۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۹

هنر و پیشه ایرانی - آسیابانی؛ سفر دَوَرانی سنگ و آسیاب

در دهه‌ها و سده‌های گذشته، همه‌ی آن‌هایی که در تولید و پخت نان دست داشتند، بسیار بیشتر از امروز، در نگاه مردم از ارج و ارزش برخوردار بودند. نان، خوراک اصلی مردم بود. برای به دست آوردن آن باید رنج می‌کِشیدند و سختی را بر خود هموار می‌کردند. از کشت گندم و درو کردن آن گرفته تا آرد کردن و پختِ نان.

۱۵ اردیبهشت ۱۳۹۹

زیست بوم ایران - هوبَره؛ ستیز با عقاب‌ها، گریز از پرنده‌بازان

از چنگال عقاب‌های شکاری رهایی پیدا کند، از دست پرنده‌بازان کشورهای پیرامون خلیج فارس راه گریزی ندارد. درمانده و زمین‌گیر شده است و به هر سو که می‌رود تله‌ای پنهان‌شده، گرفتارش می‌کند. گوشتش را نمی‌خواهند، کاری به زیبایی پرها و راه رفتن خرامانش ندارند، می‌خواهند زنده‌گیری‌اش کنند و با خود به کشورهای عربی ببرند و این پرنده‌ی کمیاب را به جان شاهین‌های جنگ‌جو بیندازند.

۱۴ اردیبهشت ۱۳۹۹

هنر و پیشه ایرانی - حلبی‌ سازی؛ کورسوی چراغ یک پیشه

پیشه‌ی آسان و بی‌دردسری نبود. با ورقی تیز و بُرا سر و کار داشتند و یک لحظه غفلت، زخمی کاری روی دست‌شان می‌گذاشت. باید همه‌ی حواس‌شان جمع کار می‌شد و دوروبرشان را فراموش می‌کردند. این پیشه بردباری می‌خواست و احتیاط در کار. نیاز مردم هم بود. هرچه می‌ساختند به کار زندگی روزمره می‌آمد.

زیست بوم ایران - کرکس پشت سفید؛ پاک کننده‌ی زیست بوم

در نگاه انسان، پرنده‌ی  نفرت‌انگیزی است؛ پیکر ترس‌آور و سر و گردنی زشت دارد. نگاهش بی‌تفاوت و بودنش آزاردهنده است. مردارخوار است و همین از نگاه ما چندش‌آورش می‌کند. بیچاره کرکس! آن همه سود به انسان می‌رساند و باز آدم‌ها دست از بدگویی از او برنمی‌دارند.

۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۹

در ستایشِ روشنگری، مُدارا، و شجاعتِ اخلاقی - دکتر علی میرفطروس


* تاریخ معاصر ایران چونان آئینۀ شکسته ای است که تصاویر کج و معوجی از چهره های سیاسی ارائه می دهد، خصوصاً که این « آئینه » به زنگارِ  ایدئولوژی های فریبا (چه دینی و چه لنینی) نیز آغشته است.
* ما  نمی توانیم – و نباید – با فرا فکنی و فرار از اشتباهاتِ ایرانسوزِ خود  راهِ اشتباهات آینده را هموار کنیم.
* در جامعه ای که همه ، یک جور می اندیشند ، دیگر کسی نمی اندیشد!  
***

گذری در تاریخ - ۱۴۰۰ سال چیرگی اسلام بر ایران، بخش دوم، زنان در حمله تازیان – خسرو فروهر

زیست بوم ایران - گربه‌ی پالاس؛ گوشه‌نشین و گریزپا

پیکری کم و بیش ترسناک دارند. دندان‌های نیش آن‌ها بلند است و از همین‌رو تصویری که از چهره‌ی این حیوان در ذهن نقش می‌بندد، اندکی هول‌آور است. اما ترسناک نیستند. بی آزارند و گوشه گیر. پیکر تنومند آن‌ها بیشتر به سبب موهای بلند و انبوهی است که دارند.

۱۲ اردیبهشت ۱۳۹۹

تاریخ ایران و جهان - ارتش هخامنشی در اروپا

فرمانده ارتش هخامنشی در نیمه‌ی فروردین ماه سال 45 شاهنشاهی (514 پیش از میلاد)، با 81  هزار سرباز از دریای مرمره گذر کرد تا در اروپای جنوب شرقی اقوام غیرمتمدن را از نزدیکی مرزهای ایران براند. این فرمانده، در 12 اردیبهشت سال 45 شاهنشاهی (2534 سال پیش در چنین روزی) نیروهای خود را دو دسته کرد.

زیست بوم ایران - لاک‌پشت پوزه عقابی؛ خونسرد و بردبار

دشوار بتوان باور کرد که یکی از گونه‌های جانوری خلیج فارس، 200 میلیون سال است که به زندگی خود ادامه می‌دهد و از روزگار دایناسورها تاکنون، بسیار کم دچار دگرگونی شده است. اما حقیقت همین است. با این همه، همین گونه‌ی سازگار با زیست‌بوم، که از فراسوی زمان گذشته و هیچ رویداد و دگرگونی‌ای نتوانسته است تکانش بدهد، اکنون از دست انسان‌ها به ستوه آمده است و در تنگنای ماندن یا از میان‌رفتن دست‌و‌پا می‌زند.

هنر و پیشه ایرانی - نمدمالی؛ پاکوبی و دست‌افشانی

زمانی که خواستیم نونوار شویم و «مدرن» زندگی کنیم، نمدها را دور انداختیم، چین به دماغ آوردیم و گفتیم: «پر از پُرز و کرک‌اند و زود وا می‌روند!» انگار این ما نبودیم که سده‌ها با این زیرانداز ساده و گرم، نسل به نسل زندگی کرده بودیم. نمدها را به سادگی کنار گذاشتیم و زیراندازهایی را پهن کردیم که از الیاف شیمیایی است؛ اما یکی از «خاصیت»های نمدهای سنتی را هم ندارند.