۲۰ تیر ۱۴۰۵

پرند؛ ویرانه‌ای نوین بر تمدنی 14 هزار ساله

ملک ری از کهن‌ترین و رازآلودترین گستره‌های ایران بزرگ آریایی به‌شمار می‌رود؛ سرزمینی با پیشینه‌ای فراکهن که در برخی گزارش‌ها از آن در پیوند با ایرانویچ (قاره شمالگان) و زادگاه اشوزرتشت یاد شده است. در پهنه‌ی ایران بزرگ کنونی، بیش از هفت جایگاه با نام «ری» در خراسان، کرمان، آذرآبادگان و دیگر بخش‌ها دیده می‌شود که نام خود را از ریِ ایران‌ویج گرفته‌اند.

ریِ امروز، که بخشی از پایتخت کشور است، در گذشته قلمرویی بسیار گسترده‌تر داشته و استان‌های تهران، البرز، قم، بخش‌هایی از دماوند و ساوه و نواحی‌ای از استان سمنان و استان قزوین و شمال استان اسپهان را دربر می‌گرفته است. بسیاری از نام‌های شهرها، کوه‌ها و رودهای کنونی ایران بازتاب همان نام‌های کهن در سرزمین ایرانویچ‌اند؛ نمونه‌اش البرزکوه که یادگار نام‌های باستانی است.

با وجود این جایگاه درخشان، شهر ری و گستره تاریخی آن در دهه‌های گذشته با بی‌مهری و کم‌توجهی روبه‌رو بوده است. آثار ارزشمند تاریخی در این بخش با شتابی نگران‌کننده دستخوش ویرانی، تاراج و ساخت‌وسازهای بی‌برنامه قرار گرفته‌اند و آن‌گونه که شایسته این جایگاه تمدنی است، پژوهش جامع و برنامه نگهداری منسجمی درباره آن پیشنهاد نشده است. سکوتی چندده‌ساله درباره اهمیت تاریخی ری شکل گرفته که پرسش‌های جدی درباره سیاست‌های حفاظتی و پژوهشی در این حوزه ایجاد می‌کند.

آنچه در بالا آمده است بخشی از گزارشی‌ست با عنوان «پرند؛ تمدنی نوین بر ویرانه‌ای 14 هزار ساله»، به قلم رامین هخامنشی مهر،  که در تازه‌ترین شماره‌ی امرداد چاپ شده است.

متن کامل این گزارش را در رویه‌ی دوم (رویداد) شماره 512 امرداد بخوانید. 



خبرنگار امرداد: سپینود جم

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر