۴ مرداد ۱۴۰۵

تاریخ و فرهنگ ایران - الموت بر بلندای میراث جهانی

الموت، جهانی شد؛ دژی که سده‌ها بر بلندای صخره‌های البرز، میان ابر و افسانه و تاریخ ایستاده بود، اکنون از مرزهای ایران گذشته و به میراث مشترک بشریت پیوسته است. اینجا، جایی است که سنگ‌ها هنوز صدای تاریخ را در خود دارند و کوه‌ها، داستان دژی را روایت می‌کنند که نامش با شکوه و ایستادگی گره خورده است؛ قلعه الموت، اکنون دیگر تنها یادگار یک سرزمین نیست، بخشی از حافظه‌ی جهانی انسان است.

سرانجام در رویدادی فرخنده که سال‌ها چشم‌به‌راه آن بودیم، «قلعه‌ی الموت و استحکامات وابسته به آن» در چهل‌وهشتمین نشست کمیته‌ی میراث جهانی یونسکو (به میزبانی شهر بوسان کره‌جنوبی) به به عنوان سی‌امین اثر تاریخی ثبت جهانی رسید.
پرونده‌ی الموت برای رسیدن به داوری پایانی در یونسکو، راه طولانی‌ای را پیموده است.

در ادامه نگاه و مروری کوتاه به کارهای انجام شده در سال‌های گذشته برای ثبت این اثر تاریخی آمده است:

– فروردین 1397- مدیر کل میراث فرهنگی قزوین گفته است: «الموت شایستگی‌های لازم را برای ثبت در فهرست جهانی یونسکو دارد اما این مساله کافی نیست و یونسکو به صرف داشتن ارزش در یک بنا و مجموعه اقدام به ثبت آن نمی‌کند؛ بلکه تحقق این موضوع نیازمند رعایت یکسری الزمات و قواعد است که آن را در منطقه الموت شاهد نبوده‌ایم» (ایران اکونومیست).

– خورداد 1397- مدیرکل میراث‌فرهنگی استان قزوین «ساخت‌وسازهای غیرمجاز در عرصه و حریم قلعه‌الموت» را سدی در برابر ثبت‌جهانی این قلعه دانست و گفته است:«عرصه‌ی قلعه مصوب شده است، اما برخی ساخت‌وسازها و نهال‌کاری غیرمجاز در این محدوده، باعث فرسایش زمین و سست شدن شرایط عمومی خاک شده که به قلعه آسیب می‌زند. بازرسان یونسکو به این مسائل توجه جدی دارند.» (سایت دنیای اقتصاد).
– مهر 1396- پرونده ثبت جهانی منظر تاریخی و طبیعی الموت با باشندگی یک هیات فرانسوی برای عکس‌برداری سه‌بعدی از این گستره یک گام به جلو پیش رفت. این هیات دربردارنده‌ی یک تیم تخصصی 11 نفره فرانسوی است. (پیام ما)
– آذر 1397- کوهی از دشواری‌ها پیش روی ثبت جهانی الموت است. زمین‌خواری، دست‌درازی به حریم آثار تاریخی و توسعه باغات در منطقه‌ی الموت، ثبت جهانی این گستره‌ی باستانی را با چالش جدی روبه‌رو کرده، دشواری‌ای که برای آن چاره‌اندیشی نشده است. (خبرگزاری مهر)
– امرداد 1404- آن‌گونه که در خبرها آمده است، ارزیابان سازمان جهانی یونسکو در شهریورماه امسال (1404 خورشیدی) راهی استان قزوین می‌شوند تا زمینه‌ی ثبت جهانی «قلعه الموت» (دژی بازمانده از سده‌های میانی تاریخ ایران) را فراهم کنند. اگر پرونده‌ی این دژ در یونسکو دچار اما و اگرها نشود، گمان می‌رود که در سال 2026 میلادی، دژ الموت نیز به فهرست آثار ثبت جهانی شده‌ی ایران خواهد پیوست. (امرداد)
– مهر 1404- پرونده‌ی ثبت جهانی قلعه الموت به مراحل پایانی نزدیک می‌شود و ارزیابان یونسکو که نزدیک به 10 روز در قلعه الموت و منظر فرهنگی آن حضور داشتند ارزیابی اولیه از این پرونده مهم ثبت جهانی ایران را انجام دادند و به کشورشان بازگشتند. (ایلنا)
– اردیبهشت 1405- حمیده چوبک، فرنشین پایگاه میراث فرهنگی الموت گفت پرونده‌ی ثبت جهانی قلعه الموت مراحل نخستین ارزیابی را پشت سر گذاشته و اکنون در مرحله‌ی نهایی است. (صدای میراث)
– خورداد 1405- علیرضا ایزدی، مدیرکل ثبت آثار تاریخی و طبیعی وزارت میراث‌فرهنگی، بازگو کرد که ارزیابان یونسکو از قلعه‌ی الموت بازدید کرده‌اند و به پرسش‌های آن‌ها پاسخ داده‌ایم. (خبرگزاری فارس)
– تیر 1405- ایکوموس، نهاد مشورتی یونسکو در پرونده‌های میراث جهانی، پس از ارزیابی کارشناسی، دژ الموت و استحکامات وابسته به آن را دارای ارزش ثبت جهانی دانست. (کجارو)
– تیر 1405- مسوولان استان قزوین از نهایی‌شدن پرونده‌ی ثبت جهانی قلعه الموت خبر دادند و چنین گفتند که این اثر تاریخی به‌زودی با باشندگی وزیر میراث فرهنگی در کره جنوبی در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت خواهد شد. (خبرآنلاین)
– تیر 1405- پرونده‌ی ثبت جهانی قلعه‌ی الموت، هنوز گشوده است و درباره‌ی روند انجام کارهای آن گفت‌وگوها در میان است. افزون بر این‎که شیوه‌ی کاوش‌های باستان‌شناسی قلعه نیاز به گزارش‌دهی دارد. اکنون باید دانست که این برای ثبت این پرونده‌ی جهانی که برای میراث فرهنگی ایران ارزش والایی دارد، چه برنامه‌هایی درپیش گرفته شده است. (تارنمای امرداد)

اکنون، با جهانی‌شدن نام الموت، قصه‌ی این دژ کهن وارد فصل تازه‌ای شده است؛ فصلی که در آن، دیگر تنها ایرانیان نیستند که به تماشای شکوهش می‌ایستند. از این پس، جهان است که باید به بلندای البرز بنگرد و در میان سنگ‌های استوار این دژ، بخشی از تاریخ و فرهنگ مشترک بشر را بازخوانی کند. الموت جهانی شد؛ اما این پایان راه نیست، آغاز مسوولیتی بزرگ‌تر برای پاسداری از میراثی است که امروز، بیش از همیشه، به توجه و نگاهداری نیاز دارد. 



امرداد - نگار جمشیدنژاد

هیچ نظری موجود نیست:

ارسال یک نظر