارا، درگیر تغییر کاربری‌هایی هستند که به گفته مدیرکل پیشین میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی گیلان، با پوشش‌های قانونی و تصمیم‌های محلی، راه را بر استفاده عمومی از ساحل بسته و همزمان بخشی از ظرفیت‌های تاریخی این نوار ساحلی را در آستانه‌ی نابودی قرار داده‌اند.
بارگاه شمس تبریزی ثبت ملی شد
وزارت میراث فرهنگی، «بارگاه شمس تبریزی» را که به‌تازگی ساخته شده و در آستانه‌ی گشایش رسمی است، در فهرست آثار ملی ایران ثبت کرد.
۱۳ مهر ۱۴۰۵
تکوین مفهوم ایرانشهر در سیاست اردشیر بابکان
چکیده: شاهنشاهی ساسانیان، یکی از دوران طلایی و پرفروغ تاریخ ایران است که بنیان‌گذار آن، شاهنشاه اردشیر بابکان، در راستای بازآرایی ایران‌زمین و دین زرتشتی از پارس برخاست تا بر اساس خویشکاری خویش، مبتنی بر میراث ارزشمند هخامنشیان و مفاهیم اوستایی، قیام خود را به سرانجام برساند.
۱۲ مهر ۱۴۰۵
ایران در آینه‌ی کنگره‌ای تاریخی
بی‌گمان برگزاری جشن هزاره‌ی فردوسی در مهرماه 1313 خورشیدی یکی از مهم‌ترین رویدادهای فرهنگی ایران در یک‌سده‌ی گذشته شناخته می‌شود. گردهمایی یکصد دانشمند و ایران‌شناس بیگانه، به همراه باشندگی شماری از برجستگان دانشگاهی ایران در این کنگره، جلوه‌ای ویژه به آن بخشیده بود و در پیشبرد پژوهش‌های شاهنامه‌شناختی بسیار اثرگذار بود. برپایی جشنی برای هزارمین سال زادروز فردوسی رخدادی بود که هنوز طنین آن به گوش می‌رسد.
تاریخ و فرهنگ ایران - باستان‌شناسان در ماسوله به یافته‌های تازه دست یافتند
باستان‌شناسان با کاوش در گستره‌ی تاریخی «مالمون» در محدوده چشم‌انداز فرهنگی ماسوله، یافته‌های معماری و صنعتی در پیوند(مرتبط) با ذوب و فرآوری سنگ‌آهن و بازسازی بخشی از روند شکل‌گیری و تحول فعالیت‌های تولید آهن در این منطقه را شناسایی کردند.
۱۱ مهر ۱۴۰۵
پیشکشیِ «پارسی‌انجمن» به فرهنگِ ایران، همزمان با جشنِ فرخنده‌ی مهرگان: سامانه‌ی «پارسی‌ویراست» راه‌اندازی شد
دهمِ مهرماه، جشنِ مهرگان، بزمِ گرامیداشتِ مهر و پیمان و یادگارِ چیرگیِ نیکی بر بدی، بر همه‌ی دوستدارانِ ایرانشهر فرخنده باد! «پارسی‌انجمن» همزمان با این جشنِ باستانی و شکوهمند که نمادی از روشنایی و پیروزی است، دستاوردی نوین و بی مانند را به پیشگاهِ فرهنگِ ایران و زبانِ پارسی پیشکش می‌کند: تارنمای «پارسی‌ویراست».
اشتراک در:
پست‌ها (Atom)