گیلان بیش از هر چیز به سرسبزی و جنگل‌های پُر دار و درخت شناخته می‌شود. در میان آن درختان سر به آسمان کشیده، 90 پایه درخت کهنسال دیده می‌شود که نزدیک به 70 پایه‌ی آن‌ها ثبت ملی شده و ارزش‌های بسیار آن‌ها را برای زیست‌بوم ایران می‌شناسیم. سرو هرزویل یکی از آن درختان دیرینه‌سال گیلان است که باید افزون‌تر شناخت.
سنگ‌نوشته‌ای که در دشت مرودشت یافته شده، تاکنون نخستین سنگنوشتهی به‌دست آمده‌ای است ک نام اشوزرتشت بر آن نگاشته شده است.
در شهرستان‌ها وشهرهای استان البرز، مانند کرج، شهر آسارا، بخش مرکزی، روستاهای شهرستانک، ده کرچان، و جاهای دیگر، یازده چنار، پنج اُرس، دو درخت توت، یک داغدان، و یک زبان گنجشک، چند سده‌ای دیده می‌شوند. با این درختان کهن ولی استوار و سرافرازِ استان البرز، بیشتر آشنا شویم.
مدیر پایگاه جهانی تخت جمشید از پیداشدن سنگ‌نبشته مربوط به اواخر دوره ساسانی در نزدیکی شهر استخر در مرودشت خبر داد که نام اشو زرتشت بر آن نوشته شده است.
در پی تازه‌ترین کاوش، آثار و شواهد معماری مانند دیوارهای سنگی و خشتی، و سنگفرشی از ۳ فاز گوناگون، که گمان می‌رود از دوره‌ی سلوکی و اشکانی برجای مانده باشد، در تپه گوهره بیستون به‌دست آمد.
زمانی که گروهی از استادان دانشگاه تهران برای بررسی و شناساندن دیرینگی درختان سرو روستای «بان سرو» به استان ایلام رفته بودند، با 18 اصله درخت کهنسال روبه‌رو شدند که تا آن زمان چندان شناخته شده نبودند. آن‌ها بررسی‌های خود را آغاز کردند و دریافتند که دیرینگی سروها به 2200 تا 3000 سال می‌رسد. از همه شگفت‌تر آن که سروها در میان سنگ‌های رسوبی و صخره‌ای روییده بودند.
نشانه‌های تمدن دیرینه‌ی ما فراوان است. از یافته‌های باستان‌شناسی گرفته تا تخت‌جمشید و تاق کسرا و بسیاری نمونه‌های دیگر. در این میان، یک نشانه هست که از دیرپایی فرهنگ و تمدن ایران و تلاش مردمان این سرزمین برای آبادانی و پیشبرد زندگی، سخن می‌گوید. آن نشانه، درخت سرو چند هزارساله‌ی ابرکوه است؛ سروی که هنوز شاداب و پابرجاست.
در استان خراسان شمالی، شمار درختان کهنسال و دیرپا فراوان است. از این دید، شاید همتایی برای آن استان، در میان دیگر استان‌های کشور یافتنی نباشد. در خراسان شمالی 23 اُرس کهنسال دیده می‌شود که دیرینگی‌ای میان 1000 تا 2800 سال دارند. آن درختان سبز و سرفراز در جای‌جای خراسان شمالی پراکنده‌اند و ارزش زیست‌بومی و حتا مادی بی‌شماری دارند. بدان اندازه که اُرس سرانی، در شهرستانش شیروان را 10 میلیون دلار قیمت‌گذاری کرده‌اند!
در استان قزوین شماری از درختانی را می‌توان یافت که دیرینه سال‌اند. روزگار جوانی و میان‌سالی را پشت سر گذاشته‌اند و به کهن‌سالی رسیده‌اند و هم چنان زندگی می‌بخشند و شادی ارمغان می‌کنند. در اینجا، با شماری از درختان کهنسال استان قزوین بیشتر آشنا می‌شویم.
