یوسف مجیدزاده، باستان‌شناس نامدار ایرانی و چهره‌ی برجسته میراث فرهنگی، در 90 سالگی درگذشت.
یوسف مجیدزاده، زاده‌ی 1315 در تبریز بود و در دانشگاه تهران در رشته‌ی باستان‌شناسی درس خواند و پس از به‌دست آوردن مدرک لیسانس با رتبه‌ی نخست در سال 1344 با استفاده از بورس شاگرد نخست‌ها به شیکاگو، ایلینوی رفت و پایه‌ی فوق‌لیسانس و سپس دکترا را با پایان‌نامه‌ی «باستان‌شناسی و گرایش پیش از تاریخ و تمدن بین‌النهرین» در سال 1355 گذراند. او در همان سال به ایران برگشت و با عنوان استادیار در گروه باستان‌شناسی و تاریخ هنر دانشگاه تهران سرگرم تدریس شد و در سال 1356 به درجه‌ی دانشیاری رسید.
یوسف مجیدزاده پس از بازنشستگی در پاریس زندگی می‌کرد و دهه‌ی هشتاد پس از حفاری‌ها و قاچاق گسترده‌ی تمدن جیرفت به دعوت مسوولان میراث فرهنگی به ایران بازگشت و کاوش در این گستره را به دست گرفت.
او با انجام چند فصل کاوش در جیرفت باور داشت که جیرفت «حلقه‌ی گم‌شده» تاریخ بشریت به‌شمار می‌آید و دانسته‌های بشر از پژوهش‌های یافته‌های گستره‌ی باستانی جیرفت (در استان کرمان وابته 4300 سال پیش) می‌تواند تاریخ را تکمیل کند.
مجیدزاده همچنین تپه ازبکی در استان البرز، کنار صندل در کرمان، و تپه قبرستان در دشت قزوین کاوش باستان‌شناسی کرده است.
یوسف‌زاده و دیدگاه او درباره‌ی تمدن آراتا
امرداد: زنده‌یاد یوسف مجیدزاده پس از انجام کاوش‌های باستان‌شناسی در جیرفت، باور داشت که تمدن جیرفت همان «تمدن آراتا» است. آراتا سرزمینی است که در نوشته‌های کهن سومری و اکدی بدان اشاره شده است و چنین آورده‌اند که سرزمینی آکنده از طلا، نقره، سنگ لاجورد و صنعتگران چیره‌دست است؛ سرزمین دوری که به‌سختی می‌توان به آن رسید. باستان‌شناسان دهه‌های کنونی برای یافتن سرزمین آراتا گمان‌هایی پیش کشیده بودند.
از یوسف‌زاده چند کتاب مهم در رشته‌ی باستان‌شناسی منتشر شده است؛ مانند: «تاریخ و تمدن ایلام»(1370)؛ «جیرفت، کهن‌ترین تمدن شرق»(1370)؛ «جیرفت، باستان‌شناسی و تمدن حوضه‌ی هلیل‌رود»(1403)؛ «باستان‌شناسی حوزه‌ی هلیل‌رود»(1380)؛ «هنر ایران باستان»(1380)؛ «آغاز شهرنشینی در ایران»(1401)؛ «آثار گنجینه‌ی جیرفت»(1392) و چند کتاب ارج‌دار دیگر. افزون بر این، یوسف‌زاده چندین جستار علمی در مجله‌های باستان‌شناسی و پژوهشی نیز انتشار داده بود که برجسته‌ترین آن‌ها چنین‌اند: «نام خلیج فارس و باستان‌شناسان خارجی»، «الواح جیرفت و خاستگاه نظام خط ایلامی» و «آگاهی‌هایی درباره‌ی ایل‌ها و طایفه‌های خرم‌آباد».
یادش گرامی!
خبرنگار امرداد: سپینود جم
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر