۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۴

تاریخ و فرهنگ ایران - نام خلیج فارس در سفرنامه‌های بیگانگان

از گذشته‌های بسیار دور تاریخی، یا از آغاز شکل‌گیری هازمان‌های (:جوامع) انسانی در فلات ایران و پیرامونش، همواره و همواره دریایی که در جنوب ایران پهنه‌ور است «خلیج فارس» یا «دریای پارس» نامیده شده است. جز این نام تاریخی و کهن، هیچ نام دیگری به آن پهنه‌ی آبی داده نشده است. حتا در نقشه‌های تاریخی ایران همیشه به نام «خلیج فارس» بر می‌خوریم. جغرافی‌دانان دنیای کهن در همه‌ی نقشه‌های جغرافیایی و کتاب‌ها و نوشته‌های خود تنها نام خلیج فارس را به‌کار برده‌اند.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

تاریخ و فرهنگ ایران - شناسایی سنگ‌گور ساسانی به خط پهلوی در آباده

سنگ‌گور نویافته‌ای به خط پهلوی ساسانی به تازگی در کوه خواجه عکاشه در شهرستان آباده در استان فارس شناسایی و به دست آمده است. گفته شده این نخستین نوشته‌ی تاریخی به‌دست آمده در این شهر است.

۶ اردیبهشت ۱۴۰۴

حکومت رضاشاه و «دستِ انگلیسی ها»! - دکتر علی میرفطروس

 پژوهش های اخیر نشان می دهند که در کودتای سوّم اسفند و روی کار آمدن رضاخان، دولت انگلیس نه تنها نقشی نداشت، بلکه بسیاری از دولتمردان انگلیس از وقوع کودتا دچار حیرت شده بودند.

وزیر مختار وقتِ انگلیس در ایران: «رضا خان، میهن پرست تر از آن بود که هرگز آلت دستی سرسپرده شود».

در آن دوران، همه در انتظار یک «شهسوارِ ناجی» بودند تا آرامش و امنیّت و آبادانی را در مملکت مستقر کند و در این «انتظار» -البتّه- از استقرارِ آزادی و دموکراسی سخنی نبود.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

زبان فارسی، رضاشاه، میرزا حسن رشدیه

مهدی تدینی:‌ شاید کمی عجیب باشد که در قرن پانزدهم خورشیدی لازم باشد سر آموزشـ«ــِ» زبان مادری و آموزش «به» زبان مادری در ایران بحث کنیم. کسی که تبلیغات قوم‌گرایانه را نمی‌بیند، یا ته قلب با آن همدل است یا به هر دلیلی خود را به خواب زده است. به هر حال، لازم نیست حتماً ایران‌دوست باشیم تا هر یک از ما از دمیدن در واگرایی قومی اجتناب کنیم و به مقابله با آن برخیزیم، بلکه کافی است قدری به عواقب این دست واگرایی‌ها فکر کنیم.

۲۴ فروردین ۱۴۰۴

تاریخ و فرهنگ ایران - دستیابی به دومین سنگ‌نوشته‌ی کتابی پهلوی در نقش رستم

دومین سنگ‌نوشته‌ی «پهلوی کتابی» از دوره‌ی ساسانی در محوطه‌ی نقش رستم و در پشت آرامگاه خشایارشا هخامنشی، کشف و خوانش شد.

استودانی که کتیبه پهلوی کتابی در کنار آن شناسایی شده است.

۲۳ فروردین ۱۴۰۴

زبان ایرانی - چند برابرنهاد پارسی از گردانشگر «فلسفه‌ی علم»

از دیرباز زبان فلسفه در کشور ما بسیار با واژگان بیگانه درآمیخته است. امروز این درآمیختن بیش‌تر با زبان‌های انگلیسی و عربی است. در روزگار ما بسیاری از مترجمان کتاب‌های فلسفی خود را به رنج نمی‌اندازند و واژگان تازه‌درون‌شده به فلسفه را به همان سان که هست، بیش‌تر به گونه‌ی انگلیسی، به زبان فلسفی می‌آورند. برای نمونه، برخی می‌گویند نمی‌توانیم برای واژه‌ی objective برابرنهادی بیابیم و همان «آبجکتیو» را در ترجمه‌های خود می‌آورند. یا اگر بخواهند هنرِ خود را نشان دهند، واژه‌ی عربیِ «عینی» را به جای آن می‌گذارند. اما اندک مترجمانی نیز هستند که نگران و پایبندِ زبان پارسی‌اند و می‌کوشند آن را پاس بدارند و تنها به دنبال پایان دادنِ ترجمه‌ی خود نیستند.

رستاخیز میهن پرستان - رضا احمدی

تاریخ و فرهنگ ایران - پیدا شدن معدن‌های گمشده‌ی هخامنشی در ایلام

باستان‌شناسان در دامنه‌ی رشته‌کوه زاگرس در منطقه‌ی آبدانان ایلام، سه معدن را شناسایی کرده‌اند که گمان می‌رود معادن گمشده‌ی هخامنشی باشد. گمانه (:فرضیه) آن‌ها بر این است که این معادن، منبع اصلی تامین سنگ‌های کاخ داریوش بزرگ هخامنشی در شهر باستانی شوش بوده است.