در دل جنگل‌های بلوط دشت‌برم کازرون، روستایی خاموش پس از سال‌ها فراموشی دوباره به تاریخ بازگشته است؛ «رویین»، سکونتگاهی رهاشده (:متروک) در گستره‌ی کوهمره فارس که گورنوشته‌های کهن، سفالینه‌ها و بازمانده‌های باغ‌های پلکانی‌اش، از پیشینه‌ای دست‌کم صفوی و روزگاری پررونق در این پهنه‌ی جنگلی روایت می‌کنند. این روستای فراموش‌شده در دشت برم، پس از پیدا شدن، شناسایی و مستندسازی شد.
به گزارش ایسنا، محسن عباسپور، پژوهشگر و کنشگر میراث‌فرهنگی با اشاره به بررسی‌های تازه‌ی خود روی استقرارگاه‌های جنگلی در یکی از رویش‌گاه‌های زاگرس جنوبی، گفت: در یک سال گذشته و در چارچوب طرحی پژوهشی برای شناسایی استقرارگاه‌های جنگلی در گستره‌ی جنگل بلوط دشت برم که در ذخیرگاه زیست‌کر‌ه‌ی ارژن‌ـ پریشان جای گرفته، با روستایی روبه‌رو شدیم که سال‌هاست رهاشده (:متروک) و خالی از باشنده است و در هیچ‌یک از پایگاه‌های در دسترس اشاره‌ای به وجود آن نشده بود.
یافتن نام روستا
عباسپور در ادامه افزود: بررسی گورنوشته‌های کهن موجود در دو گورستان تاریخی این روستا و درج پسوند «رویینی» در نام برخی از کسانی که در آن‌جا خاکسپاری شده‌اند، به همراه داده‌های مردم‌نگاری گردآوری شده از روستاهای همسایه، نشان داد نام این روستا «رویین» بوده است.
عباسپور همچنین با اشاره به بررسی‌های میدانی و مستندنگاری‌های انجام گرفته در این روستا، گفت: در بررسی‌های انجام گرفته‌ی تاکنون، نمونه‌هایی همچون ریخت‌شناسی، نام‌شناسی، مهرازی خانه‌ها و سازه‌های به‌جا مانده، شیوه‌ی برآوردن انرژی، خواندن سنگ گورهای تاریخی، سفال‌شناسی و برخی نمونه‌های دیگر انجام پذیرفت و آگاهی‌های به‌دست آمده، مستندسازی و در چارچوب یک جستار شناسانده شدند.
او درباره‌ی پیشینه‌ی این روستا نیز گفت: چند نشانه‌ی موجود که در فرایند بررسی روستای رویین به دست آمد، نشان می‌دهند که پیشینه‌ی استقرار این روستا، دست‌کم به دوران صفوی برمی‌گردد. آشکار‌ترین نشانه وابسته به درج تاریخ درگذشت روی برخی مزارهایی بود که همچنان درخور خواندن هستند. دیرینه‌‌ترین تاریخی که مستندنگاری شد، وابسته به تاریخ درگذشت یک زن در جمادی‌الاول سال 1110 مَهی (قمری) است که پایان دوره‌ی صفوی را نشان می‌دهد. بر همین پایه و با در دید گرفتن این‌که چندین گورنوشته‌ی صندوقی دیگر نیز در گورستان‌های این روستا وجود دارند که به‌سبب فرسایش شدید، اکنون امکان خواندن آن‌ها نیست و همچنین با سنجش مهرازی خانه‌های این روستا با الگوهای ساخت خانه‌های وابسته به دیگر روستاهایی که پیشینه‌ی آن‌ها به دوره‌ی صفوی برمی‌گردد و در همین گستره، یعنی کوهمره فارس جای دارند، می‌توان گفت که پیشینه‌ی استقرار در این روستا، دست‌کم، به دوره‌ی صفویه برمی‌گردد.
این پژوهشگر میراث فرهنگی افزود: پژوهش‌های کتابخانه‌ای و بررسی اسناد تاریخی نشان می‌دهند گستره‌ی دشت‌برم و بخشی از کوهمره که این جنگل در آن جای دارد، در دوران صفوی، رونق درخور نگرشی داشته و چهره‌های برجسته‌ای در آن باشنده بوده‌اند که نام برخی از آن‌ها در اسناد هم‌پیوند با این دوران، آمده است.
مردمی باغ‌دار با ابزارهای سفالی
عباسپور با ارایه ریزنگری‌های بیشتری درباره‌ی روستای رویین و شیوه‌ی زیست مردمی که در آن باشنده بوده‌اند، افزود: در بررسی‌های میدانی، افزون‌بر آن‌که شناسایی گستره‌ی مسکونی و دو گورستان این روستا انجام شد که در دو سوی یک رودخانه‌ی فصلی جای دارد، مجموعه‌ای از بازمانده‌های باغ‌های پلکانی آن با مساحت 21 هکتار نیز شناسایی شد. الگوهای سنجشی نشان دادند که به‌گمان بسیار اهالی این روستا نیز مانند برخی دیگر از روستاهای صفوی این گستره، افزون‌بر نگهداری و پرورش دام، به باغ‌داری وابسته به درختان سازگار با اقلیم گستره، مانند: انجیر، آلو، گردو و… نیز سرگرم بوده‌اند.
او افزود: در پژوهش انجام گرفته، بررسی سفال‌شناسی گستره نیز انجام پذیرفت. این سفال‌ها نیز ضمن تقویت صفوی‌بودن روستای رویین، نشان دادند که در این روستا سکونت رونق داشته و باشندگان آن از ابزارهای گوناگون سفالی با پرداخت‌های ساده‌ی هنری و همچنین برخی ابزارهای سنگی برای کارهای روزمره‌ی خود، بهره می‌برده‌اند.
این پژوهشگر تاریخ و کنشگر میراث‌فرهنگی در پایان ابراز امیدواری کرد با آغاز فرایند ثبت و شناساندن این روستا، بتوان زمینه‌ی باشندگی پژوهشگران و همچنین گردشگرانی که علاقه‌مند به سکونت‌گاه‌های روستایی ایران هستند، فراهم شود.
گستره‌ی جنگلی دشت برم کازرون در پهنه‌ی کوهمره و در 30 کیلومتری شمال شهر کازرون و در راه پیوندگاهی کازرون به شیراز جای دارد. تاکنون آثار تاریخی بسیاری در این جنگل شناسایی شده که از شمار آن‌ها می‌توان به کاروانسرای میان‌کتل، بخشی از بازمانده‌ی راه شاهی و جاده‌ی باستانی جنوب، چند گورستان تاریخی، آسیاب‌های دیرینه و چند روستای تاریخی، مانند روستاهای کلانی، عبدویی، دهدشت، بورنجان، پَرَک، وارَک و دردانه اشاره کرد.
خبرنگار امرداد: سپینود جم
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر