۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۸

واژه‌شناسی: «اُلوَر»، کهن‌واژه‌ای مادی در پارسیِ کاشان

بزرگمهر لقمان: پیش از آنکه از ریشه‌شناسی و واج‌شناسی گوییم، سزد سخنی چند از ویژگیهای زبان‌شناختیِ کاشان و دهکده‌هاش گفتن.
کاشان و روستاهای پیرامونش، که پاره‌ای از کهن‌بومِ ماد به شمار ‌روند، بسیاری از ویژگیهای زبانشناختیِ زبانهای باستانیِ ایران ـ از گفت‌شناسی(نحو) و چِم‌شناسی(معنی‌شناسی) تا واژه‌شناسی(صرف) و واج‌شناسی(فونولوژی) ـ را در خود نگه داشته‌اند.

۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۸

دژ سریزد‌ مهریز؛ نخستین بانک ایران و جهان

سریزد یکی از روستاهای شهرستان مهریز با دیرینگیِ چندهزار ساله است. سالیان درازی مردم برای رفتن به شهر یزد باید از این گستره می‌گذشتند از همین رو به این روستا «سریزد» می‌گویند.

۲۰ اردیبهشت ۱۳۹۸

شادی گُهَرِ ماست

کورش جنتی: ایرانیان، در دورۀ باستان، نگرشی این‌جهانی و زندگی‌اندیش داشتند. زَرتُشت پیامبرِ باستانی ایرانیان، شادی را اَهورایی و اندوه را اَهریمنی می‌دانست. در جهان‌بینی اُسطوره‌ای ایرانیان، اَهریمن بر جهانِ پاک و مینَوی اَهورامزدا می‌تازد و آن را با بدی آلوده می‌کند. پس از آن، فَروَهَرِ  انسان، جامۀ گیتی می‌پوشد و به این جهان می‌آید تا در این دوران آمیختگیِ نیک و بد، که سرانجام با پیروزی نیکی به پایان خواهد رسید، با کارهای خوب خود به پیروزی اهورامزدا یاری برساند. اهورامزدا نیز شادی را می‌آفریند که تابآوری (تحمّل) زشتی‌ها و بدی‌ها را برای انسان آسان‌تر کند.

۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۸

شاهنامه فردوسی بزرگ، ناجی شناسه‌ی ایرانی

سرزمین پهناور ایران در درازای تاریخ، تلخ و شیرین بسیاری را چشیده و فرازوفرودهای بسیاری را از سر گذرانده است. تاریخ گواهی می دهد که ایرانیان، فارسی را به همت بزرگان و اندیشمندان‌شان نگاه داشته و گسترده‌اند.
Image result for ‫شاهنامه فردوسی، ناجی شناسه‌ی ایرانی‬‎

آتشکده‌های ایلام بازمانده‌ی تاریخی کهن

استان ایلام یکی از استان‌های ایران است که در باختر (:غرب) کشور جای گرفته است. این استان با گستره‌ای کوهستانی در شمال و دشت‌های گسترده در جنوب، دارای چشم‌اندازهای طبیعی، باستانی و تاریخی بسیاری است که کمابیش ناشناخته مانده است. یادمان‌های باستانی و تاریخی استان ایلام گویای دیرینگی تمدن در این کهن‌دیار است که هر یک به تنهایی توانایی جذب گردشگران داخلی و خارجی را دارد.
سازه‌ی باستانی چهارتاقی در شهرستان دره شهر جای دارد

۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۸

نام خلیج پارس در دل تاریخ نقش بسته است

نخستین نشست تخصصی انجمن دوست‌داران میراث فرهنگی «تاریانا» خوزستان  در سال 1398 خورشیدی که به مناسبت روز ملی خلیج‌فارس در اهواز برگزار شد پیشینه‌ی نام این دریای بزرگ را در درازای تاریخ مورد واکاوی و بررسی قرار داد.

۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۸

آشنایی با غارهای استان یزد

غارها از پدیده‌های رازآمیز و شگفت‌انگیز طبیعی‌ای هستند که از گذشته‌ی دور در زندگی انسانی تاثیر داشته‌اند. برخی از این غارها برای صدها سال محل زندگی انسان و حتا شکل‌گرفتن بخشی از تمدن انسانی بوده‌اند که شواهد آن باقی مانده است.  نمونه‌ای از این گونه غارهای باستانی، اشکفت یا غار لاکو (Lascaux ) در ناحیه‌ی دوردن (Dordogne) در جنوب باختری فرانسه است که آثار باستانی نقاشی شده بر دیوارهای آن20 هزار سال دیرینگی داشته باشند. در کشور عزیز ما ایران نیز، غارهای با گواهی (شواهد) تاریخی یافت شده‌اند که از جمله آن‌ها می‌توان به غار کره فتو (Krafatou) در استان کردستان (شهرستان دیواندره) اشاره کرد که آثاری از سکونت بیش از دو هزار ساله‌ی انسان در آن به دست آمده است.

۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۸

تأملات بهنگام؛ خشم، خشونت، خون و دیگر هیچ!

- از آغاز شکل‌گیری شیعه‌گری تا همین امروز، آنچه ملایان شیعه از روی منبر به گوش مستمعین خوانده‌اند، جز دروغ و نفرت‌پراکنی نسبت به «غیرشیعه» نبوده است. برای نمونه، چون به محتوای روضه‌ها و ذکر مصیبت واقعه کربلا و متن زیارت عاشورا دقیق شویم، در آنها جز هتاکی و نفرت‌پراکنی نسبت به خلفای سه‌گانه و باقی مخالفین شیعه‌گری نمی‌یابیم. آخوند شیعه قرن‌هاست که از بام تا شام در مکتوبات و منقولات‌اش مشغول هتاکی و خشونت‌ورزی علیه «غیرخودی»هاست.
شیعه‌گری بیشترین نقش را در تولید خشونت در تاریخ چند قرن اخیر ایران ایفا کرده‌ است

۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۸

بازگشت «شیر ایرانی» پس از ۸۰ سال به ایران

- عضو هیات مدیره باغ‌وحش ارم تهران می‌گوید برای آوردن این شیرها به ایران حدود شش سال تلاش کرده‌اند و مشکلاتی چون استانداردسازی باغ‌وحش ارم و تحریم‌های آمریکا را پشت سر گذاشته‌اند.
- «شیر ایرانی» از گونه‌های منقرض‌شده حیات وحش در ایران است که فقط در کشور هندوستان یافت می‌شود.
- پارک ارم «یک شیر نر از انگلستان و یک شیر ماده از ایرلند» خریداری کرده و از امروز در مجموعه خود به نمایش می‌گذارد.