۱۱ بهمن ۱۳۹۸

بارگیریِ «فرهنگِ واژه‌های کهن در زبانِ امروزِ آذربایجان»

پارسی‌انجمن: آذربایجان سدها سال جایگاهِ آتشِ ورجاوندِ ایران‌زمین بوده و آذرگشسپ، سرداران و پهلوانانِ ایرانی را برایِ نگهبانی از میهن نیرو و امید می‌بخشیده، چونان‌که فردوسی از آن جای با نامِ نشستگاهِ بزرگان و سران و سالارانِ ایران یاد کرده است:

روستای شگفت‌انگیز قورتان، دومین بنای خشت و گل ایران

شگفت نیست نام روستایی در دل اصفهان «قورتان» باشد؟ قورتان چگونه واژه‌ای است و به چه چم (:معنا) است؟ گفته شده گستره‌ای که این روستا در آن جای گرفته، یکی از شکارگاه‌های بهرام پنجم ساسانی (بهرام گور) بوده است. چون این پهنه گورخرهای فراوان داشته است به نام «گورتان» آوازه پیدا کرده و اندک‌اندک با دگرگونی در زبان، به «قورتان» تبدیل شده است.

سالروز شکست مغولان در ایران‌زمین

799 سال پیش در چنین روزی، در 11 بهمن سال 1779 شاهنشاهی برابر با 31 ژانویه 1221 ترسایی، درگیری با مغول‌ها در پَروان (غزنه)، و درگیری با دیگر نیروی خارجی در ایران خاوری (افغانستان امروز)، با پیروزی سپاهیان ایران به پایان رسیده است.

۱۰ بهمن ۱۳۹۸

نیم نگاهی به شاهِ دکترعبّاس میلانی ( بخش۲) - دکتر علی میرفطروس

* تاریخ در زمان و مکان(جغرافیا) تحقّق می یابد و لذا، درکِ زمان  و مکان برای درکِ  یک شخصیّت یا یک رویدادِ تاریخی  ضروری است.
*اصلاحاتِ شاه و تغییر ساختار اجتماعی-فرهنگی ایران، شرایطی به وجود آورده بود که شریعتی و مطهّری آنرا «حالتِ نیم مُرده و نیم زندۀ دین» می نامیدند.
* دکترمیلانی چنین وانمود می کند که گوئی شاه از کودکی «درمکتب اسلام» تربیت شده بود، در حالیکه خصلتِ ضد آخوندی و عموماً سکولار و عُرفیِ رضاشاه، تعلیم وُ تربیتِ دینیِ شاه را ممنوع یا دشوار کرده بود.
***

روستای شگفت‌انگیز اُشتبین با نشانه‌هایی از تاریخ

به هر جای روستای اُشتبین (اوچ‌تبین) در جلفای آذربایجان شرقی که گام بگذارید نشانه‌هایی از 500 سال پیش، روزگاری که صفویان بر ایران فرمانروایی می‌کردند، پیدا خواهید کرد. یک نشانه، خانه‌های اُشتبین است که سبک و شیوه‌ی مهرازی آن‌ها صفوی و قاجاری است. نرده‌های زیبا، ارسی‌ها، پنجره‌ها و سرستون‌های نقش‌دار، رنگ‌و‌رویی دل‌انگیز به خانه‌های این روستای سردسیر داده است. افزون‌بر اینکه از هنرورزی مردم آن نیز داستان‌ها می‌گوید.

جشن سده، بر همه‌ی ایرانیان و پاسداران فرهنگ ایران باستان خجسته باد!

«سده» جشن باستانی و پایدار ایرانیان

دهم بهمن برابر است با جشن سده، آیین هزاران ساله ایرانیان. در ایران باستان از آغاز آبان تا پایان اسفند را دوره سرما می‌خواندند که صد روز پس از آغاز این دوره و پنجاه روز مانده به نوروز «سده» و جشن آتش بود.

۹ بهمن ۱۳۹۸

جشن سده، یادبودِ یافتن رازِ آتش‌افروزی

جشن سده پس از نوروز، یکی از باارزش‌ترین و باستانی‌ترین آیین‌های ایرانیان است. آرمانِ این نوشتار، نگاهی نوین بر جنبه‌هایی انسان‌شناختی از کشف چگونگی افروختن و نگهداری آتش به‌دست انسان است.

جشن ایرانی سده، بازگوکننده همازوری ایرانیان

در هنگام غروب 10 بهمن‌ماه آتش «سده» فروزان می شود. آتشی به بزرگی شکوه و فر دیروز ایران، به گرمی پیوند امروز دستان ایرانیان و به روشنی فردای ایران و ایرانی‌.

روستای شگفت‌انگیز قارنه، روستایی آرمیده در دل تاریخی هفت هزار ساله

در کوه قارنه، از رشته کوه‌های کلاه قاضی اصفهان با بلندی دو هزار متر، بازمانده‌ی نیایشگاهی به نام آناهیتا دیده می‌شود که اکنون بخش‌هایی از آن به‌جای مانده است. یکی از شگفتی‌های این نیایشگاه کاربرد تیرهای آهن در پی بنا است. این را کاوش‌های باستان‌شناسی نشان داده است. در پایین این نیایشگاه، روستایی با دیرینگی هفت هزارساله هست که به نام «قارنه» شناخته می‌شود. گفته شده است، بانی روستا قارن پسر کاوه‌ی آهنگر بوده است. خاندان کارن، یکی از هفت خاندان بزرگ و نام‌آور روزگار ساسانیان بوده‌اند.

۸ بهمن ۱۳۹۸

روستای شگفت‌انگیز هفتادُر، روستایی به دیرینگی تاریخ

در دهستان عقدای شهرستان اردکان یزد، در گستره‌ای کویری که کوه‌ها دور تا دور آن را گرفته‌اند، روستایی دیده می‌شود که تاریخ دیرینه‌ی آن صدها سال کهن‌تر از بنای اردکان است. این روستا «هَفتادُر» نام دارد و فاصله‌اش از شهر اردکان 30 کیلومتر است.