۲۸ شهریور ۱۴۰۵

آش جوشپره گناباد، در سال‌نمای گردشگری ثبت شد

جشنواره‌ی آش جوشپره روستای باغ آسیا در شهرستان گناباد، در سال‌نمای رویدادهای گردشگری کشور، ثبت شد. این خوراک هشت سال پیش در فهرست میراث فرهنگی ناملموس کشور به ثبت رسیده بود.

۲۶ شهریور ۱۴۰۵

زیست بوم ایران - بوستان چیتگر زیر تیغ اهریمن، 30 هزار درخت سرنگون شدند

درختان چیتگر یکی‌یکی از چرخه فضای سبز تهران خارج می‌شوند؛ تصاویری از تنه‌های بریده‌شده و قطعات خالی این بوستان جنگلی، بار دیگر نگرانی‌ها درباره سرنوشت جنگلی را که از دهه ۴۰ برای تهران ساخته شد، افزایش داده است.

زیست بوم ایران - چنار کهنسال روستای فیروزآباد ثبت ملی شد

درخت چنار کهنسال روستای فیروزآباد شهرستان مشهد در فهرست میراث طبیعی ملی ایران ثبت شد.

۲۵ شهریور ۱۴۰۵

تخت جمشید را نجات دهید!

جامعه‌ی باستان‌شناسی ایران در نامه‌ای به مسعود پزشکیان، رییس‌جمهور، درخواست کرد که برای نجات میراث فرهنگی ایران و نگاهبانی از تخت جمشید، کاری فوری انجام شود. این نامه پس از طرح پیوست (:الحاق) حریم درجه دو تخت جمشید به مرودشت و نگرانی از توسعه ساخت‌وساز در محوطه‌ای که هنوز کاوش باستان‌شناسی نشده، نوشته شده است.

زیست بوم ایران - نخل، روایتی پنج‌هزار ساله‌ از نخلستان‌های باستان تا امروز

بیست‌وپنجم شهریورماه در سال‌نمای کشور به نام «روز خرما» شناخته می‌شود. در کشور ما سالانه یک‌میلیون تُن خرما تولید می‌شود. از این‌رو خرما جایگاهی مهم و همیشگی در سفره‌ی ایرانی‌ها دارد. ارزش خوراکی خرما و سودمندی‌های درمانگری‌اش نیز از روز خرما رویدادی درخور نگرش می‌سازد. 

ایران در چنگال اهریمنان - تپه‌های آبیل، زیر ساخت‌وسازها ویران میشوند

بررسی‌های باستان‌شناسان در تپه‌های آبیل شهرستان هیرمند در استان سیستان و بلوچستان، نشان می‌دهد از میان بیش از ۴۰ تپه و پشته کم‌بلندا با برجای‌مانده‌های معماری خشتی، بیش از ۶ تپه باستانی که تا سال ۱۳۹۸ دارای آثار معماری مشهود بوده‌اند، به سراسر ویران و هموارسازی (:تسطیح) شده‌اند. نزدیک به ۵.۵ هکتار از عرصه این محوطه تاریخی در پی ساخت‌وسازهای مسکونی، به‌ویژه پس از سیل ویرانگر سال ۱۳۹۸، از میان رفته است.

۲۴ شهریور ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - سالگرد ثبت ملی پاسارگاد

بیست‌وچهارم شهریور 1310 خورشیدی، مجموعه‌ی پاسارگاد در فهرست آثار تاریخی ایران ثبت شد. اکنون از ثبت ملی این مجموعه‌ی کم‌مانند باستانی، 95 سال می‌گذرد. پاسارگاد با همه‌ی فرازوفرودهایی که در این بازه‌ی زمانی کم‌وبیش یکصدساله دیده، اثری است که نگاه جهان به آن دوخته شده است.

تاریخ و فرهنگ ایران - نقش قوچ کوهی و اسبان زیبا؛ تازه‌ترین یافته‌ها از صخره‌های مرودشت

در تازه‌ترین یافته‌های باستان‌شناسی در  دشت مرودشت فارس، نقش‌های سوزنی «قوچ کوهی» و «اسبان زیبا» از دوره ساسانی به دست آمد.

ایران در چنگال اهریمنان - آسیب‌رسانی به سنگ‌نگاره ۱۸۰۰ ساله تنگ چوگان

در میان صخره‌های بلند «تنگ چوگان»، و در کناره رودخانه تاریخی شاپور در کازرون یکی از بی‌مانندترین اسناد تصویری تاریخ باستانی ایران، در پی دستیازی‌های ویرانگر انسانی و عامل طبیعی دچار آسیب‌های جبران‌ناپذیر شده است.

فرتور سال 2585

۲۳ شهریور ۱۴۰۵

شاهنامه نگهبان هویت و تمدن ما است

در شهریورماه امسال (1405 خورشیدی)، کشور فارسی‌زبان تاجیکستان سی‌وپنجمین سال خویش‌آزادی و خودگردانی (:استقلال) خود را با برگزاری آیین‌هایی باشُکوه و ویژه، جشن گرفت. از ایران شماری از استادان زبان‌وادبیات فارسی باشنده‌ی جشن‌ها بودند. یکی از آن‌ها دکتر علی‌رضا قیامتی، استاد دانشگاه فردوسی مشهد و شاهنامه‌شناس نامور، بود. او در تالاری مملو از استادان و مهمانان باشنده، به همان بهانه و نیز یادکرد از شاهنامه و جایگاه آن در نزد مردم تاجیکستان، سخنرانی کرد. امامعلی رحمان، رییس‌جمهور تاجیکستان، در زمان سخنرانی دکتر قیامتی در تالار حضور داشت و سخن‌های استاد ایرانی را به‌دقت شنید. عنوان سخنرانی قیامتی «شاهنامه؛ پل مشترک ما- تاجیکستان و ایران» بود.

ایران در چنگال اهریمنان - حریم تخت‌ جمشید کمتر شد

با وجود مخالفت وزارت میراث فرهنگی و شورای راهبری پایگاه‌های جهانی پارسه و پاسارگاد، سرانجام بخشی از حریم درجه ۲ تخت‌ جمشید (روستای مهدیه) به محدوده‌ی شهری مرودشت پیوست.

تاریخ و فرهنگ ایران - پنجمین سنگ‌نوشته‌ی اورارتویی استان آذربایجان شرقی، ثبت ملی شد

سنگ‌نوشته‌ی صخره‌ای قراجه‌لو اهر در واپسین نشست شورای ثبت ملی آثار غیرمنقول کشور به‌عنوان پنجمین کتیبه‌ی اورارتویی آذربایجان‌شرقی در فهرست آثار ملی ثبت شد.

۲۰ شهریور ۱۴۰۵

دل گیتی، ایران - سرود از کدبان شاهین آریایی

دانشور زرتشت ستودِ

روز گرگان، روایت یک نام، یک شهر، یک تاریخ

چند سال پیش بنا بر این گذاشته شد که در سالنمای کشور روز بیستم شهریورماه به نام «روز گرگان» شناخته شود. سبب این نامگذاری به رویدادی چند دهه‌ای بازمی‌گشت. در آن رویداد، در 20 شهریور 1316 خورشیدی، نام استرآباد به گرگان تغییر یافت تا خاطره‌ی شهر کهن گرگان زنده بماند. شهر گرگان با تاریخی دیرینه، در سده‌ی هفتم مهی و بر اثر یورش مغولان به‌تمامی ویران شده بود. سپس‌تر در روزگاری نزدیک به ما شهر کنونی گرگان پی افکنده شد. نامگذاری روزی به نام گرگان، زمانی‌ست تا با دیرینگی تاریخ، زیبایی طبیعت، ژرفای فرهنگ و مردم مهربان و مهمان‌نواز گرگان، بیش‌تر آشنا شویم.

دیوار تاریخی گرگان

۱۹ شهریور ۱۴۰۵

ایران در چنگال اهریمنان - خانه‌ی تاریخی تومانیان ویران شد

شبیخون با لودر به سازه‌ی درخور ارزش و تاریخی خانه‌ی تومانیان (پادگان روس‌ها) در سبزوار آن هم در روز روشن، موجی از اعتراض میان کنشگران میراث فرهنگی پدید آورده است.

مهندسی خرد در آینه‌ی شاهنامه؛ تحلیل مدیریتی و فنی ساخت ایوان مدائن

شاهنامه‌ی فردوسی تنها مجموعه‌ای از حماسه‌ها و اسطوره‌ها نیست؛ این اثر، «دایره‌المعارف حافظه‌ی سازمانی» و حکمرانی ایرانیان است. در هر بخش از این اثر، می‌توان ساختار یک «تمدن متفکر» را دید که برای هر کنش اجتماعی، یک «نظام‌نامه» داشته است. امروز که بسیاری از ما برای یادگیری اصول مدیریت پروژه و قراردادهای فنی، به استانداردهای وارداتی رجوع می‌کنیم، بازخوانی روایت ساخت «ایوان مدائن» در پادشاهی خسرو پرویز، سندی افتخارآمیز است. این مقاله، با تلفیق «دقت مهندسی» و «حکمت ادبی»، به تحلیل یک پروژه‌ی عظیم عمرانی می‌پردازد که از منظر مدیریت پروژه‌ی مدرن، یک الگوی کامل است.

آغاز بازسازی کاخ گلستان پس از جنگ و نجات سازه‌ها پیش از بارندگی

مرحله دوم برنامه جامع حفاظت و مرمت کاخ گلستان، با تمرکز بر تثبیت بناها و پیشگیری از گسترش آسیب‌های ناشی از جنگ ۴۰ روزه، آغاز شد.


شهر سوخته، زیر چکمه‌ی چپاول

از زمانی که تمدن جیرفت و شهرسوخته شناخته شد، خبر حفاری‌های غیرمجاز در آن گستره‌ی کهن و به‌دست قاچاقچیان، همواره به‌گوش رسیده است. اما این روزها خبرهای نگران‌کننده‌ی بیش‌تری می‌رسد؛ خبرهایی که از به باد غارت رفتن بازمانده‌ی تمدن جیرفت به دست قاچاقچی‌ها نشان دارد.

۱۸ شهریور ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - کدام وام‌واژه؟ خوش‌خیم یا بدخیم؟

این که زبانی وام‌واژه داشته باشد به خودی خود نه آکی (عیبی) به شمار می‌آید و نه ننگی بر دامن زبان می‌نشاند. در برخورد با وام‌واژه‌ها نخست باید آنها را بر پایه‌ی سنجه‌هایی دسته‌بندی کرد. از دید من در یک دسته‌بندی ساده می‌توان وام‌واژه‌ها را به دو دسته‌ی «خوش‌خیم» و «بدخیم» بخش کرد.

۱۵ شهریور ۱۴۰۵

زیست بوم ایران - چنار 500 ساله‌ی قاسم‌آباد ثبت ملی شد

همزمان با چنار کهنسال روستای قاسم‌آباد، دو گویش «تُرکی شاهسونی» و «تُرکی سربندی»، و جشنواره‌ی پرواز کاغذبادها نیز به ثبت ملی رسیدند.