۲۰ اسفند ۱۳۹۸

نوروز: سنگر وُ سایبانِ ملّی - دکتر علی میرفطروس

* در توفان های سهمگین تاریخی، ما -بعنوان ایرانی- تنها در سه چیز  خودمان را از مسلمان های دیگر جدا کردیم.
* شاهنامه آئینه ای بود که ایرانیان با نگاه به آن، هویّتِ ملّی و تاریخیِ شان را بخاطر می آوردند. بنابر این، شاهنامه، حافظِ حافظهء ملّی ما است!
* با وجود تلاش وُ تحمیلِ حکومت ها، شاهنامه های اسلامی-شیعی نتوانستند درمیان مردم ما مقام و منزلتی بیابند.
***

میرنوروزی، آیین باستانی پیشواز نوروز ایران (بخش یکم)

میرنوروزی، نمونه‌ای از نمایش ایرانی بوده که ریشه در آیین‌های کهن داشته است. این نمایش زیبا و کهن ایرانیان از جمله آیین‌های باستانی در پیشانی نوروز و بهار است که در درازای سده‌ها و هزاره‌ها ماندگار شده است.

به زیست بوم کشور آسیب نرسانیم

کسی نمی‌داند از چه زمانی گروهی به فکر افتادند که «سمندر لرستانی» را به سفره‌ی هفت‌سین بیافزایند! اگر از آن‌هایی که چنین می‌کنند بپرسیم سمندر لرستانی چه پیوندی با نوروز و آیین‌های نوروزی دارد؟ شاید تنها پاسخی که بشنویم چیزی همانند این باشد که: «نام این دوزیست (:سمندر) با «سین» آغاز می‌شود»! چه این سخن را خنده‌آور بدانیم چه شگفت‌انگیز، گروهی چنین می‌کنند و این گونه‌ی جانوری نایاب را به‌جایی رسانده‌اند که اکنون شمار این جانور زیبا به کمتر از هزار رسیده است و همین شمار اندک نیز در آستانه‌ی از میان رفتن‌ است.

۱۹ اسفند ۱۳۹۸

روزی که کار ساختن تاق کسرا به پایان رسید

1469 سال پیش در چنین روزی، 19 اسپند سال 1109 شاهنشاهی برابر با 09 مارس سال 551 میلادی، کار ساختن تالار تازه در کاخ پادشاهی تیسفون که به تاق کسرا (ایوان مدائن) آوازه است با شتاب به پایان رسانده شد تا برای آیین‌های نوروزی آن سال آماده باشد. این کاخ که بخش هایی از آن همچنان پا برجاست در 36 کیلومتری جنوب بغداد ساخته شد و برای 772 سال پایتخت ایران بوده است.

۱۸ اسفند ۱۳۹۸

بارگیریِ «چند سخن که دبیران در قلم آرند» از بیهقی


پارسی‌انجمن: از ابوالفضل بیهقی نویسنده‌ی «تاریخِ بیهقی» (درگذشته‌ در سالِ ۴۷۰ مهی) نامه‌ای بازمانده که در آن برایِ ۳۷۳ «سخن» که بیشترِ آنها پارسی است برابرِ عربی داده شده است!

۱۶ اسفند ۱۳۹۸

روزی که سالنمای ایرانیان ساخته شد

941 سال پیش در چنین روزی، 16 اسپند سال 1637 شاهنشاهی برابر با ششم مارس 1079 میلادی، کار شمارش (محاسبه) و ساخت سالنمای خورشیدی ایرانیان از سوی عمر خیام نیشابوری به سر انجام رسید. این سالنما که به گاهشمار جلالی آوازه است، در زمان جلال الدین ملکشاه سلجوقی تنظیم شده است.

۱۲ اسفند ۱۳۹۸

روزی که انگلیس متجاوز هرات را از مام میهن جدا، و افغانستان را مستقل کرد

163 سال پیش در چنین روزی، 12 اسپند 2415 شاهنشاهی برابر با 02 مارس 1857 میلادی، پس از دومین نبرد انگلیس متجاورز با ایران، پیمان پاریس برای سرزمین هرات، میان دو کشور در پاریس بسته شد.