۹ آذر ۱۴۰۴

تبدیل «سنگر ملی» به «دفتر بخشنامه» در فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ چهار دهه واژه‌سازی از «رایانه» تا «آماجه»

- نهادی که روی کاغذ باید مهمترین سنگر پاسداری از زبان ملی باشد، در ذهن بخش بزرگی از جامعه به «دفتر واژه‌هایی» تبدیل شده که بیشتر بر صفحه مصوبات باقی می‌مانند تا بر زبان مردم.
- فرهنگستان اول، در سال ۱۳۱۴، بیش از آنکه یک اداره باشد، بیانیه‌ای فرهنگی بود. در رأس آن، محمدعلی فروغی نشسته بود و در کنار او نام‌هایی چون ملک‌الشعرای بهار، علی‌اکبر دهخدا و بدیع‌الزمان فروزان‌فر دیده می‌شد.
- پیش از انقلاب، «شهرداری» جای «بلدیه» را گرفت، «دادگستری» به جای «وزارت عدلیه» نشست، «دانشگاه» و «دانشکده» جای نام‌های فرنگی نشستند، «هواپیما» به جای «طیاره» آمد، «زیردریایی» جای «تحت‌البحری» را گرفت و «چاپخانه» «مطبعه» را کنار زد.

۱ آذر ۱۴۰۴

بازگشت به فروغی - دکتر علی میرفطروس

 به یاد پدرم که از فروغی می گفت و به

منوچهر فرهنگی که شیفتۀ فروغی بود.

* محمدعلی فروغی از نسل سیاستمدارانی بود که «حفظ آب و خاک  را – به هر قیمت – واجب می دانستند، حتّی اگر به آنها وصلۀ خیانت بچسبانند… نسل ایران دوست ها، نسل مردان باتحمّل و پُرحوصله، نسل مؤمنین به قانون، نسل باورکنندگانِ عدالت وُ خیر.»

* «بازگشت به فروغی» در عرصۀ روشنفکری ایران فصل فرخنده و امیدبخشی است و به ما می آموزد که روشنفکران واقعی نباید مقهور هیاهوهای تبلیغاتی مخالفان گردند.

***

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

زیست بوم ایران - هیرکانی در آتش؛ پنجاه میلیون سال تاریخ طبیعی می‌سوزد!

جنگل‌های هیرکانی تنها یک زیست‌بوم نیستند؛ آرشیو زنده تاریخ زمین‌اند. از ۲۵ تا ۵۰ میلیون سال پیش تاکنون، هر یخبندان، هر خشکسالی و هر دگرگونی زمین‌شناسی را تاب آورده‌اند.😭

۲۶ آبان ۱۴۰۴

دستیابی به هشت اسکلت از دوره نوسنگی در تپه آبیک

باستان‌شناسان در تازه‌ترین کاوش در یکی از دهکده‌های باستانی ایران در تپه آبیِک، به هشت اسکلت به خاک‌سپرده در کف خانه‌های مسکونی دوره نوسنگی دست یافتند.

۲۵ آبان ۱۴۰۴

هرچه هست و نیست عشق به ایران است و بس

مرشد محمدرضا معجونی، از نقالان و پرده‌خوانان باتجربه و با سوادی‌ست که می‌شناسم. وی دانش‌آموخته‌ی تیاتر در مقطع کارشناسی ارشد است. همچنین شاهنامه را به خوبی و به ژرفی می‌شناسند. ویژگی‌ای که هر نقالی باید داشته باشد دانش است که ایشان از این ویژگی ارزشمند برخوردار هستند.

۲۴ آبان ۱۴۰۴

زلزله‌ای خاموش زیر پای میراث ایران

زمان کوتاهی از نشست خبری «دهمین کنفرانس جامع مدیریت بحران»، به میزبانی پژوهشگاه میراث فرهنگی می‌گذرد. در آن نشست بار دیگر عنوان شد که «تاب‌آوری آثار تاریخی ایران کاهش پیدا کرده است».

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

تاریخ و فرهنگ ایران - زن در هنر هخامنشی

زمان بسیاری است که می‌دانیم که در هیچ یک از نگاره‌های بی‌شمار تخت جمشید و شوش و پاسارگاد هیچ زنی به تصویر کشیده نشده است.

۱۷ آبان ۱۴۰۴

تاریخ و فرهنگ ایران - ستون سنگی باستانی، در دوخواهران نهاوند به‌دست آمد

همزمان با عملیات عمرانی در گستره‌ی «دوخواهران» نهاوند، یک قطعه ستون سنگی باستانی، به‌دست آمد و بار دیگر توانمندی بالای این منطقه تاریخی را برای پژوهش‌های باستان‌شناسی آشکار کرد. این یافته تازه می‌تواند زوایای تازه‌ای از تاریخ تمدن‌های کهن در باختر ایران را روشن سازد.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

۱۶ آبان ۱۴۰۴

تاریخ و فرهنگ ایران - تصویب رسمی منشور حقوق بشر کوروش بزرگ در یونسکو

در رویدادی تاریخی، در چهل‌وسومین کنفرانس عمومی یونسکو در سمرقند، یونسکو  «منشور کوروش کبیر» را به‌عنوان یکی از نخستین منشورهای حقوق بشر جهان، که بر احترام به تنوع فرهنگی تاکید دارد، به رسمیت شناخت.

۱۰ آبان ۱۴۰۴

شهر هرت

عباس سلیمی آنگیل (دبیر کارگروه آسیب‌شناسی پارسی‌انجمن): «نهاد» و «نهان» دو واژه‌ی فارسی‌اند که واگویه‌ی استانبولی آن‌ها «نیهاد» و «نیهان» می‌شود. سال‌ها پیش دیده بودم که نهاد را همچون نامی پسرانه به کار ببرند، اما ندیده و نشنیده بودم نهان نامی دخترانه باشد.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

تاریخ و فرهنگ ایران - دستیابی به شمش آهن تاریخی و کوره دمنده آبی در ماسوله

باستان‌شناسان به گستره‌ی گارگاهی ذوب آهن، شمش آهن تاریخی و کوره مجهز به سیستم دمنده آبی در ماسوله دست یافتند.