دشوار است که دلبسته‌ای از دلبستگان موسیقی سنتی ایران را بیابیم که بخش یا بخش‌هایی از برنامه‌های رادیویی «گلها» را نشنیده باشد. این برنامه جایی برای هنرورزی شماری از برجسته‌ترین نوازندگان و خوانندگان ایران بود و سال‌های سال شنوندگان بسیاری را پای رادیو می‌نشاند تا بهترین قطعات موسیقی و دل‌انگیزترین صداهای استادان آواز ایرانی را بشنوند. پایه‌گذار آن برنامه‌ی رادیویی ماندگار، زنده‌یاد داوود پیرنیا بود؛ برنامه‌ای که سرانجام با رنجش و آزرده‌دلی پیرنیا، سمت و سوی دیگری یافت.
در سال 1335 خورشیدی اندیشه‌ای نو در ذهن داوود پیرنیا شکل گرفت. او می‌خواست برنامه‌ای بسازد که در آن نخبگان موسیقی ایران هنر خود را عرضه کنند. پیرنیا این اندیشه را پی گرفت و در همان سال، نخستین برنامه‌ی رادیویی گلها را از رادیو پخش کرد. این برنامه بی‌درنگ شنوندگانی فراوانی در سراسر ایران یافت. دیگر همه‌جا سخن از برنامه‌ی گلها بود و کار ارج‌داری که پیرنیا انجام داده بود.
هسته‌ی نخست ارکستر گلها را کسانی شکل دادند که از ناموران و بلندپایگان موسیقی ایران بودند، یا در گذر پخش سالیان گلها به جایگاهی که به‌راستی شایسته‌ی هنر والای‌شان بود، دست یافتند. استادان تراز نخستی مانند: ابوالحسن صبا، مرتضی محجوبی، لطف‌اله مجد، علی تجویدی، مهدی خالدی و کسانی دیگر که سپس‌تر به این برنامه پیوستند، مانند: جلیل شهناز، همایون خرم، جهانگیر ملک، جواد معروفی و استادان دیگر. گلها در سال‌های پخش نام‌های دیگری هم گرفت؛ مانند: گلهای رنگارنگ، یک‌شاخه گل و گلهای صحرایی. هرچند گلها تا سال 1357 از رادیو پخش می‌شد، اما داوود پیرنیا به‌سبب دشمنی‌های بی‌جای دو تَن از هنرمندان، در سال 1345 از مدیریت این برنامه استعفا کرد، در حالی‌که 405 برنامه‌ی بسیاری شنیدنی که اکنون گنجینه‌ای بی‌همتا در موسیقی سنتی ایران دانسته می‌شوند، از خود به‌یادگار گذاشت.
داوود پیرنیا از خانواده‌ای سرشناس برخاسته بود. پدر او میرزا حسن‌خان پیرنیا (مشیرالدوله) سیاستمدار و نویسنده‌ی کتاب باارزش «ایران باستان» بود. مادرش نیز نَسَب به شاهزادگان قاجاری می‌بُرد. پیرنیا در سال‌های جوانی راهی سوییس شد و در آن‌جا رشته‌ی حقوق خواند و به ایران بازگشت. بازگشت او به ایران با انجام کارهای سودمندی در دادگستری همراه بود. پیرنیا با کمک دوستان حقوق‌دان خود کانون وکلای دادگستری را بنیاد گذاشت و در این راه کوشش ارزنده‌ای کرد. او که نواختن پیانو را آموخته بود و به موسیقی اصیل ایران نیز دلبستگی بسیار داشت، در سال 1335 خورشیدی پخش برنامه‌ی رادیویی گلها را با گرد آوردن آهنگسازان، نوازندگان و خوانندگان نام‌آور آغاز کرد. پیرنیا تا سال 1345 به مدیریت این برنامه و پخش پیوسته و بی‌گسست آن ادامه داد. اما در این سال دچار بیماری شد و چندگاهی از سرپرستی برنامه‌ی گلها دور ماند. همان دوری سبب شد که دوسه تَن از هنرمندان در کاری نسنجیده و خودخواهانه خواستار کناره‌گیری پیرنیا شدند، به این بهانه که او هنرمند نیست! این کار آن‌ها دل‌آزردگی پیرنیا را در پی داشت و او ترجیح داد در برابر چنان ناسپاسی و جفایی، استعفا کند. بدین‌گونه او برنامه‌ای را که با شور و مِهر بسیار بنیاد نهاده و ادامه داده بود، رها کرد.
داوود پیرنیا سرانجام در یازدهم آبان‌ماه 1350 خورشیدی، 55 سال پیش، دیده از جهان بربست، اما یادگاری بسیار باارزش از برنامه‌ی گلها از خود به‌جا گذاشت که نام او را همواره زنده نگه خواهد داشت.
امرداد - نگار جمشیدنژاد
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر