پژوهشگران تاریخ تهران به گواهی نقشههای ثبتی و خاطرات نوشتاری محلهی سنگلج، باور دارند مدرسهی طوبی، نخستین مدرسهی دخترانهی تهران در دورهی قاجار بوده و نباید به بهانهی ساختوساز ویران شود، با اینهمه وکیل مالک کنونی سازه ادعا میکند این ساختمان، مدرسهی تاریخی طوبی نیست.
به گزارش ایرنا، «طوبی آزموده» مدرسهای دخترانه را در دوران مشروطه بنیانگذاری کرد. امروز این مدرسه نگران ویرانی و نابودی است؛ مدرسهای که خاطرات بسیاری از دختران چندین نسل را بر جانش ثبت کرده است. این مدرسه در محلهی سنگلج جای دارد؛ محلهای که در هر کوچهاش میراثی از گذشته را در خود دارد و ساختمانهایی با پیشینهای صدساله. اینک با چنین پرسشی روبهرو هستیم که آیا این ساختمانِ در آستانهی ویرانی همان مدرسهی طوبی است یا نه، تنها مِلکی قدیمی؟
ساختمانی با داستانی غمانگیز
وقتی وارد خیابان حافظ میشویم چند گام پایینتر از حسنآباد و محلهی کاموا فروشها، سمت راست کوچهای به نام «توبا آزموده» خودنمایی میکند؛ توبایی که با «ت» نوشته شده است. امروز غم سنگینی بر ساختمان مدرسه طوبی آزموده سایه انداخته است. مدرسهای که انگار گوش شنوایی برای شنیدن نداشته و همه غمها و غصههایش را در دلش جای داده است.
یکی از اهالی و ساکنان دیرینهی محلهی سنگلج میگوید: محلهی سنگلج و مدرسه طوبی دارای بافت کهن است و نیاز به توجه ویژه از سوی مسوولان میراث فرهنگی دارد. بهراستی حیف است که نخستین مدرسهی دخترانه در تهران که با کوشش و همت بانویی توانمند راهاندازی شد، به راحتی ویران شود. گچبری و بنای ساختمان پیش از فروش و واگذاری به شخص، از زیبایی دلانگیزی برخوردار بود و چشم هر بینندهای را خیره میکرد. کاش میراث فرهنگی اقدام به خریداری و یا ثبت ملی این اثر میکرد و ساختمان با اندکی مرمت و بازسازی برای نسلهای دیگر بهیادگار میماند.
این در حالی است که چندی پیش کسی به نام «ابوطالب قبادپور» به عنوان وکیل مالک ساختمان معروف به مدرسهی طوبی با خبرنگار ایرنا تهران تماس گرفت و ادعا کرد که این ساختمان پیش از این مدرسه نبوده است. دقایقی پس از آن، ساکن قدیمی محلهی سنگلج، همان پیرمرد مغازهدار، نیز با یک تماس تلفنی تمام حرفهایش را انکار کرد!
ابوطالب قبادپور وکیل ملک ساختمان معروف به طوبی میگوید: این ملک یک ملک شخصی با اسناد رسمی است. مالکیت این ملک از سال ۱۳۱۳ در اسناد ثبت شده و او نیز آن را از وراث قانونی خریداری کرده است. هیچ سندی در ثبت اسناد یا مراجع رسمی وجود ندارد که این ملک را مدرسه بشناساند. مدتی که این ملک رها بوده و صاحبی بالای سر آن نبوده عده ای از فرصت استفاده کرده و عکسهایی را در فضای مجازی مبنی بر ادعای اینکه این ملک همان ساختمان مدرسه ناموس یا طوبی است، منتشر کردهاند.
وی ادامه میدهد: هیچ مدرکی مبنی بر کاربری آموزشی یا ثبت ملی این پلاک وجود ندارد و مدرسه «ناموس» به مکانی دیگر بُرده شده است. برپایهی آگاهیهای موجود، این بنا از آن ِ«میرزا اسحاقخان متحده» بوده که فردی مهم و بهگمان از قاجاریه است که فرشفروش بازار بوده و درگذشته است. حتا عکسهایی که اکنون منتشر شده و به عنوان سند ادعای مدرسه ناموس آورده میشود، مربوط به دوران پیش از خرید بنده است و در آن زمان، رنگ بنا توسی بوده و تنها چهار ستون چوبی آن به دلیل باران وضعیت مساعدی نداشته است.
این ساختمان همان مدرسهی «طوبی» است
همایون عبدالرحیمی، تهرانپژوه، با تایید اینکه ساختمان کنونی همان مدرسهی طوبی است و باید از آن نگهداری شود، میگوید: طوبی آزموده بانویی است که خدمات ارزنده و ماندگاری را برای دختران انجام داد و با توجه به خدمات شایستهاش، آنگونه که باید و شاید شناخته نشده است. در دورهای که مکتبخانهای بود و دختران هم اجازهی درسخواندن نداشتند این بانوی استوار و با پیشتکار توانست، مدرسهای را به نام آزموده ثبت کند تا دختران در آنجا دانش بیاموزند و درس بخوانند.
عبدالرحیمی ادامه میدهد: با توجه به دیرینگی مدرسه، این مکان باارزش باید از سوی آموزشوپرورش تبدیل به موزه میشد تا اثر ماندگار طوبی آزموده برای نسلهای دیگر و حتا آیندگان شناسانده شده و به یادگار بماند. بنیانگذاری مدرسهای دخترانه آن هم در دورهی قاجاریه که اجازهی دانشآموختن به دختران داده نمیشد، کاری بسیار دشوار و سخت بود اما این بانوی فرهیخته برای اینکه بتواند کار خود را به سرانجام برساند از هیچ تلاشی فروگذار نبود.
یکی از تهرانپژوهان برجسته و نامدار که نخواست نامش گفته شود، میگوید: ساختمان مدرسهی طوبی که در آستانهی ویرانی است، نیاز به توجه و رسیدگی داشته چرا که به عنوان نخستین مدرسهی دخترانهی تهران بهشمار میرود. شوربختانه به دلیل گرانی ملک در شهر تهران، امروزه املاک تاریخی و کهن که به شوندهای گوناگون هنوز ثبت ملی نشدهاند، به بهانهی فرسودگی، ویران میشوند.
امرداد - گروه رویداد
هیچ نظری موجود نیست:
ارسال یک نظر