نمایشگاه «ایران به تو میاندیشد» در کاخ سعدآباد، سفری است از دل مهرازی (:معماری) کهن تا روح آیینها و چشماندازهای تاریخی ایران؛ جایی که هربرت کریممسیحی، عکاس و مستندساز میراث فرهنگی، سالها سفر و دیدهها را در قابهایی گرد آورده که هرکدام روایتگر هزاران سال حافظهی این سرزمین یکپارچهاند.
رشتهکوهها و کوههای پراکنده، دشت، استپ و نواحی نیمهصحرایی در ایران تشکیل یافته است. در نگاه نخست کوهها شاید برآمدگیهای عادی هستند که مانند آن در سراسر جهان وجود دارد؛ اما ایرانیان از دیرباز تا اکنون، زندگی، تاریخ، استوره، فرهنگ و تمدن خود را با آن پیوند دادهاند.
خبر انتشار دو آلبوم «یاغی» و «پلاک ۴۴» از کوروش یغمایی، خواننده، آهنگساز، تنظیمکننده و نوازنده موسیقی ایرانی، که به زودی از سوی کمپانی آمریکایی «Now Again Records» روانه بازار خواهد شد، با خبری دیگر همراه شد؛ خبر کنارهگیری پدر راک ایران، از عرصه موسیقی. یغمایی که سالها با نغمههای جسورانه و متنهای شاعرانهاش صدای یک نسل بود و توانست به راک هویت ایرانی بدهد، اکنون پس از سالها شور و خلاقیت، تصمیم گرفته دست از نواختن و آفرینش موسیقی بردارد.
تمدنهای بزرگ بشری از گذشته تا به امروز نقش چلیپا را بر جنگافزارها، سر در خانهها، چرخهای نخریسی، سنگ گورها و … نهادهاند؛ اما این نشانوارهی چلیپا در نزد آریاییان عصر ودایی و عصر اوستایی، نشان مقدسی بود که مهریان، چلیپا و چلیپای شکسته را بر دستهای خود یا بر لباسهایشان میآویختهاند. در نزد بومیان فلات ایران، وجود چلیپا بر پیکرهی شیر دوسر در جام زرین کلاردشت (۱۰۰۰ تا ۶۰۰ پیش از میلاد) حاکی از اهمیت این نشانواره در نزد اقوام ایرانی بوده است.
آذرماه، یادآورِ فروغ مینوی است. از ژرفای خاکِ کهنِ ایران تا برترین بلندای اندیشه، همواره آتش و روشناییِ آن، نمادِ راستی، پاکی و پیوند میان آدمی و اهورامزدا بوده است. در خانمان و دل مردمان، اخگری نیاکانی از فروغ اهورایی برپاست که نه باد خاموشش تواند کرد و نه روزگار از یادش تواند برد. آذرگان، جشنِ سپاس از این فروغ است؛ یادکردِ آتشی که نماد جان و روانِ روشنیجوی منِ ایرانی است.
چند روز پیش رجب طیب اردوغان، رییس جمهور ترکیه، بار دیگر در سخنانی بیپایه، یکی از شناختهشدهترین و نامبردارترین فرزانگان دانشمند ایرانی، پورسینا (ابنسینا)، را به تاریخ ترکیه نسبت داد و مردمان کشورش را «وارث» دانش پزشکی «شفابخش» او دانست!
چند روز گذشته، اقدام یک برنامه سرگرمکننده اینترنتی، با عنوان «بازمانده»، و پرتاپ سنگ به نمادهای تاریخی ایران، واکنشهای فراوانی را در میان دوستداران تاریخ و میراث فرهنگی برانگیخته و سبب خشم و دلنگرانی آنها شده است. برخی از کارشناسان تاریخ و میراث فرهنگی این اقدام را ناسنجیده و در پیوند با نبود سواد میراثی و آگاهی آنها دانسته و سهوی به شمار آوردهاند که باید به برگزارکنندگان و دستاندرکاران برنامه، تذکر داده شود و از کار آنها پیشگیری کرد.
صحنهای کوتاه از یک فیلم که در بخشی از آن مسابقه سرگرمی هست، شاید در نگاه اول چیز مهمی نباشد. اما وقتی در آن صحنه، نمادهای هزارانساله ایران -شیردال، درفش کاویانی، نقشمایههای باستانی- به «سیبل سنگپرانی» تبدیل میشوند، مسئله دیگر شوخی، سرگرمی یا خلاقیت نیست. این یک ضربه نمادین است؛ ضربهای که هر ایراندوست واقعی آن را با گوشت و پوست حس میکند.
